|

سیستم تک حزبی کارایی ندارد

غلامعباس توسلی جامعه‌شناس

سؤال این است که یک سیستم حزبی چرا به وجود می‌آید و حزب چیست؟ واقعیت این است که سیستم حزبی با یک حزب کار نمی‌کند. اگر احزاب هیچ اختلافی با هم نداشته باشند، باید تنها یک حزب وجود داشته باشد چون حزب در صورتی که بین افراد اختلاف عقیده وجود داشته باشد، شکل می‌گیرد و برای وجود یک سیستم حزبی وجود تنها یک حزب کافی نیست.

سیستم حزبی باید حداقل از دو حزب تشکیل شده باشد تا هرکدام که در قدرت است دیگری بتواند بر کار او نظارت و در صورت لزوم از او انتقاد کند. درواقع سیستم تک‌حزبی هیچ کارایی‌ای ندارد.
اما این حرف که احزاب می‌توانند با هم همگرایی داشته باشند در حدی که در بعضی مسائل به توافق برسند، شدنی و خوب است ولی اینکه احزاب بتوانند در تمام مسائل توافق داشته باشند، امکان‌پذیر نیست.
البته همگرایی هم برای همیشه امکان‌پذیر نیست بلکه روی مسئله‌ای خاص؛ برای مثال موضوع مذاکرات هسته‌ای که پیشبرد آن نیاز به قدرتی مضاعف دارد برای اینکه به نتیجه برسد،‌ امکان‌پذیر است. البته بر سر همین موضوع هم در طول زمان در میان احزاب قشربندی‌هایی صورت می‌گیرد و گروه‌ها از هم جدا می‌شوند، اما به‌طورکلی می‌توان گفت احزاب از نظر جامعه‌شناسی سیاسی می‌توانند بر سر موضوعاتی که زمان و مکان داشته باشند، با هم توافق داشته باشند.

سؤال این است که یک سیستم حزبی چرا به وجود می‌آید و حزب چیست؟ واقعیت این است که سیستم حزبی با یک حزب کار نمی‌کند. اگر احزاب هیچ اختلافی با هم نداشته باشند، باید تنها یک حزب وجود داشته باشد چون حزب در صورتی که بین افراد اختلاف عقیده وجود داشته باشد، شکل می‌گیرد و برای وجود یک سیستم حزبی وجود تنها یک حزب کافی نیست.

سیستم حزبی باید حداقل از دو حزب تشکیل شده باشد تا هرکدام که در قدرت است دیگری بتواند بر کار او نظارت و در صورت لزوم از او انتقاد کند. درواقع سیستم تک‌حزبی هیچ کارایی‌ای ندارد.
اما این حرف که احزاب می‌توانند با هم همگرایی داشته باشند در حدی که در بعضی مسائل به توافق برسند، شدنی و خوب است ولی اینکه احزاب بتوانند در تمام مسائل توافق داشته باشند، امکان‌پذیر نیست.
البته همگرایی هم برای همیشه امکان‌پذیر نیست بلکه روی مسئله‌ای خاص؛ برای مثال موضوع مذاکرات هسته‌ای که پیشبرد آن نیاز به قدرتی مضاعف دارد برای اینکه به نتیجه برسد،‌ امکان‌پذیر است. البته بر سر همین موضوع هم در طول زمان در میان احزاب قشربندی‌هایی صورت می‌گیرد و گروه‌ها از هم جدا می‌شوند، اما به‌طورکلی می‌توان گفت احزاب از نظر جامعه‌شناسی سیاسی می‌توانند بر سر موضوعاتی که زمان و مکان داشته باشند، با هم توافق داشته باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.