|

از نفس افتاده

شما در فیلم‌های دیگر جیا ژانگ‌که هم بازی کرده‌اید ولی گویا کارتان در این فیلم خیلی با بقیه فرق داشته است. به یاد نداریم در کارهای قبلی‌تان با ژانگ‌که نقش‌های پرانرژی زیادی بازی کرده باشید؛ نقشی که به‌خوبی با زبان تن در این فیلم نمایش داده‌اید. فرایند هدایت بازیگر در این فیلم با سایر فیلم‌های ژانگ‌که خیلی فرق داشت؟
فیلم «ممکن است کوه‌ها درهم بریزند»، داستان زندگی زنی در بازه‌ای 26 ساله است. شناخت بازی‌کردن در نقش چنین شخصیتی بسیار دشوار بود، اما چنین چالش بزرگی برای من به‌راستی جالب بود. کارگردان برای نخستین‌بار در این فیلم خیلی دقیق از فیلم‌نامه پیروی کرد؛ کاری که قبلا هرگز نکرده بود و این‌بار واقعا از آن خوشم آمد. سوای این نکته، چند موضوع دیگر هم بر نقش‌آفرینی من اثر گذاشت. نخست آنکه بازی‌کردن در نقش دختر جوان فیلم سکو(2000) به کارگردانی جیا ژانگ‌که و بعد بازی در نقش یک مهاجر و تجربه‌کردن عواطف مهاجران در فیلم شون لی و شاعر(2011) من‌را برای ایفای این نقش آماده کرد. در آن فیلم‌ها فنون اصلی بازی‌کردن در نقش این مادر را یاد گرفتم. دوم آنکه شهر زادگاه من و جیا ژانگ‌که در استان شانکسی قرار دارد که محل رخ‌دادن داستان فیلم است. محل زندگی ما فقط دوساعت با هم فاصله داشت. بنابراین در این نقش خیلی قابل اعتماد بودم چون می‌توانستم با محیط همرنگ شوم، آن را درک کنم و در نقش آن شخصیت آنچنان‌که باید، بازی کنم. با این‌همه برای آنکه زندگی اهالی محلی را بهتر درک کنم و مردم و خیابان‌ها را بشناسم، مدتی به تماشای کارهای روزمره مردم آنجا رفتم. به‌این‌ترتیب وقت زیادی داشتم تا برای این نقش آماده شوم و همچنین با دیگر هنرپیشگان کار کنم و نقش‌هایمان را بپروریم.
در فیلم نقش این شخصیت را در سه دوره‌ سنی او ایفا می‌کنید. برای نشان‌دادن جوانی، میان‌سالی و اواخر میان‌سالی چه شاخص‌هایی برایتان مهم بود؟
در مورد جوانی باید تمام سرزندگی انفجاری جوانی را به نمایش می‌گذاشتم، سرزندگی دختر جوانی که دغدغه آینده را ندارد و فقط دوست دارد رقص و پایکوبی کند، آواز بخواند و از زندگی لذت ببرد. بعد در بخش 2014 فیلم، تائو دیگر جوان نیست و من هم عمدا آرایش ندارم تا چین‌وچروک و سن در چهره پیدا باشد. می‌خواستم تماشاگر اینها را ببیند تا واقعا شخصیت را باور کند و ببیند چه سختی‌هایی را از سرگذرانده؛ سختی‌های ناشی از طلاق و دوری از فرزند. درعین‌حال می‌خواستم نشان دهم که شخصیت فیلم باوجود این اوضاع همچنان موسیقی‌های خیلی غمگین و جدی گوش می‌داد.
برای نقش‌آفرینی در فصل 2025، عدسی‌های درون‌چشمی‌ام را به‌کلی برداشتم تا بتوانم شخصیت زن پیر و نگاهش به جهان را بازآفرینی کنم. اندکی هم به عمد کمرم را به جلو دادم و موهایم را کوتاه کردم. البته درعین‌حال اعتقاد داشتم که شخصیت فیلم همچنان دوست دارد شاد جلوه کند هرچند که پیرزنی تنهاست. عمیقا با این نقش درگیر شده بودم، در صحنه‌ آخر کارگردان گوشزد کرد که مبادا گریه‌ام بگیرد زیرا می‌دانست که گریه‌ام می‌گیرد. خیلی گریه‌ام می‌گرفت چون خیلی با تائو همدلی داشتم و به‌راستی در نقش فرورفته بودم. آن رقص، بیانی از چند و چون زندگی شخصیت فیلم در سراسر زندگی‌اش بود نه‌فقط در دوران شادی‌ها بلکه در لحظات غم.
هم هنرپیشه موردعلاقه جیا ژانگ‌که هستید هم همسر وی. ژانگ‌که کارگردانی است که خیلی خوب مشکلات زنان و بازیگران زن را درک می‌کند. آیا روی کارگردانی ژانگ‌که اثری داشته‌اید یا در فیلم‌نامه‌نویسی و به‌خصوص خلق‌ شخصیت‌های زن و درک مشکلات و مسائلشان به ژانگ‌که کمک کرده‌اید؟
راستش را بخواهید کاملا جدا از هم کار می‌کنیم و نوشتن فیلم‌نامه به تمامی برعهده کارگردان است. خودش فیلم‌نامه را می‌نویسد و من نقشی در این کار ندارم. فقط وقتی که کار رو به پایان است و بخشی عاطفی در اوج داستان فرامی‌رسد، با من راجع به آن صحبت می‌کند. غیر از این نقش چندانی ندارم. همه‌چیز بر دوش خودش است.
یعنی جیا ژانگ‌که در برخورد با شخصیت‌ها خیلی سفت‌وسخت است؟ آیا می‌گذارد هنرپیشه‌ها راجع به نقششان پیشنهاد بدهند یا بداهه‌پردازی کنند؟
جیا ژانگ‌که فقط فیلم‌نامه را به دستم می‌دهد، در‌آوردن نقش برعهده خودم است. بنابراین واقعا کار دشوار و پرچالشی است. خودش در مدت مشخصی فیلم‌نامه را توضیح می‌دهد بعد خودم باید از عواطفم مایه بگذارم و نقش را دربیاورم و آن را با توسل به بهترین توانایی‌های خود اجرا کنم.
آیا آن‌جور که در فیلم می‌بینیم، در چین زیاد رخ می‌دهد که زن هنگام طلاق ناچار شود سرپرستی فرزند را به پدر بچه بسپارد؟
ممکن است در چین رخ دهد، اما فیلم درواقع نشان می‌دهد که عشق مادر به فرزند چقدر قوی است. مادر دوست دارد که زندگی فرزند، بهتر از زندگی خودش باشد ولی امکانات آن را ندارد که فرزندش را به مدرسه‌ای بین‌المللی یا شهر بزرگی مثل شانگهای بفرستد. برای آنکه آینده بهتری برای فرزندش فراهم کند ترجیح می‌دهد سرپرستی بچه را به پدر بسپارد. هرچند که این تصمیم نادرست است چون در فصل 2025 می‌بینیم که همان بچه زندگی تهی و بی‌ریشه‌ای دارد و همه‌چیز را از کف داده است.

شما در فیلم‌های دیگر جیا ژانگ‌که هم بازی کرده‌اید ولی گویا کارتان در این فیلم خیلی با بقیه فرق داشته است. به یاد نداریم در کارهای قبلی‌تان با ژانگ‌که نقش‌های پرانرژی زیادی بازی کرده باشید؛ نقشی که به‌خوبی با زبان تن در این فیلم نمایش داده‌اید. فرایند هدایت بازیگر در این فیلم با سایر فیلم‌های ژانگ‌که خیلی فرق داشت؟
فیلم «ممکن است کوه‌ها درهم بریزند»، داستان زندگی زنی در بازه‌ای 26 ساله است. شناخت بازی‌کردن در نقش چنین شخصیتی بسیار دشوار بود، اما چنین چالش بزرگی برای من به‌راستی جالب بود. کارگردان برای نخستین‌بار در این فیلم خیلی دقیق از فیلم‌نامه پیروی کرد؛ کاری که قبلا هرگز نکرده بود و این‌بار واقعا از آن خوشم آمد. سوای این نکته، چند موضوع دیگر هم بر نقش‌آفرینی من اثر گذاشت. نخست آنکه بازی‌کردن در نقش دختر جوان فیلم سکو(2000) به کارگردانی جیا ژانگ‌که و بعد بازی در نقش یک مهاجر و تجربه‌کردن عواطف مهاجران در فیلم شون لی و شاعر(2011) من‌را برای ایفای این نقش آماده کرد. در آن فیلم‌ها فنون اصلی بازی‌کردن در نقش این مادر را یاد گرفتم. دوم آنکه شهر زادگاه من و جیا ژانگ‌که در استان شانکسی قرار دارد که محل رخ‌دادن داستان فیلم است. محل زندگی ما فقط دوساعت با هم فاصله داشت. بنابراین در این نقش خیلی قابل اعتماد بودم چون می‌توانستم با محیط همرنگ شوم، آن را درک کنم و در نقش آن شخصیت آنچنان‌که باید، بازی کنم. با این‌همه برای آنکه زندگی اهالی محلی را بهتر درک کنم و مردم و خیابان‌ها را بشناسم، مدتی به تماشای کارهای روزمره مردم آنجا رفتم. به‌این‌ترتیب وقت زیادی داشتم تا برای این نقش آماده شوم و همچنین با دیگر هنرپیشگان کار کنم و نقش‌هایمان را بپروریم.
در فیلم نقش این شخصیت را در سه دوره‌ سنی او ایفا می‌کنید. برای نشان‌دادن جوانی، میان‌سالی و اواخر میان‌سالی چه شاخص‌هایی برایتان مهم بود؟
در مورد جوانی باید تمام سرزندگی انفجاری جوانی را به نمایش می‌گذاشتم، سرزندگی دختر جوانی که دغدغه آینده را ندارد و فقط دوست دارد رقص و پایکوبی کند، آواز بخواند و از زندگی لذت ببرد. بعد در بخش 2014 فیلم، تائو دیگر جوان نیست و من هم عمدا آرایش ندارم تا چین‌وچروک و سن در چهره پیدا باشد. می‌خواستم تماشاگر اینها را ببیند تا واقعا شخصیت را باور کند و ببیند چه سختی‌هایی را از سرگذرانده؛ سختی‌های ناشی از طلاق و دوری از فرزند. درعین‌حال می‌خواستم نشان دهم که شخصیت فیلم باوجود این اوضاع همچنان موسیقی‌های خیلی غمگین و جدی گوش می‌داد.
برای نقش‌آفرینی در فصل 2025، عدسی‌های درون‌چشمی‌ام را به‌کلی برداشتم تا بتوانم شخصیت زن پیر و نگاهش به جهان را بازآفرینی کنم. اندکی هم به عمد کمرم را به جلو دادم و موهایم را کوتاه کردم. البته درعین‌حال اعتقاد داشتم که شخصیت فیلم همچنان دوست دارد شاد جلوه کند هرچند که پیرزنی تنهاست. عمیقا با این نقش درگیر شده بودم، در صحنه‌ آخر کارگردان گوشزد کرد که مبادا گریه‌ام بگیرد زیرا می‌دانست که گریه‌ام می‌گیرد. خیلی گریه‌ام می‌گرفت چون خیلی با تائو همدلی داشتم و به‌راستی در نقش فرورفته بودم. آن رقص، بیانی از چند و چون زندگی شخصیت فیلم در سراسر زندگی‌اش بود نه‌فقط در دوران شادی‌ها بلکه در لحظات غم.
هم هنرپیشه موردعلاقه جیا ژانگ‌که هستید هم همسر وی. ژانگ‌که کارگردانی است که خیلی خوب مشکلات زنان و بازیگران زن را درک می‌کند. آیا روی کارگردانی ژانگ‌که اثری داشته‌اید یا در فیلم‌نامه‌نویسی و به‌خصوص خلق‌ شخصیت‌های زن و درک مشکلات و مسائلشان به ژانگ‌که کمک کرده‌اید؟
راستش را بخواهید کاملا جدا از هم کار می‌کنیم و نوشتن فیلم‌نامه به تمامی برعهده کارگردان است. خودش فیلم‌نامه را می‌نویسد و من نقشی در این کار ندارم. فقط وقتی که کار رو به پایان است و بخشی عاطفی در اوج داستان فرامی‌رسد، با من راجع به آن صحبت می‌کند. غیر از این نقش چندانی ندارم. همه‌چیز بر دوش خودش است.
یعنی جیا ژانگ‌که در برخورد با شخصیت‌ها خیلی سفت‌وسخت است؟ آیا می‌گذارد هنرپیشه‌ها راجع به نقششان پیشنهاد بدهند یا بداهه‌پردازی کنند؟
جیا ژانگ‌که فقط فیلم‌نامه را به دستم می‌دهد، در‌آوردن نقش برعهده خودم است. بنابراین واقعا کار دشوار و پرچالشی است. خودش در مدت مشخصی فیلم‌نامه را توضیح می‌دهد بعد خودم باید از عواطفم مایه بگذارم و نقش را دربیاورم و آن را با توسل به بهترین توانایی‌های خود اجرا کنم.
آیا آن‌جور که در فیلم می‌بینیم، در چین زیاد رخ می‌دهد که زن هنگام طلاق ناچار شود سرپرستی فرزند را به پدر بچه بسپارد؟
ممکن است در چین رخ دهد، اما فیلم درواقع نشان می‌دهد که عشق مادر به فرزند چقدر قوی است. مادر دوست دارد که زندگی فرزند، بهتر از زندگی خودش باشد ولی امکانات آن را ندارد که فرزندش را به مدرسه‌ای بین‌المللی یا شهر بزرگی مثل شانگهای بفرستد. برای آنکه آینده بهتری برای فرزندش فراهم کند ترجیح می‌دهد سرپرستی بچه را به پدر بسپارد. هرچند که این تصمیم نادرست است چون در فصل 2025 می‌بینیم که همان بچه زندگی تهی و بی‌ریشه‌ای دارد و همه‌چیز را از کف داده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.