|

مرز درون و بیرون

آرک دیلی، ترجمه: لاله عنبری: مسجد سنکاک با طراحی مشاوران معمار امره آرولات با فاصله‌‌گرفتن از بحث‌های جاری معماری پیرامون فرم و تمرکز صرف بر ماهیت فضای مذهبی، مسائل بنیادین طراحی مسجد را موردتوجه قرار می‌دهد. دیوارهای بلندی که پارک بویوک‌چکمک، محله‌ای خارج از شهر و در حاشیه استانبول را پیرامون حیاط بالایی محصور کرده‌اند، مرزی مشخص میان دنیای آشفته بیرون و فضای آرام پارک عمومی ترسیم می‌کنند. سایت پروژه در چمن‌زاری واقع شده است که به وسیله بزرگراهی شلوغ از جامعه محصور حاشیه‌ای دربرگیرنده آن، جدا می‌شود. سایبان درازی که از پارک گسترده می‌شود، تنها عنصری است که از بیرون قابل دیدن است. ساختمان، پایین این سایبان واقع شده است و به‌وسیله یک مسیر از طریق حیاط بالایی، از میان پارک قابل دسترسی است. ساختمان کاملا با توپوگرافی درمی‌آمیزد و همچنان‌که شخص برای واردشدن به مسجد از میان منظر پایین تپه و میان دیوارها حرکت می‌کند، دنیای خارج را پشت‌سر می‌نهد. فضای غارمانند ساده داخل عمارت، تبدیل به فضای الهام‌بخشی چشمگیر و مهیب برای عبادت و تنهابودن با خدا می‌شود. شکاف‌ها و شکستگی‌ها فضای عبادت را در راستای دیوار قبله جهت‌دار می‌کند و اجازه می‌دهد که نور خورشید به درون سرسرا بتابد. این پروژه دائما در کشاکش میان طبیعی و انسان‌ساز در نوسان است. تضاد میان پله‌های طبیعی سنگی در امتداد شیب طبیعی زمین و صفحه نازک بتن مصلح با دهانه بیش از شش متر که سایبان را شکل داده است، این ارتباط دوگانه را تسهیل می‌کند. طراحی بنا به‌گونه‌‌ای است که مذهب را با طبیعت پیوند می‌زند و آرامش مذهبی را در حضور طبیعت جست‌وجو می‌کند، ازاین‌رو، دست‌‌ساخته انسان را در خدمت فضای شاعرانه طبیعت قرار می‌دهد و قصد تسلط بر آن را ندارد. نمونه چنین معماری‌ای را می‌توان در آثار تادائو آندو، معمار ژاپنی، جست. کلیسای نور و کلیسای آب این معمار ژاپنی، دارای همین خصلت آمیختن طبیعت با احساسات مذهبی است. به‌نظر می‌رسد معماری این بنا سعی دارد تخیلات شاعرانه را وارد طرحی مذهبی کند، نه به‌منظور ساخت معماری شاعرانه، بلکه برای ساختن نوع خاصی از معماری که می‌تواند احساسات مذهبی را تجلی دهد.

آرک دیلی، ترجمه: لاله عنبری: مسجد سنکاک با طراحی مشاوران معمار امره آرولات با فاصله‌‌گرفتن از بحث‌های جاری معماری پیرامون فرم و تمرکز صرف بر ماهیت فضای مذهبی، مسائل بنیادین طراحی مسجد را موردتوجه قرار می‌دهد. دیوارهای بلندی که پارک بویوک‌چکمک، محله‌ای خارج از شهر و در حاشیه استانبول را پیرامون حیاط بالایی محصور کرده‌اند، مرزی مشخص میان دنیای آشفته بیرون و فضای آرام پارک عمومی ترسیم می‌کنند. سایت پروژه در چمن‌زاری واقع شده است که به وسیله بزرگراهی شلوغ از جامعه محصور حاشیه‌ای دربرگیرنده آن، جدا می‌شود. سایبان درازی که از پارک گسترده می‌شود، تنها عنصری است که از بیرون قابل دیدن است. ساختمان، پایین این سایبان واقع شده است و به‌وسیله یک مسیر از طریق حیاط بالایی، از میان پارک قابل دسترسی است. ساختمان کاملا با توپوگرافی درمی‌آمیزد و همچنان‌که شخص برای واردشدن به مسجد از میان منظر پایین تپه و میان دیوارها حرکت می‌کند، دنیای خارج را پشت‌سر می‌نهد. فضای غارمانند ساده داخل عمارت، تبدیل به فضای الهام‌بخشی چشمگیر و مهیب برای عبادت و تنهابودن با خدا می‌شود. شکاف‌ها و شکستگی‌ها فضای عبادت را در راستای دیوار قبله جهت‌دار می‌کند و اجازه می‌دهد که نور خورشید به درون سرسرا بتابد. این پروژه دائما در کشاکش میان طبیعی و انسان‌ساز در نوسان است. تضاد میان پله‌های طبیعی سنگی در امتداد شیب طبیعی زمین و صفحه نازک بتن مصلح با دهانه بیش از شش متر که سایبان را شکل داده است، این ارتباط دوگانه را تسهیل می‌کند. طراحی بنا به‌گونه‌‌ای است که مذهب را با طبیعت پیوند می‌زند و آرامش مذهبی را در حضور طبیعت جست‌وجو می‌کند، ازاین‌رو، دست‌‌ساخته انسان را در خدمت فضای شاعرانه طبیعت قرار می‌دهد و قصد تسلط بر آن را ندارد. نمونه چنین معماری‌ای را می‌توان در آثار تادائو آندو، معمار ژاپنی، جست. کلیسای نور و کلیسای آب این معمار ژاپنی، دارای همین خصلت آمیختن طبیعت با احساسات مذهبی است. به‌نظر می‌رسد معماری این بنا سعی دارد تخیلات شاعرانه را وارد طرحی مذهبی کند، نه به‌منظور ساخت معماری شاعرانه، بلکه برای ساختن نوع خاصی از معماری که می‌تواند احساسات مذهبی را تجلی دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.