|

یادی از «جلال» سه‌تارنوازی ایران

علی صدیقی‌راد

نغمه‌هایش هنوز آنچنان در گوش جانم جاری است که باورم نمی‌شود یک‌سال است.
صدای ساز استاد را نشنیده‌ام. زلال مهربان لبخندش آنچنان پیش چشم دل است که باورم نمی‌شود یک‌سال است برق نگاه مهرافروز استاد را ندیده‌ام.
ساز پرشکوه استاد جلال ذوالفنون؛ نگاه پرمهر آن یگانه روزگار ودردانه، نغمه‌پرداز تا هنوز، تا همیشه، تا جاودان درجان و جهان ما جاری است: «نغمه درنغمه/ وهر نغمه به یاد یاران» ساز استاد کوک است. زخمه‌ها و نغمه‌هایش جاری است و جمع مستان را اندک‌اندک فرا می‌خواند و ندای نگاه یاران را به یاران می‌رساند.«پرند» نازک خیالش دل‌ها را به هم«پیوند» می‌زند و«گل صدبرگ» خیالش«دلگشا»ی جان‌هاست. استاد ذوالفنون از معدود نوازندگانی بود که هم صاحب سبک بود و هم صاحب مکتب. صدای ساز او تشخص و رنگ و سونوریته ویژه خودش را داشت. هرکس که اندک آشنایی با موسیقی داشته باشد، می‌تواند ساز ذوالفنون را از میان ده‌ها ساز دیگر بشناسد. هر قطعه‌ای که می‌زد، آن قطعه هم رنگ ساز او می‌شد. زنگ شتر استاد صبا را که می‌نواخت، انگار صبا از روز اول این قطعه را برای سه تار نوشته است نه برای ویولن. روزی چهارمضرابی در سه‌گاه از استاد جلیل شهناز می‌نواخت، به خنده گفتم: استاد این قطعه دیگر از جلیل نیست، از جلال است، نکته‌ام را پسندید و نگاه مهربانش را بر من بارید. بی‌نیاز بود و عاشق. ذره‌ای در بند وگرفتار مادیات نبود. به جوان‌ها بها می‌داد و با نشاندن آنها هم ردیف خود در کنسرت‌ها به آنها امید و اعتمادبه‌نفس می‌داد. بخت، یار من بود و چراغ توفیق، قرین راهم که افتخار این را داشتم تا در آخرین کنسرت استاد (26بهمن 90در تالار وحدت) به عنوان خواننده در کنارش باشم و از نغمه و زخمه دلربایش بهره‌مند شوم ولی آخرین نغمه سازش را در بیمارستان در 18 اسفند90 (سالروزتولدش) برایمان نواخت و من شعری از عطار خواندم:
خوشا دردی که درمانش تو باشی
خوشا راهی که پایانش تو باشی
از بی‌نیازیش، از صفایش و ازمهربانی‌اش ده‌ها خاطره دارم که هرگز فراموش نمی‌کنم. یادش به خیر که«بزرگ بود/ و از اهالی زمان بود/ و با تمام افق‌های باز نسبت داشت...»
------------------
چه خوب یادم هست
سیاوش خداشناس

زخمه سازت را که به راستی آتشی در نیستان روح و جانمان می‌انداخت. چه خوب یادم هست
که چه بی‌مدعا همراه جوانان در کنار سازهای دیگر نواختی تا به هر حیلت در دل دوست رهی باز کنی. چه خوب یادم هست
چه بی‌تکلف دعوت گروه‌های دانشجویی و انجمن‌های خیریه را می‌پذیرفتی تا به واقع وفاداری به رسالت هــنر برای هنـــر را اثبات کنی
آری . چه خوب یادم هست و چه خوب یادمان خواهد ماند
آسوده بخواب استاد . بی‌دغدغه هنرمند نماهایی که در طول حیات روحت را چه سخت آزردند
آسوده بخواب استاد . که هنر نوازندگی و منش هنری‌ات توامان باهم یادت را در دل هنر دوستان زنده نگه خواهد داشت.

نغمه‌هایش هنوز آنچنان در گوش جانم جاری است که باورم نمی‌شود یک‌سال است.
صدای ساز استاد را نشنیده‌ام. زلال مهربان لبخندش آنچنان پیش چشم دل است که باورم نمی‌شود یک‌سال است برق نگاه مهرافروز استاد را ندیده‌ام.
ساز پرشکوه استاد جلال ذوالفنون؛ نگاه پرمهر آن یگانه روزگار ودردانه، نغمه‌پرداز تا هنوز، تا همیشه، تا جاودان درجان و جهان ما جاری است: «نغمه درنغمه/ وهر نغمه به یاد یاران» ساز استاد کوک است. زخمه‌ها و نغمه‌هایش جاری است و جمع مستان را اندک‌اندک فرا می‌خواند و ندای نگاه یاران را به یاران می‌رساند.«پرند» نازک خیالش دل‌ها را به هم«پیوند» می‌زند و«گل صدبرگ» خیالش«دلگشا»ی جان‌هاست. استاد ذوالفنون از معدود نوازندگانی بود که هم صاحب سبک بود و هم صاحب مکتب. صدای ساز او تشخص و رنگ و سونوریته ویژه خودش را داشت. هرکس که اندک آشنایی با موسیقی داشته باشد، می‌تواند ساز ذوالفنون را از میان ده‌ها ساز دیگر بشناسد. هر قطعه‌ای که می‌زد، آن قطعه هم رنگ ساز او می‌شد. زنگ شتر استاد صبا را که می‌نواخت، انگار صبا از روز اول این قطعه را برای سه تار نوشته است نه برای ویولن. روزی چهارمضرابی در سه‌گاه از استاد جلیل شهناز می‌نواخت، به خنده گفتم: استاد این قطعه دیگر از جلیل نیست، از جلال است، نکته‌ام را پسندید و نگاه مهربانش را بر من بارید. بی‌نیاز بود و عاشق. ذره‌ای در بند وگرفتار مادیات نبود. به جوان‌ها بها می‌داد و با نشاندن آنها هم ردیف خود در کنسرت‌ها به آنها امید و اعتمادبه‌نفس می‌داد. بخت، یار من بود و چراغ توفیق، قرین راهم که افتخار این را داشتم تا در آخرین کنسرت استاد (26بهمن 90در تالار وحدت) به عنوان خواننده در کنارش باشم و از نغمه و زخمه دلربایش بهره‌مند شوم ولی آخرین نغمه سازش را در بیمارستان در 18 اسفند90 (سالروزتولدش) برایمان نواخت و من شعری از عطار خواندم:
خوشا دردی که درمانش تو باشی
خوشا راهی که پایانش تو باشی
از بی‌نیازیش، از صفایش و ازمهربانی‌اش ده‌ها خاطره دارم که هرگز فراموش نمی‌کنم. یادش به خیر که«بزرگ بود/ و از اهالی زمان بود/ و با تمام افق‌های باز نسبت داشت...»
------------------
چه خوب یادم هست
سیاوش خداشناس

زخمه سازت را که به راستی آتشی در نیستان روح و جانمان می‌انداخت. چه خوب یادم هست
که چه بی‌مدعا همراه جوانان در کنار سازهای دیگر نواختی تا به هر حیلت در دل دوست رهی باز کنی. چه خوب یادم هست
چه بی‌تکلف دعوت گروه‌های دانشجویی و انجمن‌های خیریه را می‌پذیرفتی تا به واقع وفاداری به رسالت هــنر برای هنـــر را اثبات کنی
آری . چه خوب یادم هست و چه خوب یادمان خواهد ماند
آسوده بخواب استاد . بی‌دغدغه هنرمند نماهایی که در طول حیات روحت را چه سخت آزردند
آسوده بخواب استاد . که هنر نوازندگی و منش هنری‌ات توامان باهم یادت را در دل هنر دوستان زنده نگه خواهد داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.