قصههایی به وسعت یک قرن
«قرن من»، مجموعه داستان مشهور گونتر گراس است که اخیرا با ترجمه کامران جمالی از طرف نشر نیلوفر تجدید چاپ شده است. این کتاب شامل صد داستان کوتاه است و عنوان هر داستان، سالی از سالهای قرن بیستم است. یعنی برای هر سال از قرن بیستم، یک قصه. در بخشی از مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی کتاب، درباره آن چنین میخوانیم: «قرن من چنانکه خواهید خواند مجموعهای است از صد داستان کوتاه. عنوان هر داستان سالی از «قرن اژدها»: قرن پرآشوب گذشته است و در هرکدام از آنها رویدادی موضوع داستان قرار میگیرد که به گونهای مربوط به مردم و یا دولتمردان آلمانی میشود. سال پایانه قرن در این کتاب غایب است چون کتاب با واپسین سال سده نوزدهم آغاز میشود. گاه چند داستان درونمایهای واحد دارد، مانند پنج داستان مربوط به نخستین جنگ جهانی، هفت داستان درباره سالهای وقوع جنگ جهانی اخیر، سه داستان بر زمینه دهه شورشی شصت در اروپا... اما در بیشتر موارد هر داستان محتوای ویژه و مستقل خود را دارد». در ترجمه فارسی کتاب در کنار عنوان اصلی کتاب که چنانکه اشاره شد یکی از سالهای قرن بیستم است، عنوانی فرعی نیز درج شده که مترجم در مقدمه توضیح داده است که «عنوانهای فرعی- بهعنوان مدخلی برای ورود به موضوع داستانها- افزوده مترجم است». کامران جمالی در بخشی دیگر از همین مقدمه درباره نثر گونتر گراس مینویسد: «گونتر گراس نویسندهای است به غایت سختنویس. در نثر او گاه جمله پایه در ابتدای صفحه و جمله پیرو در انتهای آن قرار دارد، گاه نهاد در صفحهای است و گزاره در صفحه پسین. نحو ویژه زبان آلمانی گسترهای فراخ برای این زبانآوریها در اختیار نویسنده ورزیده قرار میدهد.» آنچه در ادامه میآید سطرهایی است از داستان 1946 از این مجموعه. عنوان فرعی این داستان، «زنان آوار جمع کن» است: «خاکه آجر، باور کنین، همه جا پُرِ خاکه آجر! تو هوا، تو لباس، لای دندونا، هرجا بشه گفت. اما ما زنا ککمون نمیگزید. هرچی باشه صلح که شده بود. تازه حالام میخوان به افتخار ما مجسمه یادبود بسازن. جدی میگم! عجب ابتکاری: «زنِ آوار جمع کن برلینی»! اما اون وقتا که همه جا خرابه بود و اون همه نخاله مابین کورهراههای هموار شده، به ما همهش ساعتی شصت و یک فینیگ میدادن، یادم که نرفته. اما به جاش کوپن خواربار بهتری میگرفتیم، اسمش کوپن شماره دو بود، کوپن کارگری. آخه با کوپن زن خانهدار روزی سیصد گرم نون و هفت گرم چربی بیشتر نمیدادن. شما بگین، با این یه ذره چیکار میشد کرد؟»
«قرن من»، مجموعه داستان مشهور گونتر گراس است که اخیرا با ترجمه کامران جمالی از طرف نشر نیلوفر تجدید چاپ شده است. این کتاب شامل صد داستان کوتاه است و عنوان هر داستان، سالی از سالهای قرن بیستم است. یعنی برای هر سال از قرن بیستم، یک قصه. در بخشی از مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی کتاب، درباره آن چنین میخوانیم: «قرن من چنانکه خواهید خواند مجموعهای است از صد داستان کوتاه. عنوان هر داستان سالی از «قرن اژدها»: قرن پرآشوب گذشته است و در هرکدام از آنها رویدادی موضوع داستان قرار میگیرد که به گونهای مربوط به مردم و یا دولتمردان آلمانی میشود. سال پایانه قرن در این کتاب غایب است چون کتاب با واپسین سال سده نوزدهم آغاز میشود. گاه چند داستان درونمایهای واحد دارد، مانند پنج داستان مربوط به نخستین جنگ جهانی، هفت داستان درباره سالهای وقوع جنگ جهانی اخیر، سه داستان بر زمینه دهه شورشی شصت در اروپا... اما در بیشتر موارد هر داستان محتوای ویژه و مستقل خود را دارد». در ترجمه فارسی کتاب در کنار عنوان اصلی کتاب که چنانکه اشاره شد یکی از سالهای قرن بیستم است، عنوانی فرعی نیز درج شده که مترجم در مقدمه توضیح داده است که «عنوانهای فرعی- بهعنوان مدخلی برای ورود به موضوع داستانها- افزوده مترجم است». کامران جمالی در بخشی دیگر از همین مقدمه درباره نثر گونتر گراس مینویسد: «گونتر گراس نویسندهای است به غایت سختنویس. در نثر او گاه جمله پایه در ابتدای صفحه و جمله پیرو در انتهای آن قرار دارد، گاه نهاد در صفحهای است و گزاره در صفحه پسین. نحو ویژه زبان آلمانی گسترهای فراخ برای این زبانآوریها در اختیار نویسنده ورزیده قرار میدهد.» آنچه در ادامه میآید سطرهایی است از داستان 1946 از این مجموعه. عنوان فرعی این داستان، «زنان آوار جمع کن» است: «خاکه آجر، باور کنین، همه جا پُرِ خاکه آجر! تو هوا، تو لباس، لای دندونا، هرجا بشه گفت. اما ما زنا ککمون نمیگزید. هرچی باشه صلح که شده بود. تازه حالام میخوان به افتخار ما مجسمه یادبود بسازن. جدی میگم! عجب ابتکاری: «زنِ آوار جمع کن برلینی»! اما اون وقتا که همه جا خرابه بود و اون همه نخاله مابین کورهراههای هموار شده، به ما همهش ساعتی شصت و یک فینیگ میدادن، یادم که نرفته. اما به جاش کوپن خواربار بهتری میگرفتیم، اسمش کوپن شماره دو بود، کوپن کارگری. آخه با کوپن زن خانهدار روزی سیصد گرم نون و هفت گرم چربی بیشتر نمیدادن. شما بگین، با این یه ذره چیکار میشد کرد؟»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.