تاریخ اتحادیه میهنی کردستان
کردها همچون ملل دیگر خاورمیانه، تاریخی پرفرازونشیب داشتهاند. ربع پایانی قرن بیستم در مقایسه با مقاطع ماقبل خود، برای ملت کرد مقطعی ویژه بود. از اینرو، یکی از برهههای تاریخی مهم کردستان، سالهای دهه 70 میلادی است که با توجه به وقایع رویداده، بهویژه در حوزه کردستان عراق، از اهمیت خاصی برخوردار است. در این سالها تحولات جهانی تأثیری مستقیم بر منطقه خاورمیانه و کردستان گذاشت. اما غالب این تأثیرات در ارتباط با کردها سلبی و غمانگیز بود. در این دوره مهمترین قیام کردهای عراق تا آن زمان، با دخالت بینالمللی و با عقد قرارداد الجزایر - که بر تاریخ منطقه هم تأثیرگذار بود - شکست خورد و درعینحال، موجب شد یکی از مهمترین جریانهای سیاسی کردها شکل بگیرد؛ جریانی که به نقطه عطفی در تاریخ سیاسی کردستان بدل شد. بعد از سرکوب قیام جنوب کردستان، مبارزه آنها با گذشت سه ماه دوباره زنده شد و برای سازماندهی قیامشان سازمانی جدید در 22 می 1975 تأسیس شد که خود را در چارچوب اتحادیه میهنی کردستان عرضه کرد و با گذشت یکسال در اول ژوئن 1976 قیام مسلحانه ضدرژیم بغداد را آغاز کرد. سرور عبدالرحمان در کتاب «تاریخ اتحادیه میهنی کردستان» به بررسی این دوره از تاریخ مبارزه کردها پرداخته است. چون به باور نویسنده، یکی از مهمترین دورههای تاریخ معاصر کرد است. به همین منظور، نویسنده در این کتاب مدعی است ورای تحلیلهای دمدستی، با رجوع به اسناد و مدارک این دوره و همچنین گفتوگو با کسانی در این رویداد همکاری داشتند، تحلیلی دقیق از این دوره ارائه میدهد. این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است که در فصل نخست، به وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جنوب کردستان در سال 1975 میپردازد. در این فصل دلایل شکست و عوامل داخلی و خارجی سرکوب قیام سپتامبر (شورش ایلول) بررسی میشود. همچنین درباره عوامل مهم و مستقیمی که در شکستشان تأثیر داشت، بحث میشود؛ ازجمله آخرین مورد آن، قرارداد الجزایر. بهعلاوه، در این فصل تأثیر شکست قیام بر حوزههای سیاسی، نظامی، اقتصادی، فرهنگی و آموزشی در جنوب کردستان هم بررسی میشود. در فصل دوم، به جنبشهای جدیدی پرداخته میشود که خود را در چارچوب اتحادیه میهنی کردستان عرضه کرد: از آغاز تأسیس و ورود به میدان مبارزه تا بررسی چارت تشکیلاتی و بررسی برنامههای آن. در فصل سوم صحبت از قیام مسلحانه جدیدی است که از طرف اتحادیه میهنی کردستان در نیمه دوم سال 1976 شروع شد. نویسنده ابعاد این مبارزه و مراحل شکلگیری آن را بررسی میکند. و در فصل چهارم راجعبه ارتباطات اتحادیه در داخل و خارج از کردستان صحبت میشود: از روابط اتحادیه با نیروهای کردستان در جنوب و دیگر قسمتهای آن، تا صحبت از ارتباط میان اتحادیه و نیروهای اپوزیسیون عراق و ارتباط با جنبش آزادیخواهانه ملتهای منطقه بهویژه سازمانهای فلسطینی و ایرانی و تعدادی از سازمانهای چپ ترکیه، همچنین درباره ارتباط با دولتهای منطقه بهویژه سوریه و لیبی و البته ارتباط با دول ابرقدرت.
کردها همچون ملل دیگر خاورمیانه، تاریخی پرفرازونشیب داشتهاند. ربع پایانی قرن بیستم در مقایسه با مقاطع ماقبل خود، برای ملت کرد مقطعی ویژه بود. از اینرو، یکی از برهههای تاریخی مهم کردستان، سالهای دهه 70 میلادی است که با توجه به وقایع رویداده، بهویژه در حوزه کردستان عراق، از اهمیت خاصی برخوردار است. در این سالها تحولات جهانی تأثیری مستقیم بر منطقه خاورمیانه و کردستان گذاشت. اما غالب این تأثیرات در ارتباط با کردها سلبی و غمانگیز بود. در این دوره مهمترین قیام کردهای عراق تا آن زمان، با دخالت بینالمللی و با عقد قرارداد الجزایر - که بر تاریخ منطقه هم تأثیرگذار بود - شکست خورد و درعینحال، موجب شد یکی از مهمترین جریانهای سیاسی کردها شکل بگیرد؛ جریانی که به نقطه عطفی در تاریخ سیاسی کردستان بدل شد. بعد از سرکوب قیام جنوب کردستان، مبارزه آنها با گذشت سه ماه دوباره زنده شد و برای سازماندهی قیامشان سازمانی جدید در 22 می 1975 تأسیس شد که خود را در چارچوب اتحادیه میهنی کردستان عرضه کرد و با گذشت یکسال در اول ژوئن 1976 قیام مسلحانه ضدرژیم بغداد را آغاز کرد. سرور عبدالرحمان در کتاب «تاریخ اتحادیه میهنی کردستان» به بررسی این دوره از تاریخ مبارزه کردها پرداخته است. چون به باور نویسنده، یکی از مهمترین دورههای تاریخ معاصر کرد است. به همین منظور، نویسنده در این کتاب مدعی است ورای تحلیلهای دمدستی، با رجوع به اسناد و مدارک این دوره و همچنین گفتوگو با کسانی در این رویداد همکاری داشتند، تحلیلی دقیق از این دوره ارائه میدهد. این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است که در فصل نخست، به وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جنوب کردستان در سال 1975 میپردازد. در این فصل دلایل شکست و عوامل داخلی و خارجی سرکوب قیام سپتامبر (شورش ایلول) بررسی میشود. همچنین درباره عوامل مهم و مستقیمی که در شکستشان تأثیر داشت، بحث میشود؛ ازجمله آخرین مورد آن، قرارداد الجزایر. بهعلاوه، در این فصل تأثیر شکست قیام بر حوزههای سیاسی، نظامی، اقتصادی، فرهنگی و آموزشی در جنوب کردستان هم بررسی میشود. در فصل دوم، به جنبشهای جدیدی پرداخته میشود که خود را در چارچوب اتحادیه میهنی کردستان عرضه کرد: از آغاز تأسیس و ورود به میدان مبارزه تا بررسی چارت تشکیلاتی و بررسی برنامههای آن. در فصل سوم صحبت از قیام مسلحانه جدیدی است که از طرف اتحادیه میهنی کردستان در نیمه دوم سال 1976 شروع شد. نویسنده ابعاد این مبارزه و مراحل شکلگیری آن را بررسی میکند. و در فصل چهارم راجعبه ارتباطات اتحادیه در داخل و خارج از کردستان صحبت میشود: از روابط اتحادیه با نیروهای کردستان در جنوب و دیگر قسمتهای آن، تا صحبت از ارتباط میان اتحادیه و نیروهای اپوزیسیون عراق و ارتباط با جنبش آزادیخواهانه ملتهای منطقه بهویژه سازمانهای فلسطینی و ایرانی و تعدادی از سازمانهای چپ ترکیه، همچنین درباره ارتباط با دولتهای منطقه بهویژه سوریه و لیبی و البته ارتباط با دول ابرقدرت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.