درسهای تاریخ را ببینیم
شهرام مکری
نمایش فیلم «اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان» دیگر، بعد از هشت سال برایم هم خوشحالکننده است و هم ناراحتکننده. خوشحالم که بالاخره فرصت تماشای این فیلم برای آنها که هنوز آن را ندیدهاند، فراهم میشود و ناراحتم از اینکه این کار هشت سال بعد از روزی که به همکارانم قول دادم تمام تلاشم را برای نمایش فیلم داشته باشم، اتفاق میافتد. بعد از این هشت سال قیافه بازیگرانم را که میبینم، نمیدانم آنهمه شور و علاقهای که در روزهای بازی در فیلم داشتند هنوز هم وجود دارد یا نه؟
برخی از همکارانم را در این سالها ندیدهام و عکسهای پشت صحنه را که مرور میکنم، حس پیرشدن به من دست میدهد. فیلمنامه فیلم را که 11 سال پیش نوشتم. واقعا اگر قرار است هر پروژه سینمایی 11 سال پس از فکر اولیهاش به مخاطب عرضه شود، آنوقت چه انتظاری میتوان از سینماگری چون من داشت که ارتباط با مخاطب دغدغه اصلیاش باشد و سینمای وطنی دلمشغولی جدیاش؟ با وجود اینکه بااینهمه فاصله هنوز فیلم پرانرژیام میکند و تکتک لحظات و آدمهایش را دوست دارم، فکرکردن به این سالها غمگینم میکند. فیلم را که میبینید بیایید با هم به این فکر کنیم که واقعا چرا اشکان... اینهمه سال نمایش داده نشد؟
در این 11 سال برخی از همکاران چندین فیلم ساختند و بعضی از فیلمسازان غیرایرانی، تبدیل به ستارگان بزرگ عالم سینما شدند، اما من کماکان نشستم و منتظر اکران فیلمی بودم که به نظر یک مدیر بیش از حد آمریکایی بود و از نظر مدیر دیگر اولویتی برای اکرانش وجود نداشت! روشهای پیشنهادی من هم برای اکران فیلم هرکدام به در بستهای میخورد.
به یاد دارم در یکی از این سالها با مجموعهای درباره اینکه کل صندلیهایشان را اجاره کنم و فیلم را به هر شکلی که میخواهم آنجا به نمایش بگذارم، به توافق رسیدم، اما معاونت سینمایی وقت با وجود اینکه به فیلم پروانه نمایش داده بود، بهانه میآورد که چون میخواهید بلیتفروشی کنید، و این در حوزه کارهای معاونت سینمایی است، ما نمیتوانیم اجازه چنین کارهای خصوصیای را در حوزه سینما بدهیم! سالها گذشت و گذشت.
خیلیها فیلم را به شکلهای مختلف دیدند، حتی امروز در بعضی کامنتهای اینترنتی میبینم که برخی از کیفیت «دیویدی»ای که از فیلم اشکان... در اختیار دارند با هم صحبت میکنند و میدانم که وقتی هشت سال از عمر یک فیلم میگذرد و تو در این سالها مجبور بودهای به هر اتاق و هر مدیری که آمده و رفته، نسخهای از فیلم را ارائه کنی تا ببینند، حتما کپی غیرمجازی از آن بدون درنظرگرفتن همه حق و حقوق مؤلفش به بیرون درز خواهد کرد. اینجاست که از خود میپرسی، حالا و در چنین شرایطی ضرروزیان روحی و مالی ما را چه کسی خواهد داد؟ کجاست آن مدیری که سلیقهاش مقابل اکران یک فیلم قرار میگرفت؟ این جماعت بعدها در برابر این حقی که ضایع کردهاند چه پاسخی خواهند داشت؟
اما بالاخره این فیلم بعد از این سالها و به همت گروه هنروتجربه اکران شد. شخصا همه را به دیدنش دعوت میکنم، چه آنها که نسخهای از فیلم دارند و چه مدیرانی که فیلم را دوست نداشتند، امیدوارم تاریخ به ما درسهایی بدهد و امیدوارم این درسها را ببینیم و از آن استفاده کنیم. اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر، فیلمی بود که با انگیزه و امید جمعی دانشجوی سینما ساخته شد و همکاری و همراهی گروهی از حرفهایهای تئاتر آن را شکل داد. آن دانشجوها حالا هرکدام برای خود آقا و خانومی شدهاند و آن تئاتریها حرفهایتر و پختهتر. فقط آن مدیرها که دربارهشان گفتم، نیستند. احتمالا جایی در خانهشان نشستهاند و نقشههایی برای آیندهای که در آن بتوان از نمایش فیلمهایی جلوگیری کرد، میکشند. همینجا دعوتشان میکنم به تماشای فیلم اشکان... یکروز با خانوادهشان بیایند و این فیلم را ببینند. چون درباره امید است، درباره آینده.
نمایش فیلم «اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان» دیگر، بعد از هشت سال برایم هم خوشحالکننده است و هم ناراحتکننده. خوشحالم که بالاخره فرصت تماشای این فیلم برای آنها که هنوز آن را ندیدهاند، فراهم میشود و ناراحتم از اینکه این کار هشت سال بعد از روزی که به همکارانم قول دادم تمام تلاشم را برای نمایش فیلم داشته باشم، اتفاق میافتد. بعد از این هشت سال قیافه بازیگرانم را که میبینم، نمیدانم آنهمه شور و علاقهای که در روزهای بازی در فیلم داشتند هنوز هم وجود دارد یا نه؟
برخی از همکارانم را در این سالها ندیدهام و عکسهای پشت صحنه را که مرور میکنم، حس پیرشدن به من دست میدهد. فیلمنامه فیلم را که 11 سال پیش نوشتم. واقعا اگر قرار است هر پروژه سینمایی 11 سال پس از فکر اولیهاش به مخاطب عرضه شود، آنوقت چه انتظاری میتوان از سینماگری چون من داشت که ارتباط با مخاطب دغدغه اصلیاش باشد و سینمای وطنی دلمشغولی جدیاش؟ با وجود اینکه بااینهمه فاصله هنوز فیلم پرانرژیام میکند و تکتک لحظات و آدمهایش را دوست دارم، فکرکردن به این سالها غمگینم میکند. فیلم را که میبینید بیایید با هم به این فکر کنیم که واقعا چرا اشکان... اینهمه سال نمایش داده نشد؟
در این 11 سال برخی از همکاران چندین فیلم ساختند و بعضی از فیلمسازان غیرایرانی، تبدیل به ستارگان بزرگ عالم سینما شدند، اما من کماکان نشستم و منتظر اکران فیلمی بودم که به نظر یک مدیر بیش از حد آمریکایی بود و از نظر مدیر دیگر اولویتی برای اکرانش وجود نداشت! روشهای پیشنهادی من هم برای اکران فیلم هرکدام به در بستهای میخورد.
به یاد دارم در یکی از این سالها با مجموعهای درباره اینکه کل صندلیهایشان را اجاره کنم و فیلم را به هر شکلی که میخواهم آنجا به نمایش بگذارم، به توافق رسیدم، اما معاونت سینمایی وقت با وجود اینکه به فیلم پروانه نمایش داده بود، بهانه میآورد که چون میخواهید بلیتفروشی کنید، و این در حوزه کارهای معاونت سینمایی است، ما نمیتوانیم اجازه چنین کارهای خصوصیای را در حوزه سینما بدهیم! سالها گذشت و گذشت.
خیلیها فیلم را به شکلهای مختلف دیدند، حتی امروز در بعضی کامنتهای اینترنتی میبینم که برخی از کیفیت «دیویدی»ای که از فیلم اشکان... در اختیار دارند با هم صحبت میکنند و میدانم که وقتی هشت سال از عمر یک فیلم میگذرد و تو در این سالها مجبور بودهای به هر اتاق و هر مدیری که آمده و رفته، نسخهای از فیلم را ارائه کنی تا ببینند، حتما کپی غیرمجازی از آن بدون درنظرگرفتن همه حق و حقوق مؤلفش به بیرون درز خواهد کرد. اینجاست که از خود میپرسی، حالا و در چنین شرایطی ضرروزیان روحی و مالی ما را چه کسی خواهد داد؟ کجاست آن مدیری که سلیقهاش مقابل اکران یک فیلم قرار میگرفت؟ این جماعت بعدها در برابر این حقی که ضایع کردهاند چه پاسخی خواهند داشت؟
اما بالاخره این فیلم بعد از این سالها و به همت گروه هنروتجربه اکران شد. شخصا همه را به دیدنش دعوت میکنم، چه آنها که نسخهای از فیلم دارند و چه مدیرانی که فیلم را دوست نداشتند، امیدوارم تاریخ به ما درسهایی بدهد و امیدوارم این درسها را ببینیم و از آن استفاده کنیم. اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر، فیلمی بود که با انگیزه و امید جمعی دانشجوی سینما ساخته شد و همکاری و همراهی گروهی از حرفهایهای تئاتر آن را شکل داد. آن دانشجوها حالا هرکدام برای خود آقا و خانومی شدهاند و آن تئاتریها حرفهایتر و پختهتر. فقط آن مدیرها که دربارهشان گفتم، نیستند. احتمالا جایی در خانهشان نشستهاند و نقشههایی برای آیندهای که در آن بتوان از نمایش فیلمهایی جلوگیری کرد، میکشند. همینجا دعوتشان میکنم به تماشای فیلم اشکان... یکروز با خانوادهشان بیایند و این فیلم را ببینند. چون درباره امید است، درباره آینده.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.