بازی با اعتماد مردم
زینب اسماعیلی . روزنامهنگار
دوسال گذشت از بدلشدن مذاکره هستهای و سیاستخارجی به پرطرفدارترین حوزه در میان عموم جامعه ایرانی. این دو سال، کمتر جمعی بود که در آن سخنی درباره مذاکره هستهای و رفتوآمدهای دیپلماتیک، ردوبدل نشود. این را اعضای تیم مذاکرهکننده و نزدیکانشان و خبرنگارانی که در این حوزه کار میکنند، بهخوبی تجربه کردند. در محافل و جمعهای زیادی از واقعی تا مجازی درباره روند پیشرفت مذاکرات هستهای پرسوجو میشود و بسیاری نگران توافق جامع و امکان دستیافتن یا دستنیافتن به آن هستند.
فارغ از توافق باید گفت جواد ظریف، بالاترین سطح محبوبیت یک وزیر خارجه در تاریخ ایران را در همین دو سال بهدست آورد و گاه بالاترین سطح مخالفت را. کم نبود مواردی که او را متهم میکرد به آنچه سزاوار نیست حتی اینجا دوباره تکرار شود؛ عدهای که از همان اوایل مذاکرات در دولت یازدهم، قبای دلواپسی برای خود دوختند، از بعد تفاهم در لوزان، صدا بر سر گذاشته و از تریبونهای مختلف شروع به مخالفت کردهاند.
گویی توافق احتمالی، خواب آشفتهشان را برآشوبیده. اگرچه نفس انتقاد میتواند کمک کند تا هدف مناسبتری در گام نهایی بهدست آید و گاه مخالفت در چنین مذاکراتی میتواند به پیشبرد اهداف کمک کند، اما بدون شک منتسبکردن «اتهام»، در این چارچوب نمیگنجد مانند آنچه بعد از لوزان شاهدش بودیم.
این سؤال را میتوان از مخالفان مذاکرات پرسید که آیا آنها فکر میکنند این مذاکرات بدون هماهنگی با مقامات عالی کشور طراحی شده و پیش میرود؟ مخالفان در پاسخ یکگام به پیش نهاده و معتقدند مقامات عالی در جریان جزئیات مذاکرات نیستند.
میتوان با شواهد موجود این را نزدیک به واقعیت دانست، اما شاهد بعدی بدون شک این است که مقامات عالی، بارها بر اعتمادداشتن به تیم مذاکرهکننده تأکید کردهاند؛ چهچیزی بیش از این میتواند ما را مطمئن کند.
حال اصل ماجرا همینجاست. آنها که زمانی سکان این ملک را در دست داشتند، دو سالی است سکان از کف دادهاند و کلید را به دیگری واگذار کردهاند- اصلا کلیدی در دست داشتند؟- اما ته دل رضایتی نداشته از گردننهادن به رأی مردم که اگر اینطور بود، حال گوشهای نظارهگر میشدند که رأی مردم چگونه تعاملی با جهان را رقم میزند.
اکنون که میانه میدان شلوغ است، فرصتی است برای آنها که به هر بهانه دنبال برهمزدن این انسجام هستند. سال اول با «امید» مردم به بازی نشستند و سال دوم با «امید و اعتماد» مردم.
نگاهی به همه اختلافافکنیها نشان میدهد هدف اصلی از اینهمه سؤال برانگیختن در ذهن مردم -یک روز به بهانه فکتشیت آمریکاییها و روز دیگر به بهانه فلان ادعای یک مقام اروپایی- تنها و تنها کاستن از اعتماد مردمی است که بحق از این بحران ساختگی و دروغین خسته شدهاند و میخواهند تکلیفشان با دنیا مشخصشود. مردم امروز ایران، به سفر میروند، به اصطلاح دنیا دیدهاند، تحصیل کردهاند، ماهواره میبینند و با همین سرعت پایین اینترنت، از جهان پیرامون مطلع هستند، این مردم را نمیتوان در حصر ارتباط با آفریقا و آمریکایلاتین نگه داشت. اما بدون شک، در چنین جامعهای سیاست خارجه برای ارتباط و تعامل با جهان پیرامون و حلوفصل موضوعاتی مانند مسئله هستهای، نیازمند اعتماد مردم است- آن هم در شرایطی که اینگونه موضوعات عمومی شده است- آنچه تاکنون در داخل صورت گرفته به لطایفالحیل خواسته است این اعتماد را فروکاهد یا سلب کند. اعتمادمان را به سخنان دلواپسها گره نزنیم، چه توافق جامع به دست بیاید و چه نیاید.
دوسال گذشت از بدلشدن مذاکره هستهای و سیاستخارجی به پرطرفدارترین حوزه در میان عموم جامعه ایرانی. این دو سال، کمتر جمعی بود که در آن سخنی درباره مذاکره هستهای و رفتوآمدهای دیپلماتیک، ردوبدل نشود. این را اعضای تیم مذاکرهکننده و نزدیکانشان و خبرنگارانی که در این حوزه کار میکنند، بهخوبی تجربه کردند. در محافل و جمعهای زیادی از واقعی تا مجازی درباره روند پیشرفت مذاکرات هستهای پرسوجو میشود و بسیاری نگران توافق جامع و امکان دستیافتن یا دستنیافتن به آن هستند.
فارغ از توافق باید گفت جواد ظریف، بالاترین سطح محبوبیت یک وزیر خارجه در تاریخ ایران را در همین دو سال بهدست آورد و گاه بالاترین سطح مخالفت را. کم نبود مواردی که او را متهم میکرد به آنچه سزاوار نیست حتی اینجا دوباره تکرار شود؛ عدهای که از همان اوایل مذاکرات در دولت یازدهم، قبای دلواپسی برای خود دوختند، از بعد تفاهم در لوزان، صدا بر سر گذاشته و از تریبونهای مختلف شروع به مخالفت کردهاند.
گویی توافق احتمالی، خواب آشفتهشان را برآشوبیده. اگرچه نفس انتقاد میتواند کمک کند تا هدف مناسبتری در گام نهایی بهدست آید و گاه مخالفت در چنین مذاکراتی میتواند به پیشبرد اهداف کمک کند، اما بدون شک منتسبکردن «اتهام»، در این چارچوب نمیگنجد مانند آنچه بعد از لوزان شاهدش بودیم.
این سؤال را میتوان از مخالفان مذاکرات پرسید که آیا آنها فکر میکنند این مذاکرات بدون هماهنگی با مقامات عالی کشور طراحی شده و پیش میرود؟ مخالفان در پاسخ یکگام به پیش نهاده و معتقدند مقامات عالی در جریان جزئیات مذاکرات نیستند.
میتوان با شواهد موجود این را نزدیک به واقعیت دانست، اما شاهد بعدی بدون شک این است که مقامات عالی، بارها بر اعتمادداشتن به تیم مذاکرهکننده تأکید کردهاند؛ چهچیزی بیش از این میتواند ما را مطمئن کند.
حال اصل ماجرا همینجاست. آنها که زمانی سکان این ملک را در دست داشتند، دو سالی است سکان از کف دادهاند و کلید را به دیگری واگذار کردهاند- اصلا کلیدی در دست داشتند؟- اما ته دل رضایتی نداشته از گردننهادن به رأی مردم که اگر اینطور بود، حال گوشهای نظارهگر میشدند که رأی مردم چگونه تعاملی با جهان را رقم میزند.
اکنون که میانه میدان شلوغ است، فرصتی است برای آنها که به هر بهانه دنبال برهمزدن این انسجام هستند. سال اول با «امید» مردم به بازی نشستند و سال دوم با «امید و اعتماد» مردم.
نگاهی به همه اختلافافکنیها نشان میدهد هدف اصلی از اینهمه سؤال برانگیختن در ذهن مردم -یک روز به بهانه فکتشیت آمریکاییها و روز دیگر به بهانه فلان ادعای یک مقام اروپایی- تنها و تنها کاستن از اعتماد مردمی است که بحق از این بحران ساختگی و دروغین خسته شدهاند و میخواهند تکلیفشان با دنیا مشخصشود. مردم امروز ایران، به سفر میروند، به اصطلاح دنیا دیدهاند، تحصیل کردهاند، ماهواره میبینند و با همین سرعت پایین اینترنت، از جهان پیرامون مطلع هستند، این مردم را نمیتوان در حصر ارتباط با آفریقا و آمریکایلاتین نگه داشت. اما بدون شک، در چنین جامعهای سیاست خارجه برای ارتباط و تعامل با جهان پیرامون و حلوفصل موضوعاتی مانند مسئله هستهای، نیازمند اعتماد مردم است- آن هم در شرایطی که اینگونه موضوعات عمومی شده است- آنچه تاکنون در داخل صورت گرفته به لطایفالحیل خواسته است این اعتماد را فروکاهد یا سلب کند. اعتمادمان را به سخنان دلواپسها گره نزنیم، چه توافق جامع به دست بیاید و چه نیاید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.