|

به‌دنبال عدم صدور مجوز از سوی اداره اماکن

هنرمندان خارجی پشت گیت‌های ورودی

سحر آزاد: برگزارنشدن کنسرت، دامن گروه‌های خارجی را هم گرفت. این‌بار اما ماجرای گروه‌های خارجی با هنرمندان ایرانی در یک موضوع متفاوت است و اداره اماکن با ندادن مجوز، تکلیف برگزاری کنسرت را مشخص کرده.
همکاری موسیقی‌دان‌های ایرانی با هنرمندان خارجی اگر بیشتر محدود به مرزهای خارج از ایران بود، در دو، سه سال اخیر چهره دیگری به خود گرفت. برگزاری کنسرت چهره‌هایی همچون انور براهیم، کیتارو، آنیا لخنر و...، نقش ایران را در تبادل هنر دنیا بیشتر کرد: بااین‌حال این موضوع در یکی، دو هفته اخیر رنگ دیگری گرفت. حضور گروه «جیپسی‌کینگز فمیلی» در ایران هرچند که با گروه جیپسی کینگز شناخته‌شده متفاوت بودند، درحالی منتفی شد که باوجود موافقت وزارت ارشاد نتوانست از سوی اداره اماکن مجوز بگیرد. به‌دنبال آن خبر برگزارنشدن کنسرت کیهان کلهر نیز که قرار بود، دیروز 19 خرداد، همراه با گروه «بروکلین رایدر» روی صحنه برود، به دلیل آنچه «ملاحظات امنیتی» گفته شده است، از سوی اداره اماکن منتفی شد.
به گزارش سایت موسیقی ما، در یک‌و‌نیم‌ماه گذشته مقدمات چنین اجرائی فراهم شد و همه‌ مسائل از قبیل اخذ ویزاها، خرید بلیت‌ها و مسائل اقامت از مدت‌ها پیش انجام شده بود، اما در روزهای محدود مانده به برگزاری این برنامه که حتی سالن اجرای آن نیز مشخص شده بود - سالن میلاد- مجوز صادر نشد. کیهان کلهر، آهنگ‌ساز و نوازنده کمانچه، نیز در واکنش به این اقدام به موسیقی ما گفت: «کنسرت‌ها دوباره برگزار نخواهد شد. تا زمانی‌ که فرهنگ و هنر ایران گروگان زورگیری و زورآزمایی جناح‌های سیاسی است و خط‌مشی‌ مشخصی‌ برای این‌گونه فعالیت‌ها تعریف و اجرا نشده، بنده از انجام هرگونه فعالیت در ایران خودداری خواهم کرد». اگر تا مدتی قبل کنسرت‌های داخلی با وجود مجوز از سوی برخی از گروه‌ها با ممانعت و اعتراض روبه‌رو می‌شدند، این مسئله به کنسرت‌های خارجی نیز رسیده است. هرچند که در دو مورد پیش آمده به‌دلیل صادرنشدن مجوز از سوی اداره اماکن، تکلیف سرمایه‌گذار، کنسرت‌گذار و هنرمند زودتر مشخص می‌شود، اما هنوز مشخص نیست این موضوع موردی بوده یا قرار است سیاست فعلی نیروی انتظامی در زمینه موسیقی باشد.
پیروز ارجمند، مدیر دفتر موسیقی وزارت ارشاد، به‌عنوان مسئول موسیقی، خودش هم جزئیات بیشتری در مورد دلایل اصلی این ماجرا نمی‌داند. او به «شرق» گفت: «در بخش کنسرت‌های داخلی، تعامل خوبی با نیروی انتظامی صورت گرفته و آنها با دلواپسان و لباس‌شخصی‌هایی که از کنسرت‌های مجوزدار ممانعت می‌کنند، برخورد می‌کنند منتها در مورد کنسرت‌های خارجی یک اختلاف‌سلیقه میان ما و آنها وجود دارد و این نگرانی وجود دارد که برگزاری کنسرت گروه‌های خارجی موجب تغییر فرهنگ ما و ترویج فرهنگ غربی ‌شود. این درحالی است که چنین نگاهی موجب می‌شود، هنرمندی مانند کیهان کلهر با هنرمندان مختلف در بسیاری از کشورهای دنیا کنسرت برگزار کند، اما برای برگزاری کنسرت در کشور خودش با مشکل مواجه شود». ارجمند در پاسخ به این سؤال که چنانچه کیهان کلهر در برگزاری کنسرت به‌صورت شخصی یا با یک گروه ایرانی اقدام کند، مجوز دریافت خواهد کرد، عنوان کرد: «از نظر ما مشکلی در این زمینه وجود ندارد. شاید نیروی انتظامی هم با برگزاری کنسرت با یک گروه کاملا ایرانی از سوی کیهان کلهر موافق بود». مدیر دفتر موسیقی افزود: «نیروی انتظامی در مورد برگزاری کنسرت از سوی گروه جیپسی کینگز فمیلی نظراتی داشت و که این موارد در حال حاضر مرتفع‌شده است. یکی از موارد این بود که شرکت برگزارکننده این کنسرت باید توانایی اداره یک کنسرت در سطح بین‌المللی را داشته باشد که با تغییر شرکت برگزارکننده کنسرت، این مشکل مرتفع شد. موضوع دیگر این بود که کنسرت در سالن ورزشی برگزار نشود و ما محل برپایی برنامه را به سالن وزارت کشور منتقل کردیم. بعد از آن گفتند این گروه خارجی است و پاسخ ما این بود که این کنسرت یک کار مشترک میان ایران و اسپانیاست و هدف از آن ریشه‌یابی هویت فرهنگی ما در جنوب اسپانیاست. با این‌همه هنوز جوابی از سوی نیروی انتظامی دریافت نکرده‌ایم». ارجمند همچنین در مورد نحوه پیگیری این مشکل اظهار کرد: «نیروی انتظامی کلا با برگزاری کنسرت کیهان کلهر مخالفت کرده است که این موضوع برای ما قابل‌قبول نیست. آنها درحال‌حاضر با تمامی اجراهای خارجی مخالف هستند و اگر این روند ادامه پیدا کند، هیچ گروه خارجی‌ای نمی‌تواند وارد ایران شود. هنوز مشخص نیست چرا نیروی انتظامی چنین تصمیمی گرفته است و این تصمیم برای من هم مبهم است. من موضوع را به وزیر منتقل و در دو هفته گذشته نیز تلاش کرده‌ام دیداری با مسئولان نیروی انتظامی داشته باشم، اما تاکنون موفق نبوده‌ام».
صحه‌گذاشتن بر تصویر ایران
نیروی انتظامی تاکنون جزئیاتی در مورد لغو کنسرت کیهان کلهر ارائه نکرده است. هرچند پیروز ارجمند، عنوان کرده است آنها درحال‌حاضر با اجراهای خارجی مخالف هستند، اما از آنجا که این موضوع به‌صورت شفاف از سوی این نهاد ارائه نشده و به‌غیر از دو مورد اخیر، دیگر کنسرت‌های خارجی برگزار شده‌اند، باید منتظر ماند که کنسرت‌های خارجی دیگر برگزار می‌شوند یا نه. بااین‌حال ادامه روند برگزارنشدن کنسرت‌ گروه‌های خارجی که برای حضور در ایران اعلام آمادگی کرده‌اند، می‌تواند تأثیرگذار باشد. علیرضا قربانی، خواننده ایرانی، که در کشورهای دیگر هم کنسرت برگزار کرده است، در مورد تبعات برگزارنشدن کنسرت از سوی گروه‌های خارجی به «شرق» گفت: «بازتابی چهره ایران در خارج از مرزها نتیجه همین رفتارهاست. بدون تعارف این موضوع وجود دارد که ما در چنین مواردی در عرصه فرهنگ، منزوی هستیم و این کار یکی از نمونه‌هایی است که بر چهره ایران در خارج از ایران صحه می‌گذارد». کیوان ساکت، نوازنده تار در مورد تجربه‌اش در این زمینه به «شرق» گفت: «تا آنجاکه من اطلاع دارم از مدتی قبل، دستورالعملی آمده است که گروه‌ها و افراد خارجی فقط در دهه فجر می‌توانند در ایران کنسرت برگزار کنند مگر اینکه زیرمجموعه یک گروه ایرانی باشند. اقلا دو هفته قبل که با یک گروه آلمانی کنسرت برگزار کردم، آنها زیرمجموعه گروه ما قرار گرفتند، در غیر این صورت امکان اجرای برنامه منتفی می‌شد». او ادامه داد: «به این موضوع اعتراض دارم؛ چون در صدر آنچه می‌تواند ایران‌ستیزی را محو کند و تأثیرگذاری مثبتی در چنین تبلیغات دروغی داشته باشد، مسائل فرهنگی است. وقتی هنرمندان خارجی به ایران بیایند، متوجه می‌شوند آنچه رسانه‌های غربی در مورد ایران می‌گویند واقعیت ندارد و در بازگشت به کشورشان تصویر روشن و واقعی از ایران ارائه می‌کنند. بنابراین دلیلی ندارد اجازه ندهیم هنرمندان سرشناس در ایران برنامه داشته باشند و اگر آنها می‌توانند در دهه فجر برنامه داشته باشند، برگزاری کنسرت در زمان‌های دیگر هم مشکلی به وجود نمی‌آورد». رامین صدیقی، مدیر نشر هرمس هم که با هنرمندان زیادی در خارج از ایران در ارتباط است و زمینه حضور انور ابراهیم را در ایران فراهم کرد، به «شرق» گفت: «بخشی از توسعه خلاقیت از طریق مراودات هنری صورت می‌گیرد و هرچه این مراودات محدودتر شود، در بلندمدت می‌تواند به پیشرفت موسیقی لطمه وارد کند و از نظر منطقه‌ای و بین‌المللی روی هنر ایران تأثیر بگذارد». صدیقی سپس به ثمرات حضور هنرمندان خارجی در ایران اشاره کرد: «تلاش همه ما این است چهره‌ای را که از ایران ترسیم شده است، تغییر دهیم و وجهه فرهنگی و هنری ایران را به‌صورت واقعی به دنیا نشان دهیم. در همین دو، سه سال اخیر که برخی از هنرمندان خارجی به ایران آمده‌اند، متوجه شده‌اند ما افراد فرهیخته زیادی داریم که اتفاقات فرهنگی دنیا را تعقیب می‌کنند و هنر و فرهنگ ایران در چه سطحی قرار دارد. هیچ رایزن فرهنگی‌ای قدرت موسیقی‌دان‌های خارجی را که وارد ایران شده‌اند، ندارد. بهترین سوغاتی این هنرمندان به خارج از کشور، معرفی چهره واقعی ایران است و قطع‌کردن این شریان قطعا به هنر لطمه می‌زند».

سحر آزاد: برگزارنشدن کنسرت، دامن گروه‌های خارجی را هم گرفت. این‌بار اما ماجرای گروه‌های خارجی با هنرمندان ایرانی در یک موضوع متفاوت است و اداره اماکن با ندادن مجوز، تکلیف برگزاری کنسرت را مشخص کرده.
همکاری موسیقی‌دان‌های ایرانی با هنرمندان خارجی اگر بیشتر محدود به مرزهای خارج از ایران بود، در دو، سه سال اخیر چهره دیگری به خود گرفت. برگزاری کنسرت چهره‌هایی همچون انور براهیم، کیتارو، آنیا لخنر و...، نقش ایران را در تبادل هنر دنیا بیشتر کرد: بااین‌حال این موضوع در یکی، دو هفته اخیر رنگ دیگری گرفت. حضور گروه «جیپسی‌کینگز فمیلی» در ایران هرچند که با گروه جیپسی کینگز شناخته‌شده متفاوت بودند، درحالی منتفی شد که باوجود موافقت وزارت ارشاد نتوانست از سوی اداره اماکن مجوز بگیرد. به‌دنبال آن خبر برگزارنشدن کنسرت کیهان کلهر نیز که قرار بود، دیروز 19 خرداد، همراه با گروه «بروکلین رایدر» روی صحنه برود، به دلیل آنچه «ملاحظات امنیتی» گفته شده است، از سوی اداره اماکن منتفی شد.
به گزارش سایت موسیقی ما، در یک‌و‌نیم‌ماه گذشته مقدمات چنین اجرائی فراهم شد و همه‌ مسائل از قبیل اخذ ویزاها، خرید بلیت‌ها و مسائل اقامت از مدت‌ها پیش انجام شده بود، اما در روزهای محدود مانده به برگزاری این برنامه که حتی سالن اجرای آن نیز مشخص شده بود - سالن میلاد- مجوز صادر نشد. کیهان کلهر، آهنگ‌ساز و نوازنده کمانچه، نیز در واکنش به این اقدام به موسیقی ما گفت: «کنسرت‌ها دوباره برگزار نخواهد شد. تا زمانی‌ که فرهنگ و هنر ایران گروگان زورگیری و زورآزمایی جناح‌های سیاسی است و خط‌مشی‌ مشخصی‌ برای این‌گونه فعالیت‌ها تعریف و اجرا نشده، بنده از انجام هرگونه فعالیت در ایران خودداری خواهم کرد». اگر تا مدتی قبل کنسرت‌های داخلی با وجود مجوز از سوی برخی از گروه‌ها با ممانعت و اعتراض روبه‌رو می‌شدند، این مسئله به کنسرت‌های خارجی نیز رسیده است. هرچند که در دو مورد پیش آمده به‌دلیل صادرنشدن مجوز از سوی اداره اماکن، تکلیف سرمایه‌گذار، کنسرت‌گذار و هنرمند زودتر مشخص می‌شود، اما هنوز مشخص نیست این موضوع موردی بوده یا قرار است سیاست فعلی نیروی انتظامی در زمینه موسیقی باشد.
پیروز ارجمند، مدیر دفتر موسیقی وزارت ارشاد، به‌عنوان مسئول موسیقی، خودش هم جزئیات بیشتری در مورد دلایل اصلی این ماجرا نمی‌داند. او به «شرق» گفت: «در بخش کنسرت‌های داخلی، تعامل خوبی با نیروی انتظامی صورت گرفته و آنها با دلواپسان و لباس‌شخصی‌هایی که از کنسرت‌های مجوزدار ممانعت می‌کنند، برخورد می‌کنند منتها در مورد کنسرت‌های خارجی یک اختلاف‌سلیقه میان ما و آنها وجود دارد و این نگرانی وجود دارد که برگزاری کنسرت گروه‌های خارجی موجب تغییر فرهنگ ما و ترویج فرهنگ غربی ‌شود. این درحالی است که چنین نگاهی موجب می‌شود، هنرمندی مانند کیهان کلهر با هنرمندان مختلف در بسیاری از کشورهای دنیا کنسرت برگزار کند، اما برای برگزاری کنسرت در کشور خودش با مشکل مواجه شود». ارجمند در پاسخ به این سؤال که چنانچه کیهان کلهر در برگزاری کنسرت به‌صورت شخصی یا با یک گروه ایرانی اقدام کند، مجوز دریافت خواهد کرد، عنوان کرد: «از نظر ما مشکلی در این زمینه وجود ندارد. شاید نیروی انتظامی هم با برگزاری کنسرت با یک گروه کاملا ایرانی از سوی کیهان کلهر موافق بود». مدیر دفتر موسیقی افزود: «نیروی انتظامی در مورد برگزاری کنسرت از سوی گروه جیپسی کینگز فمیلی نظراتی داشت و که این موارد در حال حاضر مرتفع‌شده است. یکی از موارد این بود که شرکت برگزارکننده این کنسرت باید توانایی اداره یک کنسرت در سطح بین‌المللی را داشته باشد که با تغییر شرکت برگزارکننده کنسرت، این مشکل مرتفع شد. موضوع دیگر این بود که کنسرت در سالن ورزشی برگزار نشود و ما محل برپایی برنامه را به سالن وزارت کشور منتقل کردیم. بعد از آن گفتند این گروه خارجی است و پاسخ ما این بود که این کنسرت یک کار مشترک میان ایران و اسپانیاست و هدف از آن ریشه‌یابی هویت فرهنگی ما در جنوب اسپانیاست. با این‌همه هنوز جوابی از سوی نیروی انتظامی دریافت نکرده‌ایم». ارجمند همچنین در مورد نحوه پیگیری این مشکل اظهار کرد: «نیروی انتظامی کلا با برگزاری کنسرت کیهان کلهر مخالفت کرده است که این موضوع برای ما قابل‌قبول نیست. آنها درحال‌حاضر با تمامی اجراهای خارجی مخالف هستند و اگر این روند ادامه پیدا کند، هیچ گروه خارجی‌ای نمی‌تواند وارد ایران شود. هنوز مشخص نیست چرا نیروی انتظامی چنین تصمیمی گرفته است و این تصمیم برای من هم مبهم است. من موضوع را به وزیر منتقل و در دو هفته گذشته نیز تلاش کرده‌ام دیداری با مسئولان نیروی انتظامی داشته باشم، اما تاکنون موفق نبوده‌ام».
صحه‌گذاشتن بر تصویر ایران
نیروی انتظامی تاکنون جزئیاتی در مورد لغو کنسرت کیهان کلهر ارائه نکرده است. هرچند پیروز ارجمند، عنوان کرده است آنها درحال‌حاضر با اجراهای خارجی مخالف هستند، اما از آنجا که این موضوع به‌صورت شفاف از سوی این نهاد ارائه نشده و به‌غیر از دو مورد اخیر، دیگر کنسرت‌های خارجی برگزار شده‌اند، باید منتظر ماند که کنسرت‌های خارجی دیگر برگزار می‌شوند یا نه. بااین‌حال ادامه روند برگزارنشدن کنسرت‌ گروه‌های خارجی که برای حضور در ایران اعلام آمادگی کرده‌اند، می‌تواند تأثیرگذار باشد. علیرضا قربانی، خواننده ایرانی، که در کشورهای دیگر هم کنسرت برگزار کرده است، در مورد تبعات برگزارنشدن کنسرت از سوی گروه‌های خارجی به «شرق» گفت: «بازتابی چهره ایران در خارج از مرزها نتیجه همین رفتارهاست. بدون تعارف این موضوع وجود دارد که ما در چنین مواردی در عرصه فرهنگ، منزوی هستیم و این کار یکی از نمونه‌هایی است که بر چهره ایران در خارج از ایران صحه می‌گذارد». کیوان ساکت، نوازنده تار در مورد تجربه‌اش در این زمینه به «شرق» گفت: «تا آنجاکه من اطلاع دارم از مدتی قبل، دستورالعملی آمده است که گروه‌ها و افراد خارجی فقط در دهه فجر می‌توانند در ایران کنسرت برگزار کنند مگر اینکه زیرمجموعه یک گروه ایرانی باشند. اقلا دو هفته قبل که با یک گروه آلمانی کنسرت برگزار کردم، آنها زیرمجموعه گروه ما قرار گرفتند، در غیر این صورت امکان اجرای برنامه منتفی می‌شد». او ادامه داد: «به این موضوع اعتراض دارم؛ چون در صدر آنچه می‌تواند ایران‌ستیزی را محو کند و تأثیرگذاری مثبتی در چنین تبلیغات دروغی داشته باشد، مسائل فرهنگی است. وقتی هنرمندان خارجی به ایران بیایند، متوجه می‌شوند آنچه رسانه‌های غربی در مورد ایران می‌گویند واقعیت ندارد و در بازگشت به کشورشان تصویر روشن و واقعی از ایران ارائه می‌کنند. بنابراین دلیلی ندارد اجازه ندهیم هنرمندان سرشناس در ایران برنامه داشته باشند و اگر آنها می‌توانند در دهه فجر برنامه داشته باشند، برگزاری کنسرت در زمان‌های دیگر هم مشکلی به وجود نمی‌آورد». رامین صدیقی، مدیر نشر هرمس هم که با هنرمندان زیادی در خارج از ایران در ارتباط است و زمینه حضور انور ابراهیم را در ایران فراهم کرد، به «شرق» گفت: «بخشی از توسعه خلاقیت از طریق مراودات هنری صورت می‌گیرد و هرچه این مراودات محدودتر شود، در بلندمدت می‌تواند به پیشرفت موسیقی لطمه وارد کند و از نظر منطقه‌ای و بین‌المللی روی هنر ایران تأثیر بگذارد». صدیقی سپس به ثمرات حضور هنرمندان خارجی در ایران اشاره کرد: «تلاش همه ما این است چهره‌ای را که از ایران ترسیم شده است، تغییر دهیم و وجهه فرهنگی و هنری ایران را به‌صورت واقعی به دنیا نشان دهیم. در همین دو، سه سال اخیر که برخی از هنرمندان خارجی به ایران آمده‌اند، متوجه شده‌اند ما افراد فرهیخته زیادی داریم که اتفاقات فرهنگی دنیا را تعقیب می‌کنند و هنر و فرهنگ ایران در چه سطحی قرار دارد. هیچ رایزن فرهنگی‌ای قدرت موسیقی‌دان‌های خارجی را که وارد ایران شده‌اند، ندارد. بهترین سوغاتی این هنرمندان به خارج از کشور، معرفی چهره واقعی ایران است و قطع‌کردن این شریان قطعا به هنر لطمه می‌زند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.