|

برای یادبود درگذشت محمد خزائلی، مؤسس انجمن حمایت از نابینایان

تشخیص حق و باطل

لطف‌الله میثمی

زمانی که دانشجوی دانشکده فنی دانشگاه تهران بودم، برای درس‌خواندن به محوطه آزاد روبه‌روی دانشکده حقوق می‌رفتم. در آنجا بود که برای اولین‌بار محمد خزائلی را دیدم. خزائلی آن زمان هنوز دکترایش را نگرفته بود و چون دانشجو بود، همیشه به‌همراه یکی از دوستانش در حیاط دانشکده درس می‌خواند؛ درواقع دوستان آقای خزائلی درس را برای او می‌خواندند و او گوش می‌داد. آن زمان من خزائلی را به‌خاطر تلاشش در زمینه علم‌آموزی تحسین می‌کردم. پس از دانشکده دومین برخورد من با آقای خزائلی مربوط به بعد از انقلاب می‌شود. پس از پیروزی انقلاب از طرف انجمنی که خزائلی تشکیل داده بود، گروهی نزد آیت‌الله طالقانی رفته بودند تا ایشان، آنها را راهنمایی کند. آقای طالقانی هم من را به آن گروه معرفی کرده و گفته بود با من صحبت کنند؛ چون من هم از نزدیکان آیت‌الله طالقانی بودم و هم در جریان مبارزات علیه رژیم شاهنشاهی بینایی خود را از دست داده بودم. در ملاقاتی که با این گروه داشتم یک عصا مخصوص نابینایان را که برای خودم بود، به گروه هدیه دادم و قرارمان هم این شد که مجموعه «پرتویی از قرآن» آقای طالقانی را برای نابینایان ضبط کنیم که این کار انجام شد. خود من به کمک ضبط صوت و دستگاه «بنویس» که خودم آن را در زندان درست کرده بودم، تابه‌حال کتاب‌های زیادی نوشته‌ام چون معتقدم فقط یک عضو را از دست داده‌ام و به‌خاطر بقیه اعضا که درست کار می‌کنند، باید خدا ‌را شکر کرد. نابینایی برای من همان‌قدر که مشکلاتی را به‌وجود آورد و باعث شد نسبت به قبل کندتر باشم، برکاتی هم داشت؛ مثلا شاید کسی که بیناست از فرصت‌هایی که در اتوبوس و رفت‌وآمد شهری دارد، استفاده نکند؛ اما من جلد اول خاطراتم را به‌وسیله ضبط صوت و در اتوبوس ضبط کردم یا زمانی که در زندان بودم هم‌بندی‌های بینا ساعت 10 شب باید می‌خوابیدند؛ ولی من می‌توانستم تا هروقت که بتوانم با دستگاه بنویسی که درست کرده بودم، زیر پتو بنویسم. به این طریق دو کتاب مبنای وجود و مکتب، راهنمای عمل را در زندان با کمک دوستان نوشتم. در تمام مدتی که در زندان بودم، به‌جز 16 ماهی که در انفرادی بودم، همیشه با یکی از دوستان کتاب می‌خواندم. اصلا یکی از نعمات نابینا‌بودن همین است که همیشه با کسی هستی. من خط بریل را هم در همان زندان یاد گرفتم. یک قرآن بریل در زندان برایم آورده شد و چون بیشتر قرآن را حفظ بودم، توانستم از طریق این قرآن، خط بریل را بیاموزم. حروف بریل انگلیسی را از طریق یک دیکشنری وبستر در زندان یاد گرفتم و پس از بیرون‌آمدن از زندان، با شرکت‌کردن در کلاس‌های زبان، توانستم زبانم را هم تقویت کنم و به‌کار مترجمی بپردازم. واقعیت این است که من اولین تصویری که از نابینا در ذهنم شکل گرفت تصویر فرشته عدالت بود که چشمانش بسته است و بدون جانب‌داری، حق را از باطل تمییز می‌دهد. نابینایی هم برای من بیشتر از اینکه نقص باشد، فرصتی است که بدون توجه به ظواهر، راه حق را از راه باطل تشخیص دهم.

زمانی که دانشجوی دانشکده فنی دانشگاه تهران بودم، برای درس‌خواندن به محوطه آزاد روبه‌روی دانشکده حقوق می‌رفتم. در آنجا بود که برای اولین‌بار محمد خزائلی را دیدم. خزائلی آن زمان هنوز دکترایش را نگرفته بود و چون دانشجو بود، همیشه به‌همراه یکی از دوستانش در حیاط دانشکده درس می‌خواند؛ درواقع دوستان آقای خزائلی درس را برای او می‌خواندند و او گوش می‌داد. آن زمان من خزائلی را به‌خاطر تلاشش در زمینه علم‌آموزی تحسین می‌کردم. پس از دانشکده دومین برخورد من با آقای خزائلی مربوط به بعد از انقلاب می‌شود. پس از پیروزی انقلاب از طرف انجمنی که خزائلی تشکیل داده بود، گروهی نزد آیت‌الله طالقانی رفته بودند تا ایشان، آنها را راهنمایی کند. آقای طالقانی هم من را به آن گروه معرفی کرده و گفته بود با من صحبت کنند؛ چون من هم از نزدیکان آیت‌الله طالقانی بودم و هم در جریان مبارزات علیه رژیم شاهنشاهی بینایی خود را از دست داده بودم. در ملاقاتی که با این گروه داشتم یک عصا مخصوص نابینایان را که برای خودم بود، به گروه هدیه دادم و قرارمان هم این شد که مجموعه «پرتویی از قرآن» آقای طالقانی را برای نابینایان ضبط کنیم که این کار انجام شد. خود من به کمک ضبط صوت و دستگاه «بنویس» که خودم آن را در زندان درست کرده بودم، تابه‌حال کتاب‌های زیادی نوشته‌ام چون معتقدم فقط یک عضو را از دست داده‌ام و به‌خاطر بقیه اعضا که درست کار می‌کنند، باید خدا ‌را شکر کرد. نابینایی برای من همان‌قدر که مشکلاتی را به‌وجود آورد و باعث شد نسبت به قبل کندتر باشم، برکاتی هم داشت؛ مثلا شاید کسی که بیناست از فرصت‌هایی که در اتوبوس و رفت‌وآمد شهری دارد، استفاده نکند؛ اما من جلد اول خاطراتم را به‌وسیله ضبط صوت و در اتوبوس ضبط کردم یا زمانی که در زندان بودم هم‌بندی‌های بینا ساعت 10 شب باید می‌خوابیدند؛ ولی من می‌توانستم تا هروقت که بتوانم با دستگاه بنویسی که درست کرده بودم، زیر پتو بنویسم. به این طریق دو کتاب مبنای وجود و مکتب، راهنمای عمل را در زندان با کمک دوستان نوشتم. در تمام مدتی که در زندان بودم، به‌جز 16 ماهی که در انفرادی بودم، همیشه با یکی از دوستان کتاب می‌خواندم. اصلا یکی از نعمات نابینا‌بودن همین است که همیشه با کسی هستی. من خط بریل را هم در همان زندان یاد گرفتم. یک قرآن بریل در زندان برایم آورده شد و چون بیشتر قرآن را حفظ بودم، توانستم از طریق این قرآن، خط بریل را بیاموزم. حروف بریل انگلیسی را از طریق یک دیکشنری وبستر در زندان یاد گرفتم و پس از بیرون‌آمدن از زندان، با شرکت‌کردن در کلاس‌های زبان، توانستم زبانم را هم تقویت کنم و به‌کار مترجمی بپردازم. واقعیت این است که من اولین تصویری که از نابینا در ذهنم شکل گرفت تصویر فرشته عدالت بود که چشمانش بسته است و بدون جانب‌داری، حق را از باطل تمییز می‌دهد. نابینایی هم برای من بیشتر از اینکه نقص باشد، فرصتی است که بدون توجه به ظواهر، راه حق را از راه باطل تشخیص دهم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.