|

ولگردهای فلینی و چند کتاب دیگر

3 فیلم‌نامه از فلینی
«ولگردها و دو فیلم‌نامه دیگر» کتابی است شامل سه فیلم‌نامه از فدریکو فلینی، فیلم‌ساز بلندآوازه سینمای ایتالیا، که با ترجمه غلامرضا صراف از طرف نشر مروارید منتشر شده است. «ولگردها»، «کلاهبردار» و «وسوسه‌های دکتر آنتونیو»، فیلم‌نامه‌هایی است که در این کتاب آمده‌اند. به این سه فیلم‌نامه، سه گفت‌وگو هم با فلینی ضمیمه شده که شامل گفت‌وگوهای گیدئون باکمن، جورج بلوستن و انزو پری با فلینی است. در پایان کتاب نیز عکس‌هایی از صحنه‌هایی از فیلم‌های ولگردها، کلاهبردار و وسوسه‌های دکتر آنتونیو چاپ شده است. فلینی فیلم‌سازی است که از دل سنت نئورئالیسم در سینمای ایتالیا بیرون آمد و به‌تدریج سبک شخصی خود را در سینما ابداع کرد. گرچه تأثیر نئورئالیسم بعد از ابداع سبک شخصی هم در فیلم‌هایش مشهود است. در بخشی از مصاحبه باکمن با فلینی، فلینی در پاسخ به این سؤال که «آیا هیچ فلسفه نهفته‌ای در فیلم‌های شما وجود دارد؟» می‌گوید: «خب، می‌توانم برایتان یکی از ضروری‌ترین مسائل‌ام را تعریف کنم، مسئله‌ای که بخشی از درونمایه تمام فیلم‌هایم را تولید می‌کند. مشکل بزرگی که مردم هنگام‌ حرف‌زدن با یکدیگر دارند- مشکل قدیمی ارتباط، اضطراب نومیدانه «با» هم‌بودن، میل به داشتن رابطه‌ای واقعی و قابل اعتماد با یکدیگر. این را در «ولگردها»، «جاده»، «کلاهبردار» و در «شب‌های کابیریا» هم می‌بینید. شاید همین را تغییر بدهم، ولی چون حالا به‌طورکامل غرق در این مسئله هستم- شاید به این خاطر که هنوز آن را در زندگی شخصی‌ام حل نکرده‌ام».

گزینه اشعار پرویز ناتل‌خانلری
نشر مروارید اخیرا گزینه اشعار پرویز ناتل‌خانلری را به همراه شعرهایی را که او ترجمه کرده، منتشر کرده است. کتاب با گفتاری از دکتر محمدرضا شفیعی‌کدکنی و دو یادداشت از خانلری، شعری از مهدی اخوان‌ثالث خطاب به خانلری و گفت‌و‌گویی با دکتر پرویز ناتل‌خانلری همراه است. شعرهای خانلری در این کتاب در سه‌بخش شعر نو، شعرهای کلاسیک و غزل‌ها دسته‌بندی شده و بعد از آن نیز ترجمه‌های او آمده است. در گفتار دکتر شفیعی‌کدکنی درباره شعر خانلری می‌خوانیم: «خانلری در میان شاعران صدسال اخیر ایران، با کمترین حجم شعر، بیش‌ترین پایگاه شعری را به‌دست آورده است. وقتی به مجموعه کوچک «ماه در مرداب» که تقریبا حاوی تمام شعرهای اوست نگاه می‌افکنیم تعجب می‌کنیم که شاعری که در همه مباحث جدی تاریخ شعر معاصر، یکی از چهره‌های مورد بحث است، مجموعه میراث شعری او به صد صفحه هم نمی‌رسد. از آنجا که «صفحه» تعریف علمی و دقیقی ندارد اجازه بدهید بگویم، به 600 بیت (= هزارو 200 سطر) هم نمی‌رسد. از قدما فقط باباطاهر و خیام را داریم که در چنین حجم کمی صدرنشین تاریخ شعر هزارو 200ساله ما شده‌اند و در متأخران و به‌ویژه در صدسال اخیر، این خانلری است که با چنین حجم بسیار محدودی از شعر، تا بدین حد مورد توجه و بحث قرار گرفته است». آنچه در ادامه می‌آید، قسمتی است از شعر عقاب که از مشهورترین اشعار خانلری است و به صادق هدایت هم تقدیم شده است: «گشت غمناک دل و جان عقاب/ چون ازو دور شد ایام شباب/ دید کش دور به انجام رسید/ آفتابش به لب بام رسید/ باید از هستی دل بر گیرد/ ره سوی کشور دیگر گیرد/ خواست تا چاره ناچار کند/ دارویی جوید و در کار کند/ صبح گاهی ز پی چاره کار/ گشت بر باد سبک سیر سوار/ گله کاهنگ چرا داشت به دشت/ ناگه از وحشت پر ولوله گشت/ وان شبان، بیم‌زده، دل‌نگران/ شد پی بره نوزاد دوان/ کبک در دامن خاری آویخت/ مار پیچید و به سوراخ گریخت/ آهو استاد و نگه کرد و رمید/ دشت را خط غباری بکشید/ لیک صیاد سر دیگر داشت/ صید را فارغ و آزاد گذاشت/ چاره مرگ نه کاریست حقیر/ زنده را دل نشود از جان سیر/ صید هر روزه به چنگ آمد زود/ مگر آن روز که صیاد نبود...».

عاشقانه‌های نزار قبانی
«عشق ما روی آب راه می‌رود» مجموعه‌ای است از شعرهای عاشقانه نزار قبانی، شاعر بزرگ جهان عرب است که با ترجمه مجتبا پورمحسن و مهرناز زاوه از طرف نشر مروارید منتشر شده است. «کتاب عشق»، «گواهی ضمانت»، «درباره ورود به دریا»، «شعر دریایی»، «وهم»، «و من اعتراض نمی‌کنم»، «مرگ عشق» و «تقدیم» ازجمله شعرهایی است که در این مجموعه آمده است. نزار قبانی شاعری است که عشق در شعرش یک مفهوم صرفا شخصی و خصوصی نیست و مفهوم عشق در شعر او با تاریخ، سرزمین و سیاست و زمینه اجتماعی و فرهنگی که در آن زیسته گره می‌خورد و اینها همه عاشقانه‌های او را از حدوحدود خصوصی و شخصی فراتر می‌برد.

از چیزهایی به ریزی شپش
«شپش پالاس»، رمانی است از الیف شافاک، نویسنده ترک‌تبار زاده استراسبورگ، که با ترجمه تهمینه زاردشت از طرف نشر مروارید منتشر شده است. در بخشی از مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی این رمان، درباره آن می‌خوانیم: «شافاک در این رمان توانایی خود را برای دست‌انداختن تمام شخصیت‌ها و موقعیت‌هایی که در آن قرار می‌گیرند، به رخ می‌کشد. این خودنمایی تا حدی است که حتی در ترکیب نام رمان نیز از موجودی بی‌اندازه ریز و بی‌اهمیت استفاده می‌کند: شپش! شپشی که دایره حوادث را می‌چرخاند، دست شخصیت‌ها را رو می‌کند و تقدیرشان را رقم می‌زند: در مصاحبه‌ای می‌گوید: این داستان را که می‌نوشتم، از چیزهای بی‌اهمیت و ساده زندگی الهام گرفتم. از چیزهایی به ریزی شپش. از اثاثیه، از عکس آپارتمان، از آشغال نوشته‌ها... زندگی روزمره را کاویدم. عاشقانه و مادرانه».

3 فیلم‌نامه از فلینی
«ولگردها و دو فیلم‌نامه دیگر» کتابی است شامل سه فیلم‌نامه از فدریکو فلینی، فیلم‌ساز بلندآوازه سینمای ایتالیا، که با ترجمه غلامرضا صراف از طرف نشر مروارید منتشر شده است. «ولگردها»، «کلاهبردار» و «وسوسه‌های دکتر آنتونیو»، فیلم‌نامه‌هایی است که در این کتاب آمده‌اند. به این سه فیلم‌نامه، سه گفت‌وگو هم با فلینی ضمیمه شده که شامل گفت‌وگوهای گیدئون باکمن، جورج بلوستن و انزو پری با فلینی است. در پایان کتاب نیز عکس‌هایی از صحنه‌هایی از فیلم‌های ولگردها، کلاهبردار و وسوسه‌های دکتر آنتونیو چاپ شده است. فلینی فیلم‌سازی است که از دل سنت نئورئالیسم در سینمای ایتالیا بیرون آمد و به‌تدریج سبک شخصی خود را در سینما ابداع کرد. گرچه تأثیر نئورئالیسم بعد از ابداع سبک شخصی هم در فیلم‌هایش مشهود است. در بخشی از مصاحبه باکمن با فلینی، فلینی در پاسخ به این سؤال که «آیا هیچ فلسفه نهفته‌ای در فیلم‌های شما وجود دارد؟» می‌گوید: «خب، می‌توانم برایتان یکی از ضروری‌ترین مسائل‌ام را تعریف کنم، مسئله‌ای که بخشی از درونمایه تمام فیلم‌هایم را تولید می‌کند. مشکل بزرگی که مردم هنگام‌ حرف‌زدن با یکدیگر دارند- مشکل قدیمی ارتباط، اضطراب نومیدانه «با» هم‌بودن، میل به داشتن رابطه‌ای واقعی و قابل اعتماد با یکدیگر. این را در «ولگردها»، «جاده»، «کلاهبردار» و در «شب‌های کابیریا» هم می‌بینید. شاید همین را تغییر بدهم، ولی چون حالا به‌طورکامل غرق در این مسئله هستم- شاید به این خاطر که هنوز آن را در زندگی شخصی‌ام حل نکرده‌ام».

گزینه اشعار پرویز ناتل‌خانلری
نشر مروارید اخیرا گزینه اشعار پرویز ناتل‌خانلری را به همراه شعرهایی را که او ترجمه کرده، منتشر کرده است. کتاب با گفتاری از دکتر محمدرضا شفیعی‌کدکنی و دو یادداشت از خانلری، شعری از مهدی اخوان‌ثالث خطاب به خانلری و گفت‌و‌گویی با دکتر پرویز ناتل‌خانلری همراه است. شعرهای خانلری در این کتاب در سه‌بخش شعر نو، شعرهای کلاسیک و غزل‌ها دسته‌بندی شده و بعد از آن نیز ترجمه‌های او آمده است. در گفتار دکتر شفیعی‌کدکنی درباره شعر خانلری می‌خوانیم: «خانلری در میان شاعران صدسال اخیر ایران، با کمترین حجم شعر، بیش‌ترین پایگاه شعری را به‌دست آورده است. وقتی به مجموعه کوچک «ماه در مرداب» که تقریبا حاوی تمام شعرهای اوست نگاه می‌افکنیم تعجب می‌کنیم که شاعری که در همه مباحث جدی تاریخ شعر معاصر، یکی از چهره‌های مورد بحث است، مجموعه میراث شعری او به صد صفحه هم نمی‌رسد. از آنجا که «صفحه» تعریف علمی و دقیقی ندارد اجازه بدهید بگویم، به 600 بیت (= هزارو 200 سطر) هم نمی‌رسد. از قدما فقط باباطاهر و خیام را داریم که در چنین حجم کمی صدرنشین تاریخ شعر هزارو 200ساله ما شده‌اند و در متأخران و به‌ویژه در صدسال اخیر، این خانلری است که با چنین حجم بسیار محدودی از شعر، تا بدین حد مورد توجه و بحث قرار گرفته است». آنچه در ادامه می‌آید، قسمتی است از شعر عقاب که از مشهورترین اشعار خانلری است و به صادق هدایت هم تقدیم شده است: «گشت غمناک دل و جان عقاب/ چون ازو دور شد ایام شباب/ دید کش دور به انجام رسید/ آفتابش به لب بام رسید/ باید از هستی دل بر گیرد/ ره سوی کشور دیگر گیرد/ خواست تا چاره ناچار کند/ دارویی جوید و در کار کند/ صبح گاهی ز پی چاره کار/ گشت بر باد سبک سیر سوار/ گله کاهنگ چرا داشت به دشت/ ناگه از وحشت پر ولوله گشت/ وان شبان، بیم‌زده، دل‌نگران/ شد پی بره نوزاد دوان/ کبک در دامن خاری آویخت/ مار پیچید و به سوراخ گریخت/ آهو استاد و نگه کرد و رمید/ دشت را خط غباری بکشید/ لیک صیاد سر دیگر داشت/ صید را فارغ و آزاد گذاشت/ چاره مرگ نه کاریست حقیر/ زنده را دل نشود از جان سیر/ صید هر روزه به چنگ آمد زود/ مگر آن روز که صیاد نبود...».

عاشقانه‌های نزار قبانی
«عشق ما روی آب راه می‌رود» مجموعه‌ای است از شعرهای عاشقانه نزار قبانی، شاعر بزرگ جهان عرب است که با ترجمه مجتبا پورمحسن و مهرناز زاوه از طرف نشر مروارید منتشر شده است. «کتاب عشق»، «گواهی ضمانت»، «درباره ورود به دریا»، «شعر دریایی»، «وهم»، «و من اعتراض نمی‌کنم»، «مرگ عشق» و «تقدیم» ازجمله شعرهایی است که در این مجموعه آمده است. نزار قبانی شاعری است که عشق در شعرش یک مفهوم صرفا شخصی و خصوصی نیست و مفهوم عشق در شعر او با تاریخ، سرزمین و سیاست و زمینه اجتماعی و فرهنگی که در آن زیسته گره می‌خورد و اینها همه عاشقانه‌های او را از حدوحدود خصوصی و شخصی فراتر می‌برد.

از چیزهایی به ریزی شپش
«شپش پالاس»، رمانی است از الیف شافاک، نویسنده ترک‌تبار زاده استراسبورگ، که با ترجمه تهمینه زاردشت از طرف نشر مروارید منتشر شده است. در بخشی از مقدمه مترجم بر ترجمه فارسی این رمان، درباره آن می‌خوانیم: «شافاک در این رمان توانایی خود را برای دست‌انداختن تمام شخصیت‌ها و موقعیت‌هایی که در آن قرار می‌گیرند، به رخ می‌کشد. این خودنمایی تا حدی است که حتی در ترکیب نام رمان نیز از موجودی بی‌اندازه ریز و بی‌اهمیت استفاده می‌کند: شپش! شپشی که دایره حوادث را می‌چرخاند، دست شخصیت‌ها را رو می‌کند و تقدیرشان را رقم می‌زند: در مصاحبه‌ای می‌گوید: این داستان را که می‌نوشتم، از چیزهای بی‌اهمیت و ساده زندگی الهام گرفتم. از چیزهایی به ریزی شپش. از اثاثیه، از عکس آپارتمان، از آشغال نوشته‌ها... زندگی روزمره را کاویدم. عاشقانه و مادرانه».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.