|

خروج کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم

پیش به‌ سوی بازار

مانع کلیدی سد راه عادی‌سازی روابط میان کوبا و ایالات متحده آمریکا برداشته شد. کنگره آمریکا 45 روز فرصت داشت طرح خروج کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم را رد کند و با پایان این مهلت، پس از 33 سال در نهایت آمریکا روز جمعه کوبا را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف کرد و فعالان حقوق‌بشر کوبایی‌تبار ساکن فلوریدا، جناح راست، جمهوری‌خواهان، ازجمله برخی سناتورها، مخالف سرسخت خروج کوبا از این فهرست بودند، اما با فشارهای اتاق بازرگانی ایالات متحده و نمایندگان شرکت‌ها و مؤسسات مالی بزرگ این کشور برای عادی‌سازی روابط، ردشدن تصمیم اوباما در کنگره بعید بود. در پنج دهه اخیر، وزارت خارجه آمریکا کوبا را متهم می‌کرد به برخی اعضای گروه جدایی‌طلب «باسک»، «اتا» و همچنین چریک‌های «فارک» کلمبیا پناه داده است و به‌همین‌دلیل این کشور را از سال ۱۹۸۲ در فهرست حامیان تروریسم قرار داد. این در حالی است که اسپانیا در حال مذاکره با اعضای گروه جدایی‌طلب باسک است و از دیگر سو، کلمبیا و فارک هم با میانجی‌گری هاوانا، مذاکرات صلح خود را آغاز کرده‌اند. پیش‌تر هم کوبا به دو دلیل غضب آمریکا را برانگیخته بود: اول حمایتش از انقلاب ساندینیست‌ها که به دیکتاتوری مورد حمایت آمریکا در نیکاراگوئه پایان داد و دوم پشتیبانی از جبهه آزادی‌بخش ملی «فاربوندو مارتی» که شورش مسلحانه‌ای را علیه خونتای مورد حمایت آمریکا در السالوادور ترتیب داد. در آن زمان دولت ریگان و سازمان سیا از شورشیان کنترا در برابر ساندینیست‌ها حمایت می‌کرد و هم‌زمان سلاح و مشاور در اختیار جوخه‌های مرگ السالوادور قرار می‌داد؛ جوخه‌هایی که به کشته‌شدن 75 هزار نفر منجر شد. در پی آن، ساندینیست‌ها و جبهه آزادی‌بخش ملی «فاربوندو مارتی»، رهبری دولت‌های نیکاراگوئه و السالوادور را برعهده گرفتند و واشنگتن هم روابط دیپلماتیک خود را با این دو کشور ادامه داد.
اما از دسامبر سال گذشته میلادی، دولت اوباما تصمیم گرفت پس از نیم‌قرن، روابط دیپلماتیک خود با کوبا را از سر گیرد. مقام‌های آمریکایی این خبر را مدت کوتاهی پس از آزادی «آلن گراس»، مقاطعه‌کار دولت آمریکا که در کوبا زندانی بود، اعلام کردند. گراس پنج سال در کوبا زندانی بود و بازداشت او مانعی جدی در قبال تلاش‌های انجام‌شده برای بهبود روابط دو کشور به‌شمار می‌رفت. گراس به اتهام انتقال تجهیزات اینترنت به کوبا، به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود. در قبال آزادی گراس، آمریکا سه کوبایی را، که به اتهام جاسوسی در فلوریدا زندانی بودند، آزاد کرد.
زمزمه‌های خارج‌کردن کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم هم از همان زمان آغاز شد. در‌همین‌حال «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور آمریکا، روز ۱۴ آوریل در نامه‌ای به کنگره این کشور اعلام کرده بود قصد دارد کوبا را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کند. اوباما در نامه‌ خود به کنگره تأکید کرده بود کوبا خود بارها «قربانی عملیات‌های تروریستی» شده است. اما شاید فوری‌ترین اثر خروج کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم این است که سفارت آینده کوبا در واشنگتن اجازه خواهد داشت برای تأمین مالی عملیات‌های خود، حساب بانکی باز کند. مجازات‌های احتمالی برای مؤسسات مالی ارائه‌دهنده خدمات به کوبا دلهره آورند. ژوئن گذشته بانک BNP Paribas SA، بزرگ‌ترین بانک فرانسه و چهارمین بانک بزرگ دنیا، به‌دلیل نقض مقررات تحریم برخی کشورها، به پرداخت جریمه 9میلیارددلاری محکوم شد. در سال 2012 هم بانک ING هلند به‌خاطر معاملات مالی و تجاری با کوبا به پرداخت 619 میلیون دلار جریمه، محکوم شد. بانک HSBC هم به‌دلیل نقض تحریم‌های کوبا و کشورهای دیگر محکوم به پرداخت 375 میلیون دلار جریمه شد. در این ‌میان، اگرچه برخی معتقدند تحریم‌های 55ساله علیه کوبا به‌زودی لغو خواهد شد، اما برخی مقامات آمریکایی بر این باورند که عادی‌سازی کامل روابط کوبا و آمریکا، که شامل برداشتن تحریم‌های کنگره علیه این کشور می‌شود، ممکن است سال‌ها زمان ببرد. بااین‌همه، تمایل سرمایه‌داری آمریکا برای ورود به بازار کوبا و رقابت با چین و اروپا در این زمینه، کنگره را برای برداشتن تحریم‌ها تحت فشار قرار می‌دهد.

مانع کلیدی سد راه عادی‌سازی روابط میان کوبا و ایالات متحده آمریکا برداشته شد. کنگره آمریکا 45 روز فرصت داشت طرح خروج کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم را رد کند و با پایان این مهلت، پس از 33 سال در نهایت آمریکا روز جمعه کوبا را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف کرد و فعالان حقوق‌بشر کوبایی‌تبار ساکن فلوریدا، جناح راست، جمهوری‌خواهان، ازجمله برخی سناتورها، مخالف سرسخت خروج کوبا از این فهرست بودند، اما با فشارهای اتاق بازرگانی ایالات متحده و نمایندگان شرکت‌ها و مؤسسات مالی بزرگ این کشور برای عادی‌سازی روابط، ردشدن تصمیم اوباما در کنگره بعید بود. در پنج دهه اخیر، وزارت خارجه آمریکا کوبا را متهم می‌کرد به برخی اعضای گروه جدایی‌طلب «باسک»، «اتا» و همچنین چریک‌های «فارک» کلمبیا پناه داده است و به‌همین‌دلیل این کشور را از سال ۱۹۸۲ در فهرست حامیان تروریسم قرار داد. این در حالی است که اسپانیا در حال مذاکره با اعضای گروه جدایی‌طلب باسک است و از دیگر سو، کلمبیا و فارک هم با میانجی‌گری هاوانا، مذاکرات صلح خود را آغاز کرده‌اند. پیش‌تر هم کوبا به دو دلیل غضب آمریکا را برانگیخته بود: اول حمایتش از انقلاب ساندینیست‌ها که به دیکتاتوری مورد حمایت آمریکا در نیکاراگوئه پایان داد و دوم پشتیبانی از جبهه آزادی‌بخش ملی «فاربوندو مارتی» که شورش مسلحانه‌ای را علیه خونتای مورد حمایت آمریکا در السالوادور ترتیب داد. در آن زمان دولت ریگان و سازمان سیا از شورشیان کنترا در برابر ساندینیست‌ها حمایت می‌کرد و هم‌زمان سلاح و مشاور در اختیار جوخه‌های مرگ السالوادور قرار می‌داد؛ جوخه‌هایی که به کشته‌شدن 75 هزار نفر منجر شد. در پی آن، ساندینیست‌ها و جبهه آزادی‌بخش ملی «فاربوندو مارتی»، رهبری دولت‌های نیکاراگوئه و السالوادور را برعهده گرفتند و واشنگتن هم روابط دیپلماتیک خود را با این دو کشور ادامه داد.
اما از دسامبر سال گذشته میلادی، دولت اوباما تصمیم گرفت پس از نیم‌قرن، روابط دیپلماتیک خود با کوبا را از سر گیرد. مقام‌های آمریکایی این خبر را مدت کوتاهی پس از آزادی «آلن گراس»، مقاطعه‌کار دولت آمریکا که در کوبا زندانی بود، اعلام کردند. گراس پنج سال در کوبا زندانی بود و بازداشت او مانعی جدی در قبال تلاش‌های انجام‌شده برای بهبود روابط دو کشور به‌شمار می‌رفت. گراس به اتهام انتقال تجهیزات اینترنت به کوبا، به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود. در قبال آزادی گراس، آمریکا سه کوبایی را، که به اتهام جاسوسی در فلوریدا زندانی بودند، آزاد کرد.
زمزمه‌های خارج‌کردن کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم هم از همان زمان آغاز شد. در‌همین‌حال «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور آمریکا، روز ۱۴ آوریل در نامه‌ای به کنگره این کشور اعلام کرده بود قصد دارد کوبا را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کند. اوباما در نامه‌ خود به کنگره تأکید کرده بود کوبا خود بارها «قربانی عملیات‌های تروریستی» شده است. اما شاید فوری‌ترین اثر خروج کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم این است که سفارت آینده کوبا در واشنگتن اجازه خواهد داشت برای تأمین مالی عملیات‌های خود، حساب بانکی باز کند. مجازات‌های احتمالی برای مؤسسات مالی ارائه‌دهنده خدمات به کوبا دلهره آورند. ژوئن گذشته بانک BNP Paribas SA، بزرگ‌ترین بانک فرانسه و چهارمین بانک بزرگ دنیا، به‌دلیل نقض مقررات تحریم برخی کشورها، به پرداخت جریمه 9میلیارددلاری محکوم شد. در سال 2012 هم بانک ING هلند به‌خاطر معاملات مالی و تجاری با کوبا به پرداخت 619 میلیون دلار جریمه، محکوم شد. بانک HSBC هم به‌دلیل نقض تحریم‌های کوبا و کشورهای دیگر محکوم به پرداخت 375 میلیون دلار جریمه شد. در این ‌میان، اگرچه برخی معتقدند تحریم‌های 55ساله علیه کوبا به‌زودی لغو خواهد شد، اما برخی مقامات آمریکایی بر این باورند که عادی‌سازی کامل روابط کوبا و آمریکا، که شامل برداشتن تحریم‌های کنگره علیه این کشور می‌شود، ممکن است سال‌ها زمان ببرد. بااین‌همه، تمایل سرمایه‌داری آمریکا برای ورود به بازار کوبا و رقابت با چین و اروپا در این زمینه، کنگره را برای برداشتن تحریم‌ها تحت فشار قرار می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.