مرگ آرمانها با رواج فساد
محمد آقازاده
بگذارید بحث فساد را از منظر متفاوتی پی بگیرم؛ منظری که کمتر در مورد آن حرف میزنند. فرض کنید من آدم سادهزیستی هستم، بزرگشده کوچهپسکوچههای فقر، بعد از 40 سال کار یعنی از دوران نوجوانی، بعد به دوران بازنشستگی رسیدهام و امروز با چندرغاز حقوقی که میگرفتم، با همه گرانیها احساس رضایت میکردم. همسرم هم که میهماندار هواپیماست به بازنشستگی رسیده و ما آپارتمان قدیمیای هم از خود داریم. همین به ما احساس آرامش میداد، ولی مدتهاست دیگر این احساس را ندارم. وقتی اخبار اختلاس سه هزار تا بالای 90 هزار میلیارد تومانی را شنیدم، با وجود اینکه مطالعات اقتصادی دارم، حتی با تخیل هم نمیتوانستم تصوری از چگونگی هزینهکردن این رقمهای بهغارترفته، داشته باشم، ولی غارتگران شروع به نمایش تجمل، ساختن خانههای اشرافی چند صد میلیارد تومانی، یکهتازی با پورشهها، مازراتی، بیاموی و... و سفرهای افسانهای به همهجای دنیا کردند. احساس نارضایتی شدیدی در خود یافتم، میزان دستمزدی که میگرفتم، مثل خوره روحم را میجود، دیگر از زندگی راضی نبودم خب، من در اطرافم بازنشسته کم نمیشناسم، آنها همگی از میزان مستمری و دستمزدشان احساس سرخوردگی پیدا کردهاند، به همگی در محافل میگویند مثل ما 30 سال با صداقت کار نکنید تا آخرش حقوق بخورونمیر بگیرید، ببینید هر روز گرانی، دستمزدمان را میبلعد، یک ماه حقوق ما خرج یک شب اقامت پولدارها در یک هتل هفتستاره نمیشود. میدانید دلتنگی و گلایهها چه چیزی معنا میدهد؛ نسل جدید یاد میگیرد دیگر تخیل نکند معلم باشرافت، روزنامهنگار حرفهای، میهماندار هواپیمایی سختکوش، استاد باسواد و..، شود، بلکه همه بهدنبال پول باشند و اگر پزشک هستند زیرمیزی بگیرند، اگر روزنامهنگارند، خبرفروشی کنند و... . بسیاری در برابر این تمایل هنوز مقاومت و به پاکدستیشان افتخار میکنند، ولی با گسترش اخبار فساد و افزایش شکاف طبقاتی، روزبهروز این مقاومت اگر غیرممکن نباشد، حتما سخت و دشوار خواهد شد، روزی میرسد که تعهد و کاربلدی، بیشتر باعث شرمندگی شود تا دلیل افتخار، شاید بپندارید این نوشته سوار بر اسب سرکش اغراق شده است، ولی کمی به اطرافمان دقیقتر بنگریم تا بفهمیم سودای پول بیشتر همه جانها را میبلعد و کاسبی بدون زدوبند و سودآوری به هر قیمتی، دیگر کار غیرشرافتمندانه تلقی نمیشود. بیایید به اصل ماجرا بپردازیم، فساد باعث تباهی پولهایی است که به یغما میرود. سیستم اداری را از کار میاندازد، کارگر و کارمندی که زیر خط فقر دستمزد میگیرند و تا دیروز بهخاطر وجدانش خوب کار میکردند، در عمل بیانگیزه میشوند و باانگیزه و درست کار نمیکنند و در عمل، سازمانهای ما با همه برنامهریزیها و تدوین آییننامه هر روز گرانتر اداره میشوند و دیگر امیدی هم به خصوصیسازی نیست، چون در قدیم میگفتیم خصوصیسازی منجر به چابکی و کارآمدی میشود، لااقل تجارب سالهای اخیر این تصور را از بین برد. بیتعارف بگویم اگر نتوانیم با سونامی فساد مبارزه کنیم و اموال بهغارترفته را برگردانیم، با هیچ ترفندی نخواهیم توانست وجدان حرفه را در افراد زنده کنیم و درعمل منابع تلف و روزبهروز خدماتی که به مردم میدهیم، ضعیف و ضعیفتر میشود. بخشی از گرانی موجود معلول اخبار فساد است. اگر دیگران این همه ساده پولدار میشوند چرا ما گرانفروشی نکنیم. آخرین جمله آن است در دهه 60 وقتی جبههها نیاز به رزمنده داشت، خیلی آسان مردم بسیج میشدند. اگر روزی باز نیاز به بسیج باشد، آیا مردمی که بهخاطر اخبار غارت، بدبین و دلخورند حاضر میشوند بهخاطر آرمانهای مشترک، از هست و نیست خود بگذرند. برای پرهیز از این مشکلات باید با فساد ساختاری مبارزه کرد و نشان داد غارتگران نمیتوانند با خیال آسوده بدزدند و بعد مانور تجمل دهند.
بگذارید بحث فساد را از منظر متفاوتی پی بگیرم؛ منظری که کمتر در مورد آن حرف میزنند. فرض کنید من آدم سادهزیستی هستم، بزرگشده کوچهپسکوچههای فقر، بعد از 40 سال کار یعنی از دوران نوجوانی، بعد به دوران بازنشستگی رسیدهام و امروز با چندرغاز حقوقی که میگرفتم، با همه گرانیها احساس رضایت میکردم. همسرم هم که میهماندار هواپیماست به بازنشستگی رسیده و ما آپارتمان قدیمیای هم از خود داریم. همین به ما احساس آرامش میداد، ولی مدتهاست دیگر این احساس را ندارم. وقتی اخبار اختلاس سه هزار تا بالای 90 هزار میلیارد تومانی را شنیدم، با وجود اینکه مطالعات اقتصادی دارم، حتی با تخیل هم نمیتوانستم تصوری از چگونگی هزینهکردن این رقمهای بهغارترفته، داشته باشم، ولی غارتگران شروع به نمایش تجمل، ساختن خانههای اشرافی چند صد میلیارد تومانی، یکهتازی با پورشهها، مازراتی، بیاموی و... و سفرهای افسانهای به همهجای دنیا کردند. احساس نارضایتی شدیدی در خود یافتم، میزان دستمزدی که میگرفتم، مثل خوره روحم را میجود، دیگر از زندگی راضی نبودم خب، من در اطرافم بازنشسته کم نمیشناسم، آنها همگی از میزان مستمری و دستمزدشان احساس سرخوردگی پیدا کردهاند، به همگی در محافل میگویند مثل ما 30 سال با صداقت کار نکنید تا آخرش حقوق بخورونمیر بگیرید، ببینید هر روز گرانی، دستمزدمان را میبلعد، یک ماه حقوق ما خرج یک شب اقامت پولدارها در یک هتل هفتستاره نمیشود. میدانید دلتنگی و گلایهها چه چیزی معنا میدهد؛ نسل جدید یاد میگیرد دیگر تخیل نکند معلم باشرافت، روزنامهنگار حرفهای، میهماندار هواپیمایی سختکوش، استاد باسواد و..، شود، بلکه همه بهدنبال پول باشند و اگر پزشک هستند زیرمیزی بگیرند، اگر روزنامهنگارند، خبرفروشی کنند و... . بسیاری در برابر این تمایل هنوز مقاومت و به پاکدستیشان افتخار میکنند، ولی با گسترش اخبار فساد و افزایش شکاف طبقاتی، روزبهروز این مقاومت اگر غیرممکن نباشد، حتما سخت و دشوار خواهد شد، روزی میرسد که تعهد و کاربلدی، بیشتر باعث شرمندگی شود تا دلیل افتخار، شاید بپندارید این نوشته سوار بر اسب سرکش اغراق شده است، ولی کمی به اطرافمان دقیقتر بنگریم تا بفهمیم سودای پول بیشتر همه جانها را میبلعد و کاسبی بدون زدوبند و سودآوری به هر قیمتی، دیگر کار غیرشرافتمندانه تلقی نمیشود. بیایید به اصل ماجرا بپردازیم، فساد باعث تباهی پولهایی است که به یغما میرود. سیستم اداری را از کار میاندازد، کارگر و کارمندی که زیر خط فقر دستمزد میگیرند و تا دیروز بهخاطر وجدانش خوب کار میکردند، در عمل بیانگیزه میشوند و باانگیزه و درست کار نمیکنند و در عمل، سازمانهای ما با همه برنامهریزیها و تدوین آییننامه هر روز گرانتر اداره میشوند و دیگر امیدی هم به خصوصیسازی نیست، چون در قدیم میگفتیم خصوصیسازی منجر به چابکی و کارآمدی میشود، لااقل تجارب سالهای اخیر این تصور را از بین برد. بیتعارف بگویم اگر نتوانیم با سونامی فساد مبارزه کنیم و اموال بهغارترفته را برگردانیم، با هیچ ترفندی نخواهیم توانست وجدان حرفه را در افراد زنده کنیم و درعمل منابع تلف و روزبهروز خدماتی که به مردم میدهیم، ضعیف و ضعیفتر میشود. بخشی از گرانی موجود معلول اخبار فساد است. اگر دیگران این همه ساده پولدار میشوند چرا ما گرانفروشی نکنیم. آخرین جمله آن است در دهه 60 وقتی جبههها نیاز به رزمنده داشت، خیلی آسان مردم بسیج میشدند. اگر روزی باز نیاز به بسیج باشد، آیا مردمی که بهخاطر اخبار غارت، بدبین و دلخورند حاضر میشوند بهخاطر آرمانهای مشترک، از هست و نیست خود بگذرند. برای پرهیز از این مشکلات باید با فساد ساختاری مبارزه کرد و نشان داد غارتگران نمیتوانند با خیال آسوده بدزدند و بعد مانور تجمل دهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.