مجلس اول؛ زیر فشار جنگ و ترور
مهسا علیبیگی: «سیدمحمد غرضی» 74 ساله به خاطراتش و بازخوانی منحصربهفردش از این خاطرات زبانزد خاص و عام است. او در کنار سمتهای ریزودرشتی که در جمهوری اسلامی برعهده داشته، نمایندگی دوره اول مجلس شورای اسلامی را نیز تجربه کرده است. البته میتوان گفت رکورد کوتاهترین دوران نمایندگی از آن اوست. او که در اولین دوره مجلس، استاندار خوزستان بود، پس از فرار ابوالحسن بنیصدر از ایران و برگزاری انتخابات میاندورهای مجلس، در مردادماه 1360 نماینده اصفهان شد ولی پس از یک ماه به وزارت نفت رسید تا از همان مجلسی که نمایندهاش بود، رأیاعتماد بگیرد. او در گفتوگوی کوتاهی با «شرق»، خاطرات قبل، حین و بعد از این دوران کوتاه را به مناسبت هفتم خرداد، سالگرد آغازبهکار اولین دوره مجلس شورای اسلامی مرور کرد.
برگزاری اولین دوره انتخابات مجلس در استان خوزستان: من بهعنوان استاندار خوزستان شهادت میدهم و در روز قیامت هم پاسخگو خواهم بود که انتخابات اولین دوره مجلس در استان خوزستان با وجود اینکه شورای نگهبان هم در آن زمان وجود نداشت، عادلانه برگزار شد و هیچ بینظمیای هم صورت نگرفت. گروههای مختلف آن زمان نمایندگانی معرفی کرده بودند ولی خود مردم بودند که به آنها رأی ندادند و آنها نتوانستند وارد مجلس شودند. از استان خوزستان 17 نماینده در مجلس اول حضور داشت که 10 نفر آنها یا شهید شدند یا در سالهای اخیر فوت کردهاند.
کتککاری در مجلس و آرپیجی همهکَسکُش: پس از فرار بنیصدر و رفتن سلامتیان از ایران، من به اصفهان رفتم و در انتخابات میاندورهای مجلس شرکت کردم و نماینده اصفهان در مجلس شدم. تعداد رأیی که آوردم، در تاریخ نمایندگان اصفهان بیسابقه است. من 392 هزار رأی آوردم ولی یک ماه بعد وزیر نفت شدم، اما در زمانی هم که وزیر نفت بودم، همیشه بیشترین رأی را از مجلس میگرفتم. مجلس در این مدت تحت فشارهای زیادی بود. مسئله جنگ و مسئله ترورهای داخلی، گرفتاریهای زیادی را برای مجلس به وجود آورده بود ولی مجلس آنقدر به خود نظام وصل بود که هیچ مشکلی برای آن ایجاد نشد. البته تفاوتهایی که بعدا به شکل اصلاحطلب و اصولگرا مطرح شد، از همان مجلس اول هم پیدا بود. راستش از همان اول، حزب جمهوری اسلامی دوشقه شد و یک گروه به رهبری عسگراولادی و یک گروه به رهبری میرحسین موسوی تشکیل شدند. کسانی مثل احمد توکلی که الان اصولگراست، در تیم عسگراولادی بودند و کسانی مثل منتجبنیا در تیم موسوی. درگیریهای مجلس اول هم خیلی شدیدتر از درگیریهای الان بود. مجلسیها گاهی کارشان به زدوخورد هم میرسید. آن زمان تیپ طرفداران نهضت آزادی، تیپ خیلی خاصی بودند و
تفاوتشان با بقیه نمایندگان کاملا معلوم بود و واکنشهای خاص خودشان را نسبت به لوایح و طرحها داشتند. مثلا مخالف تغییر نام مجلس شورای ملی به مجلس شورای اسلامی بودند. مهمترین اختلافشان با بقیه نمایندگان مجلس، بر سر موضوع رابطه با آمریکا و ادامه جنگ بود. نهضت آزادی دنبال مذاکره بود ولی ما میگفتیم جنگ باید ادامه پیدا کند. آن زمان من میگفتم اگر یک آرپیجی به من میدادید، خرمشهر اشغال نمیشد. ولی عزیزان نهضت آزادی اینطور فکر نمیکردند. بنیصدر حتی به حرف ارتش هم گوش نمیکرد چه برسد به حرف مجلس. اصلا به همین دلیل بود که خرمشهر به دست بعثیها افتاد.
وزارت نفت و دغدغهها: بعد که وزیر نفت شدم، هرروز باید به مجلس میرفتم چون نفت به فروش نمیرفت و هرروز نمایندهها من را احضار میکردند، ولی هیچوقت با مجلسیها دعوا نکردم. همیشه رابطهام خوب بود و همیشه هم سعی کردم جوابگوی آنها باشم. آنها هم همیشه بالاترین رأی را به وزارت من میدادند.
مهسا علیبیگی: «سیدمحمد غرضی» 74 ساله به خاطراتش و بازخوانی منحصربهفردش از این خاطرات زبانزد خاص و عام است. او در کنار سمتهای ریزودرشتی که در جمهوری اسلامی برعهده داشته، نمایندگی دوره اول مجلس شورای اسلامی را نیز تجربه کرده است. البته میتوان گفت رکورد کوتاهترین دوران نمایندگی از آن اوست. او که در اولین دوره مجلس، استاندار خوزستان بود، پس از فرار ابوالحسن بنیصدر از ایران و برگزاری انتخابات میاندورهای مجلس، در مردادماه 1360 نماینده اصفهان شد ولی پس از یک ماه به وزارت نفت رسید تا از همان مجلسی که نمایندهاش بود، رأیاعتماد بگیرد. او در گفتوگوی کوتاهی با «شرق»، خاطرات قبل، حین و بعد از این دوران کوتاه را به مناسبت هفتم خرداد، سالگرد آغازبهکار اولین دوره مجلس شورای اسلامی مرور کرد.
برگزاری اولین دوره انتخابات مجلس در استان خوزستان: من بهعنوان استاندار خوزستان شهادت میدهم و در روز قیامت هم پاسخگو خواهم بود که انتخابات اولین دوره مجلس در استان خوزستان با وجود اینکه شورای نگهبان هم در آن زمان وجود نداشت، عادلانه برگزار شد و هیچ بینظمیای هم صورت نگرفت. گروههای مختلف آن زمان نمایندگانی معرفی کرده بودند ولی خود مردم بودند که به آنها رأی ندادند و آنها نتوانستند وارد مجلس شودند. از استان خوزستان 17 نماینده در مجلس اول حضور داشت که 10 نفر آنها یا شهید شدند یا در سالهای اخیر فوت کردهاند.
کتککاری در مجلس و آرپیجی همهکَسکُش: پس از فرار بنیصدر و رفتن سلامتیان از ایران، من به اصفهان رفتم و در انتخابات میاندورهای مجلس شرکت کردم و نماینده اصفهان در مجلس شدم. تعداد رأیی که آوردم، در تاریخ نمایندگان اصفهان بیسابقه است. من 392 هزار رأی آوردم ولی یک ماه بعد وزیر نفت شدم، اما در زمانی هم که وزیر نفت بودم، همیشه بیشترین رأی را از مجلس میگرفتم. مجلس در این مدت تحت فشارهای زیادی بود. مسئله جنگ و مسئله ترورهای داخلی، گرفتاریهای زیادی را برای مجلس به وجود آورده بود ولی مجلس آنقدر به خود نظام وصل بود که هیچ مشکلی برای آن ایجاد نشد. البته تفاوتهایی که بعدا به شکل اصلاحطلب و اصولگرا مطرح شد، از همان مجلس اول هم پیدا بود. راستش از همان اول، حزب جمهوری اسلامی دوشقه شد و یک گروه به رهبری عسگراولادی و یک گروه به رهبری میرحسین موسوی تشکیل شدند. کسانی مثل احمد توکلی که الان اصولگراست، در تیم عسگراولادی بودند و کسانی مثل منتجبنیا در تیم موسوی. درگیریهای مجلس اول هم خیلی شدیدتر از درگیریهای الان بود. مجلسیها گاهی کارشان به زدوخورد هم میرسید. آن زمان تیپ طرفداران نهضت آزادی، تیپ خیلی خاصی بودند و
تفاوتشان با بقیه نمایندگان کاملا معلوم بود و واکنشهای خاص خودشان را نسبت به لوایح و طرحها داشتند. مثلا مخالف تغییر نام مجلس شورای ملی به مجلس شورای اسلامی بودند. مهمترین اختلافشان با بقیه نمایندگان مجلس، بر سر موضوع رابطه با آمریکا و ادامه جنگ بود. نهضت آزادی دنبال مذاکره بود ولی ما میگفتیم جنگ باید ادامه پیدا کند. آن زمان من میگفتم اگر یک آرپیجی به من میدادید، خرمشهر اشغال نمیشد. ولی عزیزان نهضت آزادی اینطور فکر نمیکردند. بنیصدر حتی به حرف ارتش هم گوش نمیکرد چه برسد به حرف مجلس. اصلا به همین دلیل بود که خرمشهر به دست بعثیها افتاد.
وزارت نفت و دغدغهها: بعد که وزیر نفت شدم، هرروز باید به مجلس میرفتم چون نفت به فروش نمیرفت و هرروز نمایندهها من را احضار میکردند، ولی هیچوقت با مجلسیها دعوا نکردم. همیشه رابطهام خوب بود و همیشه هم سعی کردم جوابگوی آنها باشم. آنها هم همیشه بالاترین رأی را به وزارت من میدادند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.