گفتوگوی «آتلانتیک » با اوباما:
توافق هستهای با ایران حیثیتی است
آتلانتیک/ جفری گلدبرگ ترجمه شهرام زرندار
مصاحبه جفری گولدبرگ با باراک اوباما نشان میدهد رابطه با تهران تا چه اندازه ممکن است برای اعتبار ریاستجمهوری آمریکا بااهمیت باشد. اوباما گفته است اگر توافق هستهای با ایران، به همین صورتی که اعلام شده، انجام شود، عربستان و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس از آن نفع میبرند. رئیسجمهور آمریکا با اشاره به حساسیتهای کشورهای عربی در مورد توافق احتمالی هستهای ایران و 1+5، گفت اعراب قصد رقابت اتمی با ایران را ندارند. او گفت: نشانهای از اینکه عربستان و کشورهای عرب منطقه قصد راهاندازی برنامه هستهای و رقابت اتمی با ایران داشته باشند، در دست نیست. اوباما درخصوص نشست آمریکا با سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در کمپ دیوید گفت: آنچه ما در این نشست با اعضای شورای همکاری مشاهده کردیم، بدبینی و نگرانی، نهتنها درباره برنامه هستهای ایران، بلکه درباره پیامدهای کاهش تحریمها بود. ما در این نشست برای آنها چهار مسیر (به منظور جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای) را توضیح دادیم که در هر توافقی با ایران که من آن را امضا کنم لحاظ خواهند شد. بخش دیگری از این مصاحبه درباره داعش است. گفتوگوی آتلانتیک با اوباما در شرایطی انجام شده است که شهر رمادی از کنترل نیروهای امنیتی عراق خارج شده و به دست گروه موسوم به داعش افتاده است. درحالیکه سخنگوی کاخ سفید ازدستدادن این شهر را یک شکست توصیف کرده است، اوباما میگوید آنچه در رمادی اتفاق افتاده نه یک شکست که یک عقبنشینی تاکتیکی است. رئیسجمهوری آمریکا میگوید: من فکر نمیکنم ما باختهایم. من اخیرا با فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) صحبت کردهام و شکی نیست که این یک عقبنشینی تاکتیکی بوده است.
شرق: چندین ماه است برای بهکرسینشاندن حرفش با همه درافتاده، با جمهوریخواهان، رژیم اسرائیل، اعراب خلیج فارس و... . باراک اوباما میگوید آبرویش را به میان آورده است. رئیسجمهور جوان و سنتشکن آمریکا ابراز امیدواری کرده ۲۰ سال دیگر زنده باشد تا آینده توافق هستهای با ایران را ببیند. اوباما در گفتوگویی مفصل با نشریه آمریکایی آتلانتیک از توافق هستهای با ایران دفاع کرده و گفته درباره این توافق پای آبرویش در میان است. اوباما ابراز امیدواری کرده اگر خدا بخواهد ۲۰ سال دیگر زنده خواهم بود و اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد این موضوع به اسم من تمام میشود.
گلدبرگ: اجازه بدهید دو، سه سؤال مطرح کنم بعد میرویم سراغ اسرائیل و یهودیها. اینها همه موضوعاتی جالبند. از اینها گذشته شما به مجلس «دعای یهودیان من» آمدهاید تا روز جمعه در مورد یهودیها سخنرانی کنید.
اوباما: خیلی منتظرم تا به این مجلس برسیم.
گلدبرگ: «در سال 2012، هنگامی که در مورد ایران با هم صحبت میکردیم، به من گفتید تقریبا مطمئنم که سایر بازیگران در منطقه احساس میکنند ضرورت دارد در صورتی که ایران سلاح اتمی بسازد، آنها هم سلاح هستهای خود را داشته باشند». امروز ما در موقعیت عجیبوغریبی هستیم؛ موقعیتی که در آن صحبت از ساختن زیرساختهای اتمی از سوی عربستانسعودی و شاید ترکیه و شاید مصر میشود و این در صورتی است که موافقتنامه هستهای ایران و شما نهایتا زیرساختهای اتمی را در جای خود قرار میدهد که حاکی از برخورداری ایران از فناوری هستهای است. سؤال من از شما این است: آیا شما از سعودیها خواستهاید دستبهکار توسعه زیرساختهای هستهای شوند یا نه؟ در این مورد آنها به شما چه گفتهاند و در صورتی که سایر کشورهای منطقه بگویند: خوب میدانید که آنها پنجهزار سانتریفیوژ دارند، ما هم میخواهیم پنج هزار سانتریفیوژ نصب کنیم، پیامدهای این وضعیت چه خواهد بود.
اوباما: در رسانهها بدون نامبردن از منابع اطلاعات مطرحشده، صحبتهایی شده است.
گلدبرگ: شاهزاده «ترکی» در انظار عمومی این را گفته است.
اوباما: او در حکومت نیست. هیچ نشانی در میان نیست که سعودیها یا هر کشور دیگری از «شورای همکاری خلیجفارس» بخواهند یا نیت آن را داشته باشند که برنامه هستهای خودشان را دنبال کنند. بخشی از دلیل اینکه چرا آنها دنبال برنامه هستهای خود نمیروند- به فرض اینکه ما در مورد جلوگیری از رسیدن ایران به سلاح هستهای موفق بوده باشیم- این است که حفاظتی که ما بهعنوان شرکای آنها برایشان فراهم میآوریم، بسیار بازدارندهتر از آن چیزی است که آنها انتظار دارند که بهوسیله دستیابی به انبار تسلیحات هستهای خودشان به دست آورند، یا تلاش کنند ظرفیت گسست هستهای در مورد سلاحهای هستهای را به دست آورند، آنها این مسئله را میفهمند.
آنچه ما در اجلاس شورای همکاری خلیجفارس دیدیم، این بود که نوعی شکاکیت و نگرانی از مشروعیت وجود دارد، نهتنها در مورد خود برنامه هستهای ایران بلکه در مورد پیامدهای لغو تحریمها هم نوعی شکاکیت و نگرانی وجود دارد. ما از میان چهارراهی گذر کردهایم که در هرگونه توافق هستهای که امضا کنیم، اجرا خواهد شد. از نظر فنی ما به آنها نشان دادهایم که چگونه این امر به دست خواهد آمد- مکانیسمهای حقیقتیابی چه چیزهایی خواهند بود و اینکه چگونه تدارکات سازمان ملل برای رسیدن به وضعیتی که تحریمها برداشته خواهند شد، کار خواهند کرد. آنها راضی به این بودند که اگر در حقیقت توافق به معنای تأیید استانداردهای کیفیت بازرسیای است که ما مطرح کردهایم، این بازرسی جلو رسیدن ایران به سلاح هستهای را میگیرد و با توجه به آن، ایرانیها فهمیدند که نهایتا امنیت و دفاع خودشان از طریق همکاری با ما بهتر تأمین میشود. در صورت دنبالکردن برنامه هستهای مخفیانه از سوی کشورهای عربی، روابطی که با ایالات متحده دارند را بهشدت تضعیف میکند.
گلدبرگ: یک دقیقه با ایران باشیم، من فقط از شما میخواهم چیزی را روشن کنید. شما به ظرافت تمام جدل و استدلال کردهاید که حکومت ایران در بالاترین سطوح خود دچار نوعی دیدگاه جهانی ضد اسرائیلی است... با این همه شما باز هم استدلال کردهاید که حکومت تهران؛ حکومتی که به عنوان یک حکومت ضد اسرائیلی آن را تشریح کردهاید عملگراست و نسبت به عواملبرانگیزاننده پاسخگوست و نشانههایی از عقلانیت را از خود عیان میکند. من نمیفهمم چگونه در ذهن شما این چیزها به هم میچسبند!
اوباما: ببینید این حقیقت که شما ضداسرائیل هستید... این امر را که شما مایل به بقای خود باشید، ناممکن نمیکند. این مسائل باعث میشوند در مورد نیاز به غرقنشدن اقتصادتان عقلایی باشید. این مسائل باعث میشود شما درباره تصمیمسازی راهبردی درمورد اینکه چگونه میخواهید در قدرت بمانید عاقلانه تصمیم بگیرید؛ بنابراین این حقیقت که مسئولان عالی حکومت ایران، ضد اسرائیلی هستند به این معنی نیست که این امر باعث شود سایر ملاحظات آنها هم تحت تأثیر این ضداسرائیلبودن قرار بگیرد. اگر به تاریخ ضدیت با یهودیها نگاه بکنید، تعداد بیشماری از رهبران اروپایی وجود داشتهاند که ضدیهود بودهاند و در آمریکا هم جریانهای عمیق ضدیهودی وجود داشته است.
گلدبرگ: پس آنها تصمیمات غیرعقلایی اتخاذ نمیکنند؟
اوباما: ممکن است آنها تصمیمات غیرعقلایی در رابطه با تبعیض بگیرند یا اینکه از ادبیات ضداسرائیلی استفاده کنند یا بدون سازماندهی تصمیمات غیرعقلایی در حواشی کار بگیرند، در جاهایی که هزینهها پایین هستند، آنها ممکن است سیاستهایی را در تقابل با منافع خودشان اتخاذ کنند. اما در اینجا هزینهها پایین نیستند، ما در مورد حکومت ایران به طرزی واضح در شش سال گذشته روشن و روراست بودهایم.
این، آن چیزی است که گزینه نظامی- که من روشن کردهام آن را حفظ میکنم - و بنابراین فکر میکنم بیان این مسئله که جریانهای عمیق ضداسرائیلی در قلب حکومت ایران وجود دارد، اصلا حامل تضاد درونی گفتاری نیست و اینکه آنها باوجود داشتن ظاهر مشروع در داخل از یک بحران عمیق اقتصادی رنج میبرند. ما آنها را درون یک بحران اقتصادی قرار دادیم و بر پایه این بحران آنها مایل به گفتوگو و به طرزی بالقوه آماده رسیدن به یک توافق در مورد برنامه هستهایشان شدند.
گلدبرگ: مسئله دیگر که در این مورد - که من از «جک لو»، وزیر خزانهداری نقل قول میکنم- این است که یکی، دو هفته پیش در مؤسسه واشنگتن هنگامی که در مورد فعالیتهای متنوع ایران سخن میگفت ابراز عقیده کرده بیشتر پولی که ایران از کانال برداشتهشدن تحریمها دریافت میکند، برای حمایت از اینگونه فعالیتها (اصلاح وضعیت اقتصادی ایران) به کار خواهد رفت. برای من این حرفها شبیه نوعی تفکر خوشبینانه است... . فرض من کاملا در جهت مخالف هم نیست، اما فقط نمیدانم این اعتمادبهنفس شما از کجا میآید.
اوباما: فکر نمیکنم جک لو یا هر کس دیگری در این دولت گفته باشد که هیچ پولی به نظامیان در پی لغو تحریمها نخواهد رسید، مسئله این است که اگر ایران 150 میلیارد دلار را در دروازه کشور داشته باشد، آیا نظامیان به طرزی اتوماتیک 150 میلیارد دلار مذکور را صاحب خواهند شد؟ بعد آیا این 150 میلیارد دلار و داشتن آن، تبدیل به نفوذ بیشتر ایران در منطقه میشود یا خیر و این آن چیزی است که ما به آن اعتراض داریم- به خاطر این مسئله هنگامی که ما به آن حرکت نگاه میکنیم، اول از همه آنها باید بر اساس هر توافقی به تعهدشان عمل کنند که مقدار معینی وقت میبرد. بعد مکانیسمهای تسهیلکننده عملیات برای رفع فشارهای موجود وجود دارد که آنها بعد از دریافت و گرفتن پول خواهند داشت که این هم مقداری زمان میبرد. بعد رئیسجمهوری ایران، روحانی، تعهداتی به مردم دادهاند، تعهداتی که به موجب آنها اقتصاد ایران باید بهبود یابد و انتظارات مردم هم از آنها بسیار بالاست. شما عکسالعمل مردم را در خیابانهای تهران پس از امضای توافق لوزان دیدهاید. انتظار مردم این است که اقتصاد به طرز ویژهای بهبود یابد. شما نخبگان ایران را ببینید، نخبگانی که میخواهند
حرکتهایی اقتصادی و تجاری را شروع کنند و آنچه همچنین حقیقت دارد این است که در حال حاضر و دقیقا به خاطر حریمها، به نحوی از انحا ایران توانسته از محدودیتهای موجود برای برپاکردن یک مونوپل در مورد آنچه از کشور خارج میشود و آنچه به کشور وارد میشود، استفاده کند. آنها منابع درآمدزای خود را دارند که توانستهاند آنها را توسعه دهند و بخشی از این درآمدها به عنوان پیامد برداشتهشدن تحریمها کمتر خواهد شد، بنابراین فکر نمیکنم که این یک علم باشد، این آن چیزی است که بهصورت یک مسئله در اجلاس کمپدیوید، سران همکاری خلیجفارس مطرح شد، نکتهای که خیلی ساده با آنها در میان گذاشتیم این بود که این امر یک فرمول ریاضی نسبت به [رهبران ایران] بهازای برداشتهشدن مقداری از تحریمها بهطور خودکار در منطقه و در همسایگی مشکلسازی خود را افزایش دهند. آنچه این امر را مهم میکند، این است که در بحثهایمان با کشورهای شورای همکاری خلیجفارس، نشان دادیم که بزرگترین امری که آنها را نسبت به ایران آسیبپذیر میکند و مؤثرترین فعالیتهای بیثباتکننده... در منطقه... عملا کمهزینهاند. آنها به خاطر سختافزارهایشان تهدیدی برای منطقه نیستند
بلکه موشکهای بالستیک آنها نگرانکننده است.
آنها یک برنامه موشکی دارند، ما باید به فکر یک سیستم دفاع ضدموشکی باشیم و اینکه چگونه این سیستمهای دفاع ضدموشکی درهم ادغام میشوند و با هم هماهنگ میشوند. بزرگترین مشکل ما، مشکل سلاحهایی است که به دست حزبالله میرسد، آنها تهدیدهای غیرمتقارن با فناوری ساده را موجب میشوند که قادرند بهطرزی مؤثر با آنها کار کنند. قبلا هم با این نوع تهدیدهای غیرمتقارن با فناوری ساده کار میکردهاند. آنها باوجود تحریمها این کارها را کردهاند. اما به انجام این تهدیدها ادامه خواهند داد مگر اینکه ما ظرفیتهای بیشتری را بهمنظور جلوگیری از تهدیدهای آنها توسعه دهیم. این بخشی از بحثهای ما در چارچوب موارد مربوط به تضمینهای امنیتی داده شده به کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس در نشست کمپدیوید بوده است. اگر به وضعیتی مانند یمن نگاه کنیم، بخشی از مشکل، ضعف مزمن و محلی در دولتی نظیر آن است که ایران میخواهد از شرایط معلول این ضعف مزمن و محلی استفاده کند. اگر کشورهای شورای همکاری خلیجفارس را که بیشتر قادر به منع و کنترل درباره، امور اطلاعاتی و ضداطلاعاتی مؤثر، بهمنظور بستن راههای تأمین منافع مالی دشمنان هستند و در چارچوب
کارکردن و آموزشدیدن با نیروهای ائتلاف را که در مکانی مانند یمن مؤثرتر عمل میکنند، در نظر بگیریم، حوثیها نمیتوانند بههمین سادگی بهسوی صنعا رژه بروند، اگر همه سدها ساخته شود، ایران با مقداری دلار اضافه به دلیل لغو تحریمها نمیتواند بر این بهبودی امور و تواناییهای بهدستآمده، غلبه کند و این واقعا جایی و مسئلهای است که باید بر آن متمرکز شویم. در مورد حزبالله هم مسئله همین است؛ حزبالله شماری رزمنده دارد که سرسخت و مؤثرند.
اما اینگونه نیست که آنها به ناگهان بتوانند 10 برابر شمار رزمندگان حزبالله را که هماکنون در سوریه میجنگند، آموزش دهند و به مشکلی موفقیتآمیز در نبرد به کار گیرند. این چیزی نیست که آنها بهطور اتوماتیک ظرفیت انجامدادنش را داشته باشند. علت اینکه حزبالله مؤثر است، این است که آنها یک گروه مرکزی از مردم مقاوم دارند که در عرض 20، 30 سال گذشته به اینجا رسیدهاندو محکم و استوارند.
گلدبرگ: میتوانید راکتهای بیشتری بخرید و آنها را در جنوب لبنان به کاربگیرید.
اوباما: مسئله موشکها و راکتها در جنوب لبنان این نیست که آیا ایران به اندازه کافی پول دارد که این کار را بکند، آنها نشان دادهاند که به حزبالله تعهد دارند و این کار را حتی هنگامی که اقتصادشان به مشکل افتاده، انجام دادهاند. آنجا مسئله از این قرار است که آیا ما قادریم جلوی حمل و انتقال این موشکها را بهطرزی مؤثرتر از آنچه اکنون انجام میدهیم، بگیریم یا نه؟ این چیزی است که ما باید با همکاری اسرائیل و سایر کشورها انجام دهیم و جلوی این حمل و انتقال موشکها را بگیریم.
مصاحبه جفری گولدبرگ با باراک اوباما نشان میدهد رابطه با تهران تا چه اندازه ممکن است برای اعتبار ریاستجمهوری آمریکا بااهمیت باشد. اوباما گفته است اگر توافق هستهای با ایران، به همین صورتی که اعلام شده، انجام شود، عربستان و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس از آن نفع میبرند. رئیسجمهور آمریکا با اشاره به حساسیتهای کشورهای عربی در مورد توافق احتمالی هستهای ایران و 1+5، گفت اعراب قصد رقابت اتمی با ایران را ندارند. او گفت: نشانهای از اینکه عربستان و کشورهای عرب منطقه قصد راهاندازی برنامه هستهای و رقابت اتمی با ایران داشته باشند، در دست نیست. اوباما درخصوص نشست آمریکا با سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در کمپ دیوید گفت: آنچه ما در این نشست با اعضای شورای همکاری مشاهده کردیم، بدبینی و نگرانی، نهتنها درباره برنامه هستهای ایران، بلکه درباره پیامدهای کاهش تحریمها بود. ما در این نشست برای آنها چهار مسیر (به منظور جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای) را توضیح دادیم که در هر توافقی با ایران که من آن را امضا کنم لحاظ خواهند شد. بخش دیگری از این مصاحبه درباره داعش است. گفتوگوی آتلانتیک با اوباما در شرایطی انجام شده است که شهر رمادی از کنترل نیروهای امنیتی عراق خارج شده و به دست گروه موسوم به داعش افتاده است. درحالیکه سخنگوی کاخ سفید ازدستدادن این شهر را یک شکست توصیف کرده است، اوباما میگوید آنچه در رمادی اتفاق افتاده نه یک شکست که یک عقبنشینی تاکتیکی است. رئیسجمهوری آمریکا میگوید: من فکر نمیکنم ما باختهایم. من اخیرا با فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) صحبت کردهام و شکی نیست که این یک عقبنشینی تاکتیکی بوده است.
شرق: چندین ماه است برای بهکرسینشاندن حرفش با همه درافتاده، با جمهوریخواهان، رژیم اسرائیل، اعراب خلیج فارس و... . باراک اوباما میگوید آبرویش را به میان آورده است. رئیسجمهور جوان و سنتشکن آمریکا ابراز امیدواری کرده ۲۰ سال دیگر زنده باشد تا آینده توافق هستهای با ایران را ببیند. اوباما در گفتوگویی مفصل با نشریه آمریکایی آتلانتیک از توافق هستهای با ایران دفاع کرده و گفته درباره این توافق پای آبرویش در میان است. اوباما ابراز امیدواری کرده اگر خدا بخواهد ۲۰ سال دیگر زنده خواهم بود و اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد این موضوع به اسم من تمام میشود.
گلدبرگ: اجازه بدهید دو، سه سؤال مطرح کنم بعد میرویم سراغ اسرائیل و یهودیها. اینها همه موضوعاتی جالبند. از اینها گذشته شما به مجلس «دعای یهودیان من» آمدهاید تا روز جمعه در مورد یهودیها سخنرانی کنید.
اوباما: خیلی منتظرم تا به این مجلس برسیم.
گلدبرگ: «در سال 2012، هنگامی که در مورد ایران با هم صحبت میکردیم، به من گفتید تقریبا مطمئنم که سایر بازیگران در منطقه احساس میکنند ضرورت دارد در صورتی که ایران سلاح اتمی بسازد، آنها هم سلاح هستهای خود را داشته باشند». امروز ما در موقعیت عجیبوغریبی هستیم؛ موقعیتی که در آن صحبت از ساختن زیرساختهای اتمی از سوی عربستانسعودی و شاید ترکیه و شاید مصر میشود و این در صورتی است که موافقتنامه هستهای ایران و شما نهایتا زیرساختهای اتمی را در جای خود قرار میدهد که حاکی از برخورداری ایران از فناوری هستهای است. سؤال من از شما این است: آیا شما از سعودیها خواستهاید دستبهکار توسعه زیرساختهای هستهای شوند یا نه؟ در این مورد آنها به شما چه گفتهاند و در صورتی که سایر کشورهای منطقه بگویند: خوب میدانید که آنها پنجهزار سانتریفیوژ دارند، ما هم میخواهیم پنج هزار سانتریفیوژ نصب کنیم، پیامدهای این وضعیت چه خواهد بود.
اوباما: در رسانهها بدون نامبردن از منابع اطلاعات مطرحشده، صحبتهایی شده است.
گلدبرگ: شاهزاده «ترکی» در انظار عمومی این را گفته است.
اوباما: او در حکومت نیست. هیچ نشانی در میان نیست که سعودیها یا هر کشور دیگری از «شورای همکاری خلیجفارس» بخواهند یا نیت آن را داشته باشند که برنامه هستهای خودشان را دنبال کنند. بخشی از دلیل اینکه چرا آنها دنبال برنامه هستهای خود نمیروند- به فرض اینکه ما در مورد جلوگیری از رسیدن ایران به سلاح هستهای موفق بوده باشیم- این است که حفاظتی که ما بهعنوان شرکای آنها برایشان فراهم میآوریم، بسیار بازدارندهتر از آن چیزی است که آنها انتظار دارند که بهوسیله دستیابی به انبار تسلیحات هستهای خودشان به دست آورند، یا تلاش کنند ظرفیت گسست هستهای در مورد سلاحهای هستهای را به دست آورند، آنها این مسئله را میفهمند.
آنچه ما در اجلاس شورای همکاری خلیجفارس دیدیم، این بود که نوعی شکاکیت و نگرانی از مشروعیت وجود دارد، نهتنها در مورد خود برنامه هستهای ایران بلکه در مورد پیامدهای لغو تحریمها هم نوعی شکاکیت و نگرانی وجود دارد. ما از میان چهارراهی گذر کردهایم که در هرگونه توافق هستهای که امضا کنیم، اجرا خواهد شد. از نظر فنی ما به آنها نشان دادهایم که چگونه این امر به دست خواهد آمد- مکانیسمهای حقیقتیابی چه چیزهایی خواهند بود و اینکه چگونه تدارکات سازمان ملل برای رسیدن به وضعیتی که تحریمها برداشته خواهند شد، کار خواهند کرد. آنها راضی به این بودند که اگر در حقیقت توافق به معنای تأیید استانداردهای کیفیت بازرسیای است که ما مطرح کردهایم، این بازرسی جلو رسیدن ایران به سلاح هستهای را میگیرد و با توجه به آن، ایرانیها فهمیدند که نهایتا امنیت و دفاع خودشان از طریق همکاری با ما بهتر تأمین میشود. در صورت دنبالکردن برنامه هستهای مخفیانه از سوی کشورهای عربی، روابطی که با ایالات متحده دارند را بهشدت تضعیف میکند.
گلدبرگ: یک دقیقه با ایران باشیم، من فقط از شما میخواهم چیزی را روشن کنید. شما به ظرافت تمام جدل و استدلال کردهاید که حکومت ایران در بالاترین سطوح خود دچار نوعی دیدگاه جهانی ضد اسرائیلی است... با این همه شما باز هم استدلال کردهاید که حکومت تهران؛ حکومتی که به عنوان یک حکومت ضد اسرائیلی آن را تشریح کردهاید عملگراست و نسبت به عواملبرانگیزاننده پاسخگوست و نشانههایی از عقلانیت را از خود عیان میکند. من نمیفهمم چگونه در ذهن شما این چیزها به هم میچسبند!
اوباما: ببینید این حقیقت که شما ضداسرائیل هستید... این امر را که شما مایل به بقای خود باشید، ناممکن نمیکند. این مسائل باعث میشوند در مورد نیاز به غرقنشدن اقتصادتان عقلایی باشید. این مسائل باعث میشود شما درباره تصمیمسازی راهبردی درمورد اینکه چگونه میخواهید در قدرت بمانید عاقلانه تصمیم بگیرید؛ بنابراین این حقیقت که مسئولان عالی حکومت ایران، ضد اسرائیلی هستند به این معنی نیست که این امر باعث شود سایر ملاحظات آنها هم تحت تأثیر این ضداسرائیلبودن قرار بگیرد. اگر به تاریخ ضدیت با یهودیها نگاه بکنید، تعداد بیشماری از رهبران اروپایی وجود داشتهاند که ضدیهود بودهاند و در آمریکا هم جریانهای عمیق ضدیهودی وجود داشته است.
گلدبرگ: پس آنها تصمیمات غیرعقلایی اتخاذ نمیکنند؟
اوباما: ممکن است آنها تصمیمات غیرعقلایی در رابطه با تبعیض بگیرند یا اینکه از ادبیات ضداسرائیلی استفاده کنند یا بدون سازماندهی تصمیمات غیرعقلایی در حواشی کار بگیرند، در جاهایی که هزینهها پایین هستند، آنها ممکن است سیاستهایی را در تقابل با منافع خودشان اتخاذ کنند. اما در اینجا هزینهها پایین نیستند، ما در مورد حکومت ایران به طرزی واضح در شش سال گذشته روشن و روراست بودهایم.
این، آن چیزی است که گزینه نظامی- که من روشن کردهام آن را حفظ میکنم - و بنابراین فکر میکنم بیان این مسئله که جریانهای عمیق ضداسرائیلی در قلب حکومت ایران وجود دارد، اصلا حامل تضاد درونی گفتاری نیست و اینکه آنها باوجود داشتن ظاهر مشروع در داخل از یک بحران عمیق اقتصادی رنج میبرند. ما آنها را درون یک بحران اقتصادی قرار دادیم و بر پایه این بحران آنها مایل به گفتوگو و به طرزی بالقوه آماده رسیدن به یک توافق در مورد برنامه هستهایشان شدند.
گلدبرگ: مسئله دیگر که در این مورد - که من از «جک لو»، وزیر خزانهداری نقل قول میکنم- این است که یکی، دو هفته پیش در مؤسسه واشنگتن هنگامی که در مورد فعالیتهای متنوع ایران سخن میگفت ابراز عقیده کرده بیشتر پولی که ایران از کانال برداشتهشدن تحریمها دریافت میکند، برای حمایت از اینگونه فعالیتها (اصلاح وضعیت اقتصادی ایران) به کار خواهد رفت. برای من این حرفها شبیه نوعی تفکر خوشبینانه است... . فرض من کاملا در جهت مخالف هم نیست، اما فقط نمیدانم این اعتمادبهنفس شما از کجا میآید.
اوباما: فکر نمیکنم جک لو یا هر کس دیگری در این دولت گفته باشد که هیچ پولی به نظامیان در پی لغو تحریمها نخواهد رسید، مسئله این است که اگر ایران 150 میلیارد دلار را در دروازه کشور داشته باشد، آیا نظامیان به طرزی اتوماتیک 150 میلیارد دلار مذکور را صاحب خواهند شد؟ بعد آیا این 150 میلیارد دلار و داشتن آن، تبدیل به نفوذ بیشتر ایران در منطقه میشود یا خیر و این آن چیزی است که ما به آن اعتراض داریم- به خاطر این مسئله هنگامی که ما به آن حرکت نگاه میکنیم، اول از همه آنها باید بر اساس هر توافقی به تعهدشان عمل کنند که مقدار معینی وقت میبرد. بعد مکانیسمهای تسهیلکننده عملیات برای رفع فشارهای موجود وجود دارد که آنها بعد از دریافت و گرفتن پول خواهند داشت که این هم مقداری زمان میبرد. بعد رئیسجمهوری ایران، روحانی، تعهداتی به مردم دادهاند، تعهداتی که به موجب آنها اقتصاد ایران باید بهبود یابد و انتظارات مردم هم از آنها بسیار بالاست. شما عکسالعمل مردم را در خیابانهای تهران پس از امضای توافق لوزان دیدهاید. انتظار مردم این است که اقتصاد به طرز ویژهای بهبود یابد. شما نخبگان ایران را ببینید، نخبگانی که میخواهند
حرکتهایی اقتصادی و تجاری را شروع کنند و آنچه همچنین حقیقت دارد این است که در حال حاضر و دقیقا به خاطر حریمها، به نحوی از انحا ایران توانسته از محدودیتهای موجود برای برپاکردن یک مونوپل در مورد آنچه از کشور خارج میشود و آنچه به کشور وارد میشود، استفاده کند. آنها منابع درآمدزای خود را دارند که توانستهاند آنها را توسعه دهند و بخشی از این درآمدها به عنوان پیامد برداشتهشدن تحریمها کمتر خواهد شد، بنابراین فکر نمیکنم که این یک علم باشد، این آن چیزی است که بهصورت یک مسئله در اجلاس کمپدیوید، سران همکاری خلیجفارس مطرح شد، نکتهای که خیلی ساده با آنها در میان گذاشتیم این بود که این امر یک فرمول ریاضی نسبت به [رهبران ایران] بهازای برداشتهشدن مقداری از تحریمها بهطور خودکار در منطقه و در همسایگی مشکلسازی خود را افزایش دهند. آنچه این امر را مهم میکند، این است که در بحثهایمان با کشورهای شورای همکاری خلیجفارس، نشان دادیم که بزرگترین امری که آنها را نسبت به ایران آسیبپذیر میکند و مؤثرترین فعالیتهای بیثباتکننده... در منطقه... عملا کمهزینهاند. آنها به خاطر سختافزارهایشان تهدیدی برای منطقه نیستند
بلکه موشکهای بالستیک آنها نگرانکننده است.
آنها یک برنامه موشکی دارند، ما باید به فکر یک سیستم دفاع ضدموشکی باشیم و اینکه چگونه این سیستمهای دفاع ضدموشکی درهم ادغام میشوند و با هم هماهنگ میشوند. بزرگترین مشکل ما، مشکل سلاحهایی است که به دست حزبالله میرسد، آنها تهدیدهای غیرمتقارن با فناوری ساده را موجب میشوند که قادرند بهطرزی مؤثر با آنها کار کنند. قبلا هم با این نوع تهدیدهای غیرمتقارن با فناوری ساده کار میکردهاند. آنها باوجود تحریمها این کارها را کردهاند. اما به انجام این تهدیدها ادامه خواهند داد مگر اینکه ما ظرفیتهای بیشتری را بهمنظور جلوگیری از تهدیدهای آنها توسعه دهیم. این بخشی از بحثهای ما در چارچوب موارد مربوط به تضمینهای امنیتی داده شده به کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس در نشست کمپدیوید بوده است. اگر به وضعیتی مانند یمن نگاه کنیم، بخشی از مشکل، ضعف مزمن و محلی در دولتی نظیر آن است که ایران میخواهد از شرایط معلول این ضعف مزمن و محلی استفاده کند. اگر کشورهای شورای همکاری خلیجفارس را که بیشتر قادر به منع و کنترل درباره، امور اطلاعاتی و ضداطلاعاتی مؤثر، بهمنظور بستن راههای تأمین منافع مالی دشمنان هستند و در چارچوب
کارکردن و آموزشدیدن با نیروهای ائتلاف را که در مکانی مانند یمن مؤثرتر عمل میکنند، در نظر بگیریم، حوثیها نمیتوانند بههمین سادگی بهسوی صنعا رژه بروند، اگر همه سدها ساخته شود، ایران با مقداری دلار اضافه به دلیل لغو تحریمها نمیتواند بر این بهبودی امور و تواناییهای بهدستآمده، غلبه کند و این واقعا جایی و مسئلهای است که باید بر آن متمرکز شویم. در مورد حزبالله هم مسئله همین است؛ حزبالله شماری رزمنده دارد که سرسخت و مؤثرند.
اما اینگونه نیست که آنها به ناگهان بتوانند 10 برابر شمار رزمندگان حزبالله را که هماکنون در سوریه میجنگند، آموزش دهند و به مشکلی موفقیتآمیز در نبرد به کار گیرند. این چیزی نیست که آنها بهطور اتوماتیک ظرفیت انجامدادنش را داشته باشند. علت اینکه حزبالله مؤثر است، این است که آنها یک گروه مرکزی از مردم مقاوم دارند که در عرض 20، 30 سال گذشته به اینجا رسیدهاندو محکم و استوارند.
گلدبرگ: میتوانید راکتهای بیشتری بخرید و آنها را در جنوب لبنان به کاربگیرید.
اوباما: مسئله موشکها و راکتها در جنوب لبنان این نیست که آیا ایران به اندازه کافی پول دارد که این کار را بکند، آنها نشان دادهاند که به حزبالله تعهد دارند و این کار را حتی هنگامی که اقتصادشان به مشکل افتاده، انجام دادهاند. آنجا مسئله از این قرار است که آیا ما قادریم جلوی حمل و انتقال این موشکها را بهطرزی مؤثرتر از آنچه اکنون انجام میدهیم، بگیریم یا نه؟ این چیزی است که ما باید با همکاری اسرائیل و سایر کشورها انجام دهیم و جلوی این حمل و انتقال موشکها را بگیریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.