|

چند سطری درباره خون‌مرده‌گی

فضای خالی و خشونت

سحر سلطانی

«خون‌مرده‌گی» به نویسندگی و کارگردانی محمد شاکری، به آسیب‌های جنگ می‌پردازد، اما خود در ساختار متن دچار آسیب است؛ هرچند در اجرا و بازی، حرکت‌های درست و بایسته‌ای در آن رخ داده است. استفاده از در برای ورود سرباز و مقابله نورا و حتی فرمانده، بسیار زیباست. استفاده از پارچه سفید و سطل‌ها، تصویر گویایی برای یک جدل و اتفاق دراماتیک است.
خلاصه‌شدن صحنه به در و صندلی فرصتی برای ایجاد فضای خالی است که در آن، بازیگر برجسته می‌شود و این فرصتی است که خودش را نشان دهد. در فضای خالی، اتکای نمایش به بازی خواهد بود و ضمن آنکه کار بازیگر سخت‌تر خواهد شد، ولی بدن پویا‌تر و حس‌ها برانگیخته‌تر خواهد شد، چون باید بازیگر حضورش را پررنگ‌تر کند وگرنه اجرا یا از ریتم می‌افتد یا اینکه حضور بازیگر علی‌السویه و باری به هرجهت خواهد شد. در این نمایش، بازیگران فرصت دارند در دو زمینه عشق و خشونت حضورشان را بیان کنند؛ دو حس برافروخته‌ای که برای بازیگر هم امکان بهتری برای حضور در صحنه فراهم می‌کند. بازی رضا انصاری در نقش سرباز با هیجان و شور و عواطف درست همراه است؛ مردی که به جای انتقام از فرمانده و تجاوز احتمالی به نورا، به گذشت و بردباری و برنادلی اقدام می‌کند و بازی، گویای چنین مطلبی است. او، دارد روی محور درست حرکت می‌کند و می‌داند در توجه و تمرکز بر عشق است که می‌تواند از خشونت و جنگ پرهیز کند و همین رمز موفقیت اوست که رفتار درستی را در دل آن همه بلبشو و شلوغی انجام می‌دهد. سیمین انبارلو هم به اقتضای نقش، عواطف یک زن سفت‌وسخت و عاشق‌پیشه را نمایان می‌کند و ما را به باوری درست از یک چنین فردی می‌رساند. او البته برخوردی دوگانه‌ دارد؛ از یک‌سو با فرمانده در مقام همسر خوب تا می‌کند و در مقابل سرباز به‌عنوان کسی که حریم شکسته، ایستادگی می‌کند تا اینکه تصویر درستی از فرمانده برایش گشاده می‌شود که مردش هیچ‌گاه عاشقش نبوده و بسیار هم وقیحانه از روحیه تجاوزگرایانه نسبت به جنس مخالفش برخوردار است. این داستان و حقیقت است که احساس نورا را نسبت به مردش از بین خواهد برد؛ یعنی فروکش‌شدن این حس است که شاید عشق را تبدیل به نفرت خواهد کرد. شاید هم با گذشت نورا، نفرت از او دور ‌شود و همه‌چیز رنگ‌ و لعاب درستی به‌خود بگیرد. البته این نتیجه و برایند، در روال فعلی متن «خون‌مرده‌گی» مشخص نیست. فقط پرداختن به شهوت‌گرایی فرمانده در آن عیان شده و عواقب آن کاملا نامعلوم است. شاید افراط فرمانده در رفتار لازم بوده است، اما نوع ارائه‌اش با توجه به بازی دو بازیگر دیگر، نیاز به بازنگری در جهت طبیعی جلوه‌کردن باید پیش می‌رفت. به بیان بهتر، بازیگر باید این خشونت را نه با اغراق در رفتار که با بازی درونی‌تر و حسی‌تر نمایان می‌کرد. شاید این، ایده‌ای برای هم‌ترازشدن بازی‌هاست وگرنه نیازی به این بازنگری هم نبود. «خون‌مرده‌گی» می‌تواند نمایشی با انگیزه‌های درونی و ذهنی باشد، یعنی مروری بر شرایطی است که در آن آسیب‌های جنگ، وضعیت امنیتی و نظام‌گری بستر اتفاقات و ناملایماتی را پیش می‌آورد. انگار قرار است که برهم‌ریختگی نظم ذهنی آدم‌ها به واسطه شرایط نامطلوب در صحنه آشکار شود. به هر تقدیر، در وضعیتی اکسپرسیونیستی، نظم درونی آدم‌ها به نمایش گذاشته می‌شود؛ زنان و مردانی که به‌دنبال و پی‌جوی عشق‌اند، اما به دلایل مختلف، از آن بازمی‌مانند. «خون‌مرد‌ه‌گی» نمایشی درباره جنگ است. جنگ، روابط انسانی را تحت‌الشعاع خودش قرار می‌دهد و دوست را دشمن جلوه می‌دهد.

«خون‌مرده‌گی» به نویسندگی و کارگردانی محمد شاکری، به آسیب‌های جنگ می‌پردازد، اما خود در ساختار متن دچار آسیب است؛ هرچند در اجرا و بازی، حرکت‌های درست و بایسته‌ای در آن رخ داده است. استفاده از در برای ورود سرباز و مقابله نورا و حتی فرمانده، بسیار زیباست. استفاده از پارچه سفید و سطل‌ها، تصویر گویایی برای یک جدل و اتفاق دراماتیک است.
خلاصه‌شدن صحنه به در و صندلی فرصتی برای ایجاد فضای خالی است که در آن، بازیگر برجسته می‌شود و این فرصتی است که خودش را نشان دهد. در فضای خالی، اتکای نمایش به بازی خواهد بود و ضمن آنکه کار بازیگر سخت‌تر خواهد شد، ولی بدن پویا‌تر و حس‌ها برانگیخته‌تر خواهد شد، چون باید بازیگر حضورش را پررنگ‌تر کند وگرنه اجرا یا از ریتم می‌افتد یا اینکه حضور بازیگر علی‌السویه و باری به هرجهت خواهد شد. در این نمایش، بازیگران فرصت دارند در دو زمینه عشق و خشونت حضورشان را بیان کنند؛ دو حس برافروخته‌ای که برای بازیگر هم امکان بهتری برای حضور در صحنه فراهم می‌کند. بازی رضا انصاری در نقش سرباز با هیجان و شور و عواطف درست همراه است؛ مردی که به جای انتقام از فرمانده و تجاوز احتمالی به نورا، به گذشت و بردباری و برنادلی اقدام می‌کند و بازی، گویای چنین مطلبی است. او، دارد روی محور درست حرکت می‌کند و می‌داند در توجه و تمرکز بر عشق است که می‌تواند از خشونت و جنگ پرهیز کند و همین رمز موفقیت اوست که رفتار درستی را در دل آن همه بلبشو و شلوغی انجام می‌دهد. سیمین انبارلو هم به اقتضای نقش، عواطف یک زن سفت‌وسخت و عاشق‌پیشه را نمایان می‌کند و ما را به باوری درست از یک چنین فردی می‌رساند. او البته برخوردی دوگانه‌ دارد؛ از یک‌سو با فرمانده در مقام همسر خوب تا می‌کند و در مقابل سرباز به‌عنوان کسی که حریم شکسته، ایستادگی می‌کند تا اینکه تصویر درستی از فرمانده برایش گشاده می‌شود که مردش هیچ‌گاه عاشقش نبوده و بسیار هم وقیحانه از روحیه تجاوزگرایانه نسبت به جنس مخالفش برخوردار است. این داستان و حقیقت است که احساس نورا را نسبت به مردش از بین خواهد برد؛ یعنی فروکش‌شدن این حس است که شاید عشق را تبدیل به نفرت خواهد کرد. شاید هم با گذشت نورا، نفرت از او دور ‌شود و همه‌چیز رنگ‌ و لعاب درستی به‌خود بگیرد. البته این نتیجه و برایند، در روال فعلی متن «خون‌مرده‌گی» مشخص نیست. فقط پرداختن به شهوت‌گرایی فرمانده در آن عیان شده و عواقب آن کاملا نامعلوم است. شاید افراط فرمانده در رفتار لازم بوده است، اما نوع ارائه‌اش با توجه به بازی دو بازیگر دیگر، نیاز به بازنگری در جهت طبیعی جلوه‌کردن باید پیش می‌رفت. به بیان بهتر، بازیگر باید این خشونت را نه با اغراق در رفتار که با بازی درونی‌تر و حسی‌تر نمایان می‌کرد. شاید این، ایده‌ای برای هم‌ترازشدن بازی‌هاست وگرنه نیازی به این بازنگری هم نبود. «خون‌مرده‌گی» می‌تواند نمایشی با انگیزه‌های درونی و ذهنی باشد، یعنی مروری بر شرایطی است که در آن آسیب‌های جنگ، وضعیت امنیتی و نظام‌گری بستر اتفاقات و ناملایماتی را پیش می‌آورد. انگار قرار است که برهم‌ریختگی نظم ذهنی آدم‌ها به واسطه شرایط نامطلوب در صحنه آشکار شود. به هر تقدیر، در وضعیتی اکسپرسیونیستی، نظم درونی آدم‌ها به نمایش گذاشته می‌شود؛ زنان و مردانی که به‌دنبال و پی‌جوی عشق‌اند، اما به دلایل مختلف، از آن بازمی‌مانند. «خون‌مرد‌ه‌گی» نمایشی درباره جنگ است. جنگ، روابط انسانی را تحت‌الشعاع خودش قرار می‌دهد و دوست را دشمن جلوه می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.