ملغمهای از آشفتگی و کجسلیقگی
افسانه شفیعی
پاویون ایران در اکسپو میلان ۲۰۱۵ با تمامی حواشیاش به نمایش گذاشته شده و کارکنان اجرائی هنوز شبها در حال تکمیل گامبهگام آن هستند. آنچه اما بیش از پیش بر خشم معماران افزوده، نحوه اجرا و مدیریت آن است که با تغییراتی در طرح، با کجسلیقگی و خالی از محتوا عرضه میشود. آنهایی که بهدرستی با فرهنگ، هنر، آداب و رسوم ایرانی، آداب غذایی، هنر آشپزی، شیرینیپزی، گیاهان دارویی، دانههای غذایی و دارویی و کشاورزی سنتی ایران آشنایی کامل دارند، میدانند ایران از چه تنوع بینظیری برخوردار است که بهدرستی در معرض دید قرار نگرفته و اگر هم ارائه شده، با فرهنگ و رسوم ایرانی، آنهم با قدمت و شهرتی که میهماننوازی ایرانی در سراسر دنیا دارد، مطابق نیست. مسئولان کشور حضور ایران را شکوهمند ارزیابی میکنند، اما عکسهای ارسالی معماران و بازدیدکنندگانی که از نزدیک شاهد پاویون ایران هستند، خلاف این را نشان میدهد. مراسم باشکوه و تاریخی گلابگیری، تنها با نشاندادن تصویری از گلهای محمدی روی مانیتورهای بزرگ عرضه شده است. تنوع عرقیات ایران خلاصه شده در گل محمدی؛ هرچند نمایش گلهای محمدی روی مانیتورها را بهکارگیری فناوری نوین در حوزه الکترونیک و تولید فیلمهای جذاب از چهار فصل ایران تلقی میکنند. شیرینیهای متنوع ایرانی در بستهبندیهای کارخانهای و روی قفسههای چوبی به شکل فلهای به میهمانان تعارف میشود. گویی میهمان، به سوپرمارکتی مراجعه کرده باشد. میزهای مستطیلشکل که ساتنی براق و سفید سرتاسرش را پوشانده، قدمتی در فرهنگ ایرانی ندارد و تنها چندسالی است که برای مراسمهای عروسی که در رستورانها و هتلها برگزار میشود، کاربرد دارد، اما برخلاف انتظار، میزهای عریض پوشیدهشده از ساتن سفید براق، طراحی داخلی پاویون ایران است که ظروف چینی سفیدرنگ روی آن قطار شده و بیلبورد بزرگ کوکاکولا در پشت آن رخ مینماید. پس سفرههای قلمکاری اصفهان، زریدوزی، شعربافی و انواع پارچههای نفیس و زیبای ایرانی چه شدند؟ هنر کوزهگری، سفالکاری، انواع ظروف مسی و برنجی، میناکاری، ظروف قلمزنی با نقوش بسیار باستانی و بدیعشان، جایش را به ظروف چینی سفیدی داده که روی چنین میزهای بیروحی ردیف شدهاند. تعداد محدودی گل و گیاه نماینده تنوع بینظیر گیاهان ایرانی شده و در گلدانهای مثلثیشکل و در میان انواع سیم و کابل و دور از دسترس بازدیدکننده قرار دارد. اینهمه کجسلیقگی، توهین بزرگی به جامعه معماران و ملت ایران است و بهتر بود با چنین عملکردی ایران وارد نمایشگاه بینالمللی نمیشد. مسئولان اگر مدعی هستند پاویون ایران با شکوه هرچهتمامتر عرضه شده و تمام سرزمین ایران، در هفت سرفصل آب، برنج، میوهها، شربتخانه و آیینها و هنر ایرانی به نمایش گذاشته شده، باید از اینهمه، عکس و سند تهیه کرده و گزارش کاملی به ملت ایران ارائه دهند که جای آن در اخبار پاویون ایران خالی است. نمایشگاه جهانی، فرصتی است برای گردهمایی کشورها و بهنمایشگذاشتن آخرین دستاوردها و هنر و فرهنگ سرزمینشان، اما مدیران و نمایندگان ایران همچون اولین حضور جهانی در دوره ناصرالدینشاه قاجار در سال 1889، تنها به تجارت و سوداگری اندیشیدهاند، با این تفاوت که هویت و سنت ایران نیز بهیکباره محو و ملغمهای از آشفتگی عرضه شده است.
پاویون ایران در اکسپو میلان ۲۰۱۵ با تمامی حواشیاش به نمایش گذاشته شده و کارکنان اجرائی هنوز شبها در حال تکمیل گامبهگام آن هستند. آنچه اما بیش از پیش بر خشم معماران افزوده، نحوه اجرا و مدیریت آن است که با تغییراتی در طرح، با کجسلیقگی و خالی از محتوا عرضه میشود. آنهایی که بهدرستی با فرهنگ، هنر، آداب و رسوم ایرانی، آداب غذایی، هنر آشپزی، شیرینیپزی، گیاهان دارویی، دانههای غذایی و دارویی و کشاورزی سنتی ایران آشنایی کامل دارند، میدانند ایران از چه تنوع بینظیری برخوردار است که بهدرستی در معرض دید قرار نگرفته و اگر هم ارائه شده، با فرهنگ و رسوم ایرانی، آنهم با قدمت و شهرتی که میهماننوازی ایرانی در سراسر دنیا دارد، مطابق نیست. مسئولان کشور حضور ایران را شکوهمند ارزیابی میکنند، اما عکسهای ارسالی معماران و بازدیدکنندگانی که از نزدیک شاهد پاویون ایران هستند، خلاف این را نشان میدهد. مراسم باشکوه و تاریخی گلابگیری، تنها با نشاندادن تصویری از گلهای محمدی روی مانیتورهای بزرگ عرضه شده است. تنوع عرقیات ایران خلاصه شده در گل محمدی؛ هرچند نمایش گلهای محمدی روی مانیتورها را بهکارگیری فناوری نوین در حوزه الکترونیک و تولید فیلمهای جذاب از چهار فصل ایران تلقی میکنند. شیرینیهای متنوع ایرانی در بستهبندیهای کارخانهای و روی قفسههای چوبی به شکل فلهای به میهمانان تعارف میشود. گویی میهمان، به سوپرمارکتی مراجعه کرده باشد. میزهای مستطیلشکل که ساتنی براق و سفید سرتاسرش را پوشانده، قدمتی در فرهنگ ایرانی ندارد و تنها چندسالی است که برای مراسمهای عروسی که در رستورانها و هتلها برگزار میشود، کاربرد دارد، اما برخلاف انتظار، میزهای عریض پوشیدهشده از ساتن سفید براق، طراحی داخلی پاویون ایران است که ظروف چینی سفیدرنگ روی آن قطار شده و بیلبورد بزرگ کوکاکولا در پشت آن رخ مینماید. پس سفرههای قلمکاری اصفهان، زریدوزی، شعربافی و انواع پارچههای نفیس و زیبای ایرانی چه شدند؟ هنر کوزهگری، سفالکاری، انواع ظروف مسی و برنجی، میناکاری، ظروف قلمزنی با نقوش بسیار باستانی و بدیعشان، جایش را به ظروف چینی سفیدی داده که روی چنین میزهای بیروحی ردیف شدهاند. تعداد محدودی گل و گیاه نماینده تنوع بینظیر گیاهان ایرانی شده و در گلدانهای مثلثیشکل و در میان انواع سیم و کابل و دور از دسترس بازدیدکننده قرار دارد. اینهمه کجسلیقگی، توهین بزرگی به جامعه معماران و ملت ایران است و بهتر بود با چنین عملکردی ایران وارد نمایشگاه بینالمللی نمیشد. مسئولان اگر مدعی هستند پاویون ایران با شکوه هرچهتمامتر عرضه شده و تمام سرزمین ایران، در هفت سرفصل آب، برنج، میوهها، شربتخانه و آیینها و هنر ایرانی به نمایش گذاشته شده، باید از اینهمه، عکس و سند تهیه کرده و گزارش کاملی به ملت ایران ارائه دهند که جای آن در اخبار پاویون ایران خالی است. نمایشگاه جهانی، فرصتی است برای گردهمایی کشورها و بهنمایشگذاشتن آخرین دستاوردها و هنر و فرهنگ سرزمینشان، اما مدیران و نمایندگان ایران همچون اولین حضور جهانی در دوره ناصرالدینشاه قاجار در سال 1889، تنها به تجارت و سوداگری اندیشیدهاند، با این تفاوت که هویت و سنت ایران نیز بهیکباره محو و ملغمهای از آشفتگی عرضه شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.