|

مجلس نگران استفاده انتخاباتی از بودجه سال آینده است

بودجه «بهار»ی 92

شرق، آمنه شیرافکن: بررسی بودجه هنوز راه طولانی‌ای در پیش دارد اما از همین سه‌دوازدهمش بوی بهار و انتخابات به مشام می‌رسد. بودجه‏ای که در بخش نهاد ریاست‌جمهوری فربه‏تر از همیشه است و دیگر حوزه‌ها را با بی‌مهری به بودجه انقباضی دعوت کرده. بهارستانی‏ها، این روزها چه در صحن و چه در لابی مجلس از پیش‏بینی رفتار سیاسی دولت می‏گویند، برخی صریح‏تر و برخی در پرده‏تر، اما محتوای همه حرف‏ها یکی است؛ بوی انتخابات در بودجه 41‌هزار‌میلیاردی دولت پیچیده. خیلی‌ها دل‌نگرانند که دولت از پرداخت عیدانه پیش از عید و هدفمندی یارانه‌ها به نفع شعارهای انتخاباتی‌اش استفاده کند و برخی پیشنهاد داده‌اند که بهتر است پرداخت یارانه‌ها تا خردادماه تعلیق شود. آنها همین دیروز مصوب کردند تا یارانه نقدی در سه ماه اول 92 افزایش پیدا نکند چرا که به‌خوبی دریافته‏اند که هر منبع مالی‌ای این روزها به آسانی سمت و سوی انتخاباتی پیدا می‌کند. آنها همچنین جلوی هرگونه افزایش سود سهام عدالت را گرفته و اعلام کردند که سود سهام عدالت مازاد بر سه‌دوازدهم در سال 91 ممنوع است و تخطی از این حکم تصرف در اموال عمومی دولت محسوب می‌شود. مجلس پیش‌تر از این نیز تلاش کرد تا هر جور شده جلوی اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها را بگیرد. یارانه‌ها‌یی که به گفته رییس دولت قرار بود در سه‌ماه مانده به انتخابات از 45‌هزارتومان به صدهزارتومان افزایش یابد. همان یارانه‏ای که به گزارش رییس دیوان محاسبات تنها 52‌درصد از درآمد آن محقق شده و نیمی از آن هم از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی تامین شده است. با وجود اینکه اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در سال 91 با کسری قابل‌توجه بودجه مواجه شده اما فراموش نشود که دولت تنها سه ماه دیگر در کارنامه کاری خود دارد؛ حالا بهارستان تلاش دارد تا با هر بند و ماده حقوقی و قانونی که شده جلوی برنامه‌های انتخاباتی از پیش تعیین‌شده دولت را بگیرد و دولت هم از این بودجه 41‌هزار‌میلیارددلاری انتظار خارج از قاعده‌ای دارد. البته جعفرزاده ایمن‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه به «شرق» گفته که تا به امروز دولت آنقدر منابع دیگر جذب کرده که لزومی برای چشمداشت به بودجه 92 نداشته باشد و به همین دلیل از دستگاه‌های مختلف از جمله دیوان محاسبات تقاضا داریم تا پیش از برگزاری انتخابات افکار عمومی را در جریان تخلف‌های مالی دولت در بودجه‌های گذشته قرار دهند.
دولت فربه
اما با تمام شعارهای انقباضی، بودجه 92 دولت از انبساطی‌ترین بودجه‌های کشور است و اعتباراتش نسبت به سال‌های گذشته 80‌درصد افزایش داشته است. نگرانی نمایندگان به دنبال اعداد و ارقامی است که چند صباح مانده به انتخابات از سوی دستگاه‌های نظارتی اعلام شده، به همین دلیل است که هر روز کمیته تحقیق و تفحصی تازه کارش را شروع می‎کند تا آمار جدیدی از انحراف‌های مالی دولت را روی میز مسوولان بگذارد. برخی آمارها هم آماده است و نیازمند فرصتی برای ارایه؛ گزارش تفریغ بودجه 90، 91 و پیگیری تخلف‌های مالی دولت در اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، اما با این حال هنوز نمایندگان هشدار می‌دهند که با بریز و بپاش‌ها و تخلف‌های مالی دولت بوی بهار با انحرافی بزرگ در راه است.
یارانه نقدی به کام شعارهای بهاری نشود
محمد قسیم عثمانی، نماینده بوکان هم معتقد است که مجلس نباید به دولت اجازه دهد که از یارانه نقدی و سود سهام عدالت برای «شعارهای بهاری» استفاده کند. در انتخابات دور قبلی ریاست‌جمهوری اتفاقاتی رخ داد که زمینه‌سازی را برای سوءاستفاده فراهم کرد. از این رو ما با این پیشنهاد به دنبال عدم تکرار اتفاقات آن دوران هستیم. پورابراهیمی، نایب‌رییس کمیسیون اقتصادی نیز نگران است که بودجه عمرانی صرف پرداخت یارانه‌های نقدی شود و معتقد است که هر قدر عدد بودجه سه‌دوازدهم بیشتر شود دولت اختیار بیشتری برای هزینه‌کرد اعتبارات پیدا می‌کند.
اختصاص 50‌میلیارد اعتبار به استانداران
از اینها گذشته به گفته عثمانی، مبلغ 50‌میلیاردتومان در قالب کمک به استانداران اختصاص یافته که فاقد محل مشخص هزینه و خلاف اصول بودجه‌نویسی است. البته محمد حسن آصفری، عضو کمیسیون امنیت ملی در همین زمینه به «شرق» گفته که مجلس مخالف چنین بریز و بپاش‌هایی بوده و اجازه تصویب چنین اعتبارهای بی‌پایه‌ای را نخواهد داد. آصفری به وضعیت وخیم بودجه‌های عمرانی و اختصاص 10‌درصد از اعتبارات عمرانی سال 91 به استان‌ها اشاره دارد. به گفته او هزینه‌های مصرفی بالاتر از هزینه‌های عمرانی است. نگاه در بودجه مبتنی بر اقتصاد مقاومتی نبوده و نگاه معطوف به درآمدهای نفتی است. این در حالی است که دولت مدام بر تامین اعتبار از منابع مالیاتی تاکید داشته و برای تصویب لایحه مالیاتی در مجلس فشار می‏آورد اما توجه اصلی خودش بر درآمد نفتی است.
دوباره‌نویسی بودجه 92
«عزت‌الله یوسفیان‌ملا» نیز در گفت‌وگو با «شرق» به ضعیف بودن و غیرعلمی بودن بودجه 92 اشاره داشته و می‌گوید: «ناچار بودیم سه‌دوازدهم را برای دولت تصویب کنیم اما این بودجه آنقدر ایراد دارد که دولت بعدی باید یک‌بار دیگر بودجه جداگانه‌ای روانه مجلس کند.» «غلامرضا کاتب» برخلاف «یوسفیان ملا» تاکید دارد که این بودجه نیازمند به بازنویسی مجدد نبوده و نمایندگان در همین لایحه جلوی زیاده‌خواهی‌ها، درخواست‌های غیرقانونی یا مسایلی که بوی انتخابات دهد را خواهند گرفت. یوسفیان‌ملا نیز هم‌رای با کاتب معتقد است که مجلس چشم بر شائبه انتخاباتی‌بودن ‌بودجه ۹۲ نخواهد بست و خواهان توضیحات قانع‌کننده از دولت در این خصوص‌ خواهد بود. به گفته او، در لایحه بودجه به تشریفات و تجمل‌گرایی بیش از حد توجه شده و به بخش‌هایی که ضرورت بیشتری برای تزریق اعتبار وجود داشته بی‌توجهی شده است. اعتبارات به یک بخش خاص و بی‌توجهی به سایر بخش‌ها نشان از عدم رعایت عدالت در تدوین لایحه بودجه دارد.
احتمال رد بودجه سه دوازدهم از سوی شورای نگهبان
یکی، دو روز پس از تقدیم لایحه بودجه 92 به مجلس سایت «مشرق» گزارش داد که دولت اعتبار نهاد ریاست‌جمهوری را 82‌درصد افزایش داده است. بودجه‌نویسی عجیب و غریب دولت، صدای عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان را درآورده است. او تاکید دارد که شورای نگهبان با مصوبه بودجه 92 قادر به نظارت بر انتخابات نخواهد بود. غلامرضا کاتب، سخنگوی کمیسیون برنامه نیز گفته ممکن است به دلیل عدم پیش‌بینی هزینه‌های انتخابات، شورای نگهبان مصوبه مجلس را رد کند ولی هنوز این موضوع قطعی نیست. اما نمایندگان بهارستان امیدوارند اجازه ندهند خط و ربطی انتخاباتی بر بودجه 92 حاکم شود. آنها مدام در گفت‌وگوهایشان اشاره دارند که جلوی هرگونه سوءاستفاده انتخاباتی را خواهند گرفت. دولت هم مطمئن‏تر از همیشه میتینگ‏های نیمه‌انتخاباتی برگزار می‌کند. به «اسفندیار رحیم‌مشایی» نشان افتخار اهدا می‌کند و شعار «زنده‌‌باد بهار» و «بهار» را رساتر و پرشمارتر از همیشه سر می‌دهد. یک روز روی تی‌شرت استقبال‌کنندگان از رییس دولت و یک روز در پوسترهای 22 بهمن و بدون شک روزی هم روی بیلبوردهای انتخاباتی نماینده موردنظر دولت.
شرق، آمنه شیرافکن: بررسی بودجه هنوز راه طولانی‌ای در پیش دارد اما از همین سه‌دوازدهمش بوی بهار و انتخابات به مشام می‌رسد. بودجه‏ای که در بخش نهاد ریاست‌جمهوری فربه‏تر از همیشه است و دیگر حوزه‌ها را با بی‌مهری به بودجه انقباضی دعوت کرده. بهارستانی‏ها، این روزها چه در صحن و چه در لابی مجلس از پیش‏بینی رفتار سیاسی دولت می‏گویند، برخی صریح‏تر و برخی در پرده‏تر، اما محتوای همه حرف‏ها یکی است؛ بوی انتخابات در بودجه 41‌هزار‌میلیاردی دولت پیچیده. خیلی‌ها دل‌نگرانند که دولت از پرداخت عیدانه پیش از عید و هدفمندی یارانه‌ها به نفع شعارهای انتخاباتی‌اش استفاده کند و برخی پیشنهاد داده‌اند که بهتر است پرداخت یارانه‌ها تا خردادماه تعلیق شود. آنها همین دیروز مصوب کردند تا یارانه نقدی در سه ماه اول 92 افزایش پیدا نکند چرا که به‌خوبی دریافته‏اند که هر منبع مالی‌ای این روزها به آسانی سمت و سوی انتخاباتی پیدا می‌کند. آنها همچنین جلوی هرگونه افزایش سود سهام عدالت را گرفته و اعلام کردند که سود سهام عدالت مازاد بر سه‌دوازدهم در سال 91 ممنوع است و تخطی از این حکم تصرف در اموال عمومی دولت محسوب می‌شود. مجلس پیش‌تر از این نیز تلاش کرد تا هر جور شده جلوی اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها را بگیرد. یارانه‌ها‌یی که به گفته رییس دولت قرار بود در سه‌ماه مانده به انتخابات از 45‌هزارتومان به صدهزارتومان افزایش یابد. همان یارانه‏ای که به گزارش رییس دیوان محاسبات تنها 52‌درصد از درآمد آن محقق شده و نیمی از آن هم از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی تامین شده است. با وجود اینکه اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در سال 91 با کسری قابل‌توجه بودجه مواجه شده اما فراموش نشود که دولت تنها سه ماه دیگر در کارنامه کاری خود دارد؛ حالا بهارستان تلاش دارد تا با هر بند و ماده حقوقی و قانونی که شده جلوی برنامه‌های انتخاباتی از پیش تعیین‌شده دولت را بگیرد و دولت هم از این بودجه 41‌هزار‌میلیارددلاری انتظار خارج از قاعده‌ای دارد. البته جعفرزاده ایمن‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه به «شرق» گفته که تا به امروز دولت آنقدر منابع دیگر جذب کرده که لزومی برای چشمداشت به بودجه 92 نداشته باشد و به همین دلیل از دستگاه‌های مختلف از جمله دیوان محاسبات تقاضا داریم تا پیش از برگزاری انتخابات افکار عمومی را در جریان تخلف‌های مالی دولت در بودجه‌های گذشته قرار دهند.
دولت فربه
اما با تمام شعارهای انقباضی، بودجه 92 دولت از انبساطی‌ترین بودجه‌های کشور است و اعتباراتش نسبت به سال‌های گذشته 80‌درصد افزایش داشته است. نگرانی نمایندگان به دنبال اعداد و ارقامی است که چند صباح مانده به انتخابات از سوی دستگاه‌های نظارتی اعلام شده، به همین دلیل است که هر روز کمیته تحقیق و تفحصی تازه کارش را شروع می‎کند تا آمار جدیدی از انحراف‌های مالی دولت را روی میز مسوولان بگذارد. برخی آمارها هم آماده است و نیازمند فرصتی برای ارایه؛ گزارش تفریغ بودجه 90، 91 و پیگیری تخلف‌های مالی دولت در اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، اما با این حال هنوز نمایندگان هشدار می‌دهند که با بریز و بپاش‌ها و تخلف‌های مالی دولت بوی بهار با انحرافی بزرگ در راه است.
یارانه نقدی به کام شعارهای بهاری نشود
محمد قسیم عثمانی، نماینده بوکان هم معتقد است که مجلس نباید به دولت اجازه دهد که از یارانه نقدی و سود سهام عدالت برای «شعارهای بهاری» استفاده کند. در انتخابات دور قبلی ریاست‌جمهوری اتفاقاتی رخ داد که زمینه‌سازی را برای سوءاستفاده فراهم کرد. از این رو ما با این پیشنهاد به دنبال عدم تکرار اتفاقات آن دوران هستیم. پورابراهیمی، نایب‌رییس کمیسیون اقتصادی نیز نگران است که بودجه عمرانی صرف پرداخت یارانه‌های نقدی شود و معتقد است که هر قدر عدد بودجه سه‌دوازدهم بیشتر شود دولت اختیار بیشتری برای هزینه‌کرد اعتبارات پیدا می‌کند.
اختصاص 50‌میلیارد اعتبار به استانداران
از اینها گذشته به گفته عثمانی، مبلغ 50‌میلیاردتومان در قالب کمک به استانداران اختصاص یافته که فاقد محل مشخص هزینه و خلاف اصول بودجه‌نویسی است. البته محمد حسن آصفری، عضو کمیسیون امنیت ملی در همین زمینه به «شرق» گفته که مجلس مخالف چنین بریز و بپاش‌هایی بوده و اجازه تصویب چنین اعتبارهای بی‌پایه‌ای را نخواهد داد. آصفری به وضعیت وخیم بودجه‌های عمرانی و اختصاص 10‌درصد از اعتبارات عمرانی سال 91 به استان‌ها اشاره دارد. به گفته او هزینه‌های مصرفی بالاتر از هزینه‌های عمرانی است. نگاه در بودجه مبتنی بر اقتصاد مقاومتی نبوده و نگاه معطوف به درآمدهای نفتی است. این در حالی است که دولت مدام بر تامین اعتبار از منابع مالیاتی تاکید داشته و برای تصویب لایحه مالیاتی در مجلس فشار می‏آورد اما توجه اصلی خودش بر درآمد نفتی است.
دوباره‌نویسی بودجه 92
«عزت‌الله یوسفیان‌ملا» نیز در گفت‌وگو با «شرق» به ضعیف بودن و غیرعلمی بودن بودجه 92 اشاره داشته و می‌گوید: «ناچار بودیم سه‌دوازدهم را برای دولت تصویب کنیم اما این بودجه آنقدر ایراد دارد که دولت بعدی باید یک‌بار دیگر بودجه جداگانه‌ای روانه مجلس کند.» «غلامرضا کاتب» برخلاف «یوسفیان ملا» تاکید دارد که این بودجه نیازمند به بازنویسی مجدد نبوده و نمایندگان در همین لایحه جلوی زیاده‌خواهی‌ها، درخواست‌های غیرقانونی یا مسایلی که بوی انتخابات دهد را خواهند گرفت. یوسفیان‌ملا نیز هم‌رای با کاتب معتقد است که مجلس چشم بر شائبه انتخاباتی‌بودن ‌بودجه ۹۲ نخواهد بست و خواهان توضیحات قانع‌کننده از دولت در این خصوص‌ خواهد بود. به گفته او، در لایحه بودجه به تشریفات و تجمل‌گرایی بیش از حد توجه شده و به بخش‌هایی که ضرورت بیشتری برای تزریق اعتبار وجود داشته بی‌توجهی شده است. اعتبارات به یک بخش خاص و بی‌توجهی به سایر بخش‌ها نشان از عدم رعایت عدالت در تدوین لایحه بودجه دارد.
احتمال رد بودجه سه دوازدهم از سوی شورای نگهبان
یکی، دو روز پس از تقدیم لایحه بودجه 92 به مجلس سایت «مشرق» گزارش داد که دولت اعتبار نهاد ریاست‌جمهوری را 82‌درصد افزایش داده است. بودجه‌نویسی عجیب و غریب دولت، صدای عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان را درآورده است. او تاکید دارد که شورای نگهبان با مصوبه بودجه 92 قادر به نظارت بر انتخابات نخواهد بود. غلامرضا کاتب، سخنگوی کمیسیون برنامه نیز گفته ممکن است به دلیل عدم پیش‌بینی هزینه‌های انتخابات، شورای نگهبان مصوبه مجلس را رد کند ولی هنوز این موضوع قطعی نیست. اما نمایندگان بهارستان امیدوارند اجازه ندهند خط و ربطی انتخاباتی بر بودجه 92 حاکم شود. آنها مدام در گفت‌وگوهایشان اشاره دارند که جلوی هرگونه سوءاستفاده انتخاباتی را خواهند گرفت. دولت هم مطمئن‏تر از همیشه میتینگ‏های نیمه‌انتخاباتی برگزار می‌کند. به «اسفندیار رحیم‌مشایی» نشان افتخار اهدا می‌کند و شعار «زنده‌‌باد بهار» و «بهار» را رساتر و پرشمارتر از همیشه سر می‌دهد. یک روز روی تی‌شرت استقبال‌کنندگان از رییس دولت و یک روز در پوسترهای 22 بهمن و بدون شک روزی هم روی بیلبوردهای انتخاباتی نماینده موردنظر دولت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.