|

جنایت‌کاران دربرابر دادگاه

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

دادســتان کــل: «آقــای چاوشسکو اجازه دهید حالا از حساب‌های شما در سوئیس حرف بزنیم».
ایلانا: «حساب‌های سوئیس؟ برای این اتهام دلیل بیاورید». نیکلای چاوشسکو: «ما حسابی در سوئیس نداشته‌ایم. هیچ‌کس آنجا حسابی باز نکرده است. این خود، بیانگر اشتباه فاحش شماست. وای از این آبروریزی‌ها. از این شایعات! این یک کودتاست!».
ایلانا، تا آن زمان صرفا یک تماشاچی بود. اما ناگهان از حالت خلسه خود خارج شده و با دست، قضات را متهم کرد؛ درست مثل اینکه مادری کودک فضولی را تهدید کرده و قول بدهد مجازاتش خواهد کرد. هنوز آن پاکت که حواسش را پرت می‌کرد، جلویش قرار داشت. شاید در آن، شماره‌حساب‌های سوئیس باشد؟ یا فهرست اسامی خیانت‌کاران؟ داشت خفه می‌شد. دادستان رو به ایلانا کرده و گفت: «تو همیشه حاضرجواب بودی و خودت را عالم دهر می‌دانستی. تو مهم‌ترین همکار و نفر دوم در این حکومت بودی. آیا از کشتار جمعی تیمیشوارا خبر نداشتی؟».
ایلانا چاوشسکو گفت: «کدام کشتار جمعی؟ به‌هرحال، من به هیچ‌سؤالی جواب نمی‌دهم» و بعد با دست به‌گونه‌ای اشاره کرد که گویی همه این اتهامات را رد می‌کند. دادستان پرسید: «آیا از آن کشتار جمعی خبر داشتی یا اینکه فقط به چیزهای مهم و بزرگ فکر می‌کردی، چون خودت را یک دانشمند شیمی می‌دانی؟ تو که دانشمندی، چطور از اینها خبر نداشتی؟».
نفر دوم نظام حاکم بر رومانی، چاره‌ای جز سکوت نداشت. قاضی سعی کرد خودمانی‌تر با او حرف بزند. چون نقطه‌ضعف او را می‌دانست. این نقطه‌ضعف، شهرتش به‌عنوان یک دانشمند بود. دفاع‌کردن از این لقبی که در طول دوران حکومت به آن می‌بالید، بسیار سخت‌تر و جدی‌تر از مبارزه برای زنده‌ماندن بود.
دادستان کل: «ایلانا! چه کسی برگه‌های تو را می‌نوشت؟»
ایلانا چاوشسکو با زبانی ساده گفت: «چه وقاحتی! من عضو آکادمی علوم بودم. تو نمی‌توانی با این شیوه با من حرف بزنی!».
دادستان کل: «آیا معنای این حرف آن است که تو چیزی درباره آن کشتار جمعی نمی‌دانی حال آنکه معاون نخست‌وزیر بودی؟ [...] آیا تو این‌گونه با ملت رفتار می‌کردی و وظایف خودت را انجام می‌دادی؟ چه کسی دستور شلیک را داد؟ به این سؤال جواب بده!».
ایلانا چاوشسکو: «هرگز جواب نمی‌دهم. من از اول گفتم که... . به هیچ سؤالی جواب نمی‌دهم».
نیکلای: «شما افسر هستید. بنابراین قاعدتا باید بدانید دولت نمی‌تواند دستور تیر داده باشد. بنابراین کسانی که آن جوانان را کشتند، تروریست بودند».
ایلانا: «تروریست‌های وابسته به سیستم امنیتی کشور».
دادستان کل: «تروریست‌های سیستم امنیتی دولت؟»
ایلانا: «بله».
اتهام‌ها در پایان، آشکارا به دشنام تبدیل شد.
دادستان: «سابقه داشته که به بیماری مغزی دچار شده باشی؟».
این تعرض به عقلانیت ایلانا، خشم نیکلای را برانگیخت. برای اولین‌بار از شروع این جروبحث کلامی، ناله‌ای کرد و در حالی که چشمانش پر از اشک شده بود، گفت: «چی؟ از ما چی می‌پرسی؟»
دادستان: «می‌پرسم سابقه داشته که یکی از شما به بیماری مغزی دچار شده باشد؟»
ایلانا: «ولم کن!»
دادستان: «شاید این مسئله در دفاع از تو مؤثر باشد. اگر درگذشته سابقه بیماری مغزی داشته باشی و به آن اعتراف کنی، دیگر کسی مسئولیت اعمالی را متوجه شما نمی‌کند».
ایلانا: «چطور ممکن است یکی از ما چنین حرفی را بزند؟ چطور ممکن است؟!»
زمان نتیجه‌گیری رسید. نیکلای همچنان غیرقانونی‌بودن دادگاه نظامی را محکوم می‌کرد. در کنارش، رفته‌رفته چهره ایلانا وامی‌رفت و کاملا منجمد می‌شد. چشم‌هایش داشت کج می‌شد، زیرا داشت یک واقعیت مهم را درک می‌کرد و آن اینکه آن دو، ناتوان و عاجز از انجام هرکاری بودند.
نیکلای: «هرگز، امضا نمی‌کنیم. من این دفاع را قبول ندارم».
ایلانا: «ما هیچ‌چیزی را امضا نمی‌کنیم. فقط در یک مجمع‌عمومی حرف می‌زنیم، چون ما در طول زندگی‌مان برای ملت کار کرده‌ایم. ما تمام زندگی‌مان را فدای ملت کرده‌ایم. ما هرگز اینجا به ملت خیانت نخواهیم کرد».
دادستان بندهایی از قوانین مجازات را در برابرشان خواند. ایلانا چیزی از آنها نمی‌فهمید. همه‌چیز در نظرش غیرممکن بود... .

ادامه دارد...

دادســتان کــل: «آقــای چاوشسکو اجازه دهید حالا از حساب‌های شما در سوئیس حرف بزنیم».
ایلانا: «حساب‌های سوئیس؟ برای این اتهام دلیل بیاورید». نیکلای چاوشسکو: «ما حسابی در سوئیس نداشته‌ایم. هیچ‌کس آنجا حسابی باز نکرده است. این خود، بیانگر اشتباه فاحش شماست. وای از این آبروریزی‌ها. از این شایعات! این یک کودتاست!».
ایلانا، تا آن زمان صرفا یک تماشاچی بود. اما ناگهان از حالت خلسه خود خارج شده و با دست، قضات را متهم کرد؛ درست مثل اینکه مادری کودک فضولی را تهدید کرده و قول بدهد مجازاتش خواهد کرد. هنوز آن پاکت که حواسش را پرت می‌کرد، جلویش قرار داشت. شاید در آن، شماره‌حساب‌های سوئیس باشد؟ یا فهرست اسامی خیانت‌کاران؟ داشت خفه می‌شد. دادستان رو به ایلانا کرده و گفت: «تو همیشه حاضرجواب بودی و خودت را عالم دهر می‌دانستی. تو مهم‌ترین همکار و نفر دوم در این حکومت بودی. آیا از کشتار جمعی تیمیشوارا خبر نداشتی؟».
ایلانا چاوشسکو گفت: «کدام کشتار جمعی؟ به‌هرحال، من به هیچ‌سؤالی جواب نمی‌دهم» و بعد با دست به‌گونه‌ای اشاره کرد که گویی همه این اتهامات را رد می‌کند. دادستان پرسید: «آیا از آن کشتار جمعی خبر داشتی یا اینکه فقط به چیزهای مهم و بزرگ فکر می‌کردی، چون خودت را یک دانشمند شیمی می‌دانی؟ تو که دانشمندی، چطور از اینها خبر نداشتی؟».
نفر دوم نظام حاکم بر رومانی، چاره‌ای جز سکوت نداشت. قاضی سعی کرد خودمانی‌تر با او حرف بزند. چون نقطه‌ضعف او را می‌دانست. این نقطه‌ضعف، شهرتش به‌عنوان یک دانشمند بود. دفاع‌کردن از این لقبی که در طول دوران حکومت به آن می‌بالید، بسیار سخت‌تر و جدی‌تر از مبارزه برای زنده‌ماندن بود.
دادستان کل: «ایلانا! چه کسی برگه‌های تو را می‌نوشت؟»
ایلانا چاوشسکو با زبانی ساده گفت: «چه وقاحتی! من عضو آکادمی علوم بودم. تو نمی‌توانی با این شیوه با من حرف بزنی!».
دادستان کل: «آیا معنای این حرف آن است که تو چیزی درباره آن کشتار جمعی نمی‌دانی حال آنکه معاون نخست‌وزیر بودی؟ [...] آیا تو این‌گونه با ملت رفتار می‌کردی و وظایف خودت را انجام می‌دادی؟ چه کسی دستور شلیک را داد؟ به این سؤال جواب بده!».
ایلانا چاوشسکو: «هرگز جواب نمی‌دهم. من از اول گفتم که... . به هیچ سؤالی جواب نمی‌دهم».
نیکلای: «شما افسر هستید. بنابراین قاعدتا باید بدانید دولت نمی‌تواند دستور تیر داده باشد. بنابراین کسانی که آن جوانان را کشتند، تروریست بودند».
ایلانا: «تروریست‌های وابسته به سیستم امنیتی کشور».
دادستان کل: «تروریست‌های سیستم امنیتی دولت؟»
ایلانا: «بله».
اتهام‌ها در پایان، آشکارا به دشنام تبدیل شد.
دادستان: «سابقه داشته که به بیماری مغزی دچار شده باشی؟».
این تعرض به عقلانیت ایلانا، خشم نیکلای را برانگیخت. برای اولین‌بار از شروع این جروبحث کلامی، ناله‌ای کرد و در حالی که چشمانش پر از اشک شده بود، گفت: «چی؟ از ما چی می‌پرسی؟»
دادستان: «می‌پرسم سابقه داشته که یکی از شما به بیماری مغزی دچار شده باشد؟»
ایلانا: «ولم کن!»
دادستان: «شاید این مسئله در دفاع از تو مؤثر باشد. اگر درگذشته سابقه بیماری مغزی داشته باشی و به آن اعتراف کنی، دیگر کسی مسئولیت اعمالی را متوجه شما نمی‌کند».
ایلانا: «چطور ممکن است یکی از ما چنین حرفی را بزند؟ چطور ممکن است؟!»
زمان نتیجه‌گیری رسید. نیکلای همچنان غیرقانونی‌بودن دادگاه نظامی را محکوم می‌کرد. در کنارش، رفته‌رفته چهره ایلانا وامی‌رفت و کاملا منجمد می‌شد. چشم‌هایش داشت کج می‌شد، زیرا داشت یک واقعیت مهم را درک می‌کرد و آن اینکه آن دو، ناتوان و عاجز از انجام هرکاری بودند.
نیکلای: «هرگز، امضا نمی‌کنیم. من این دفاع را قبول ندارم».
ایلانا: «ما هیچ‌چیزی را امضا نمی‌کنیم. فقط در یک مجمع‌عمومی حرف می‌زنیم، چون ما در طول زندگی‌مان برای ملت کار کرده‌ایم. ما تمام زندگی‌مان را فدای ملت کرده‌ایم. ما هرگز اینجا به ملت خیانت نخواهیم کرد».
دادستان بندهایی از قوانین مجازات را در برابرشان خواند. ایلانا چیزی از آنها نمی‌فهمید. همه‌چیز در نظرش غیرممکن بود... .

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.