|

حمله تروریست‌های داعش به شهری باستانی در سوریه ناکام ماند

گریز «تدمر» از تاریکی

شهر باستانی تدمر، شاید دیگر برای قرن‌ها گذرگاه تجاری امپراتوری روم به سرزمین‎‌های فارس، چین و هند نباشد، اما خرابه‌های باشکوه این شهر، بدون شک هنوز هم می‌توانند دست‌کم برای چند روز کانون منازعاتی خونین باشند؛ با این تفاوت که اگر 17 قرن پیش، ملکه زنوبیا از دفاع در برابر ارتش روم ناتوان بود، این‌بار خبرها حاکی از آن است نیروهای دولتی سوریه توانسته‌اند از ورود تروریست‌های داعش به این شهر تاریخی و نابودی قریب‌الوقوع آثار به‌جای‌مانده از آن، جلوگیری کنند.
نیروهای وفادار به دولت بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، در حالی موفق شده‌اند با تحمل بیش از 23کشته، مانع از گره‌خوردن سرنوشت شهر باستانی تدمر در مرکز سوریه به همتایان عراقی آن شوند که به گفته بسیاری از مقامات ملی و محلی، سایه ویرانی هنوز بر فراز این میراث جهانی ثبت‌شده توسط سازمان یونسکو باقی مانده است.
مأمون عبدالکریم، مدیر کل سازمان آثار باستانی و موزه‌های سوریه، روز گذشته حامل خبرهای خوشی برای دوستداران فرهنگ و تمدن باستانی منطقه بود. او که با خبرگزاری فرانسه گفت‌وگو می‌کرد، از عقب‌نشینی نیروهای داعش خبر داده و خاطرنشان کرد در جریان درگیری‌های شدید بین طرفین، هیچ‌گونه آسیبی به آثار باستانی منطقه تدمر وارد نشده است؛ خبری که با نظر به سابقه ویرانگری‌های داعش در محوطه‌های باستانی نمرود و هترا در کشور همسایه، یعنی عراق بسیار امیدوارکننده می‌نماید. این در حالی است که به گفته این مقام سوری، خطر هنوز به‌طور کامل از سر معابد و معابر بعضا دوهزارساله این شهر که از زمان شعله‎ورشدن جنگ داخلی در سوریه همواره دستخوش تهدیدهای گوناگونی بوده، دفع نشده است.
محوطه باستانی تدمر که تنها در چند کیلومتری شهر کنونی تدمر واقع شده است، پیش از آغاز بحران سوریه در ماه مارس 2011، هرساله میزبان بیش از 150هزار گردشگر خارجی بود. اما با آغاز جنگ داخلی، شهر جدید تدمر به‌جای گردشگران خارجی، پذیرای آوارگان سوری شد که از وحشت داعش و خشونت‌های داخلی، به این شهر و حومه‌های آن پناه آورده بودند.
با وجود این، بخش اعظم همین جمعیت 70هزار نفره نیز از هفته گذشته که تروریست‌های داعش طی حمله‌ای برق‌آسا از مواضع خود در دره رود فرات، قصد تصرف تدمر و پایگاه‌های نظامی ارتش سوریه در نزدیکی شهر باستانی را داشتند، از خانه و کاشانه خود گریخته‌اند. طلال برازی، استاندار حمص، در حالی از بازپس‌گیری بخش‌های شمالی شهر جدید تدمر توسط ارتش سوریه خبر داده است که به نظر می‌رسد این شهر و محوطه باستانی اطراف آن، از منظر دمشق به‌عنوان خط مقدم جبهه نبرد علیه داعش در شرق سوریه به‌شمار می‌آید. سقوط این شهر، نه‌تنها کنترل شبکه برق منطقه و مناطق گازی شاعر را به نیروهای داعش واگذار می‌کند، بلکه می‌تواند امکان دسترسی مستقیم تروریست‌ها به دمشق و حمص را نیز فراهم کند.
الرمادی در تنگنا
اما اگر عقب‌نشینی تروریست‌های داعش از منطقه باستانی تدمر در مرکز سوریه، هنوز امنیت‌خاطر مقامات سوری و سازمان‌های جهانی حفاظت از میراث باستانی را به همراه نداشته، روند تحولات در استان الرمادی عراق حتی بیش از این، موجد تردیدهای فراوان است. برخی مقامات محلی و دولتی عراق در حالی روز گذشته از تثبیت موقعیت داعش در مرکز این بزرگ‌ترین استان عراق سخن می‌گفتند که تنها ساعاتی بعدتر، بسیاری از آنان خبر از عقب‌نشینی تروریست‌ها از اماکن دولتی می‌دادند.
به گفته مقامات محلی در شهر الرمادی، تروریست‌های داعش طی سه روز گذشته و به‌منظور یافتن کارمندان دولتی و جنگجویان قبیله‌ای هوادار دولت، دست‌به‌کار جست‌وجوی خانه‌به‌خانه شده و مظنونان به همکاری با دولت را در ملأعام اعدام می‌کردند. نیروهای داعش که از ژانویه سال گذشته شهر را به محاصره خود درآورده بودند، شامگاه پنجشنبه گذشته موفق شدند با اتکا به زنجیره‌ای از بمب‌گذاری‌های انتحاری و بولدوزرهای زرهی، نیروهای امنیتی و افسران پلیس عراقی را ترسانده و تقریبا بر تمامی مواضع دولتی در این شهر جنگ‌زده چیره شوند؛ موفقیتی که ایالات متحده را واداشت تا با هدف ارتقای توان پایین دفاعی نیروهای عراقی در برابر خودروهای زرهی و انتحاری تروریست‌ها، مجموعه‌ای از تجهیزات جدید جنگی را به عراق ارسال کند.
با تمام این اوصاف، محمد قبیسی، شهردار الرمادی، روز گذشته اعلام کرد جنگجویان داعش تقریبا تمامی ساختمان‌های دولتی تحت تصرف خود را آتش زده و از ترس جنگنده‌های آمریکایی که قادرند به‌راحتی مواضع دولتی را بمباران کنند، عقب‌نشینی کرده‌اند. وزیر دفاع عراق نیز در حالی روز گذشته از پیشروی قابل‌توجه نیروهای تحت امر خود و به‌دست‌گرفتن کنترل 75درصد از مناطق مرکزی شهر سخن گفته بود که به نظر می‌رسد عقب‌نشینی تروریست‌های داعش و پنهان‌شدن آنان در مناطق مسکونی که منزلگاه 900هزار غیرنظامی است، درحقیقت، ترفندی راهبردی برای مقابله با هرگونه پاتک احتمالی از سوی نیروهای ائتلاف و ارتش عراق است.

شهر باستانی تدمر، شاید دیگر برای قرن‌ها گذرگاه تجاری امپراتوری روم به سرزمین‎‌های فارس، چین و هند نباشد، اما خرابه‌های باشکوه این شهر، بدون شک هنوز هم می‌توانند دست‌کم برای چند روز کانون منازعاتی خونین باشند؛ با این تفاوت که اگر 17 قرن پیش، ملکه زنوبیا از دفاع در برابر ارتش روم ناتوان بود، این‌بار خبرها حاکی از آن است نیروهای دولتی سوریه توانسته‌اند از ورود تروریست‌های داعش به این شهر تاریخی و نابودی قریب‌الوقوع آثار به‌جای‌مانده از آن، جلوگیری کنند.
نیروهای وفادار به دولت بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، در حالی موفق شده‌اند با تحمل بیش از 23کشته، مانع از گره‌خوردن سرنوشت شهر باستانی تدمر در مرکز سوریه به همتایان عراقی آن شوند که به گفته بسیاری از مقامات ملی و محلی، سایه ویرانی هنوز بر فراز این میراث جهانی ثبت‌شده توسط سازمان یونسکو باقی مانده است.
مأمون عبدالکریم، مدیر کل سازمان آثار باستانی و موزه‌های سوریه، روز گذشته حامل خبرهای خوشی برای دوستداران فرهنگ و تمدن باستانی منطقه بود. او که با خبرگزاری فرانسه گفت‌وگو می‌کرد، از عقب‌نشینی نیروهای داعش خبر داده و خاطرنشان کرد در جریان درگیری‌های شدید بین طرفین، هیچ‌گونه آسیبی به آثار باستانی منطقه تدمر وارد نشده است؛ خبری که با نظر به سابقه ویرانگری‌های داعش در محوطه‌های باستانی نمرود و هترا در کشور همسایه، یعنی عراق بسیار امیدوارکننده می‌نماید. این در حالی است که به گفته این مقام سوری، خطر هنوز به‌طور کامل از سر معابد و معابر بعضا دوهزارساله این شهر که از زمان شعله‎ورشدن جنگ داخلی در سوریه همواره دستخوش تهدیدهای گوناگونی بوده، دفع نشده است.
محوطه باستانی تدمر که تنها در چند کیلومتری شهر کنونی تدمر واقع شده است، پیش از آغاز بحران سوریه در ماه مارس 2011، هرساله میزبان بیش از 150هزار گردشگر خارجی بود. اما با آغاز جنگ داخلی، شهر جدید تدمر به‌جای گردشگران خارجی، پذیرای آوارگان سوری شد که از وحشت داعش و خشونت‌های داخلی، به این شهر و حومه‌های آن پناه آورده بودند.
با وجود این، بخش اعظم همین جمعیت 70هزار نفره نیز از هفته گذشته که تروریست‌های داعش طی حمله‌ای برق‌آسا از مواضع خود در دره رود فرات، قصد تصرف تدمر و پایگاه‌های نظامی ارتش سوریه در نزدیکی شهر باستانی را داشتند، از خانه و کاشانه خود گریخته‌اند. طلال برازی، استاندار حمص، در حالی از بازپس‌گیری بخش‌های شمالی شهر جدید تدمر توسط ارتش سوریه خبر داده است که به نظر می‌رسد این شهر و محوطه باستانی اطراف آن، از منظر دمشق به‌عنوان خط مقدم جبهه نبرد علیه داعش در شرق سوریه به‌شمار می‌آید. سقوط این شهر، نه‌تنها کنترل شبکه برق منطقه و مناطق گازی شاعر را به نیروهای داعش واگذار می‌کند، بلکه می‌تواند امکان دسترسی مستقیم تروریست‌ها به دمشق و حمص را نیز فراهم کند.
الرمادی در تنگنا
اما اگر عقب‌نشینی تروریست‌های داعش از منطقه باستانی تدمر در مرکز سوریه، هنوز امنیت‌خاطر مقامات سوری و سازمان‌های جهانی حفاظت از میراث باستانی را به همراه نداشته، روند تحولات در استان الرمادی عراق حتی بیش از این، موجد تردیدهای فراوان است. برخی مقامات محلی و دولتی عراق در حالی روز گذشته از تثبیت موقعیت داعش در مرکز این بزرگ‌ترین استان عراق سخن می‌گفتند که تنها ساعاتی بعدتر، بسیاری از آنان خبر از عقب‌نشینی تروریست‌ها از اماکن دولتی می‌دادند.
به گفته مقامات محلی در شهر الرمادی، تروریست‌های داعش طی سه روز گذشته و به‌منظور یافتن کارمندان دولتی و جنگجویان قبیله‌ای هوادار دولت، دست‌به‌کار جست‌وجوی خانه‌به‌خانه شده و مظنونان به همکاری با دولت را در ملأعام اعدام می‌کردند. نیروهای داعش که از ژانویه سال گذشته شهر را به محاصره خود درآورده بودند، شامگاه پنجشنبه گذشته موفق شدند با اتکا به زنجیره‌ای از بمب‌گذاری‌های انتحاری و بولدوزرهای زرهی، نیروهای امنیتی و افسران پلیس عراقی را ترسانده و تقریبا بر تمامی مواضع دولتی در این شهر جنگ‌زده چیره شوند؛ موفقیتی که ایالات متحده را واداشت تا با هدف ارتقای توان پایین دفاعی نیروهای عراقی در برابر خودروهای زرهی و انتحاری تروریست‌ها، مجموعه‌ای از تجهیزات جدید جنگی را به عراق ارسال کند.
با تمام این اوصاف، محمد قبیسی، شهردار الرمادی، روز گذشته اعلام کرد جنگجویان داعش تقریبا تمامی ساختمان‌های دولتی تحت تصرف خود را آتش زده و از ترس جنگنده‌های آمریکایی که قادرند به‌راحتی مواضع دولتی را بمباران کنند، عقب‌نشینی کرده‌اند. وزیر دفاع عراق نیز در حالی روز گذشته از پیشروی قابل‌توجه نیروهای تحت امر خود و به‌دست‌گرفتن کنترل 75درصد از مناطق مرکزی شهر سخن گفته بود که به نظر می‌رسد عقب‌نشینی تروریست‌های داعش و پنهان‌شدن آنان در مناطق مسکونی که منزلگاه 900هزار غیرنظامی است، درحقیقت، ترفندی راهبردی برای مقابله با هرگونه پاتک احتمالی از سوی نیروهای ائتلاف و ارتش عراق است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.