|

غربی بیش از عربی

آزاده بابایی‌نژاد

محمدجواد ظریف، سکاندار دستگاه دیپلماسی ایران، چندروز پیش با ارسال پیامی به «عادل الجبیر»، همتای سعودی‌اش، انتصاب وی را به این سمت شادباش گفته و خواستار گسترش روابط دوجانبه شد. این پیام در حالی ارسال شده که تنش بین تهران و ریاض در ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده است. الجبیر 53‌ساله در شرایطی بر سرِ کار آمده که پیش از وی، سعود‌الفیصل به‌مدت 40 سال، عهده‌دار این سمت بوده و در توفان تغییرات روز چهارشنبه کابینه عربستان، به‌دلیل کهولت سن و شرایط بد جسمی، جای خود را به الجبیر داد. براساس اسناد منتشر‌شده ویکی‌لیکس، 20 نوامبر 2007، عادل الجبیر در ضیافت ناهارش با سفیر جدید واشنگتن در عربستان، موضع‌گیری تندی در قبال ایران داشته و گفته است ساخت سلاح هسته‌ای توسط ایران برای ریاض فاجعه‌آمیز است و مدعی شده، ایران عامل اصلی تشنج در روابط عربستان و آمریکاست. در حمله اخیر ریاض به یمن نیز او از نخستین مقامات سعودی بود که آن عملیات را توفان قاطعیت خواند و گفت یمن حیاط‌خلوت ایران شده است. با وجود اینکه گفته می‌شود تغییرات جدید کابینه با هدف جوان‌گرایی اتخاذ شده است، اما این فقط یک روی سکه است، الجبیر، سفیر سابق عربستان در آمریکا، نیک می‌داند که ایران و عربستان درباره موضوعاتی ازجمله بحران یمن و اوضاع سوریه، عراق و لبنان، باهم اختلافِ‌نظر

دارند، اما می‌خواهد از روابط نزدیکش با برخی چهره‌های پُرنفوذ در واشنگتن به‌نفع پررنگ‌ترشدن نقش عربستان در منطقه استفاده کند. درعین‌حال، نیز بیم آن می‌رود علاوه‌بر افزایش تعداد گروه‌های تندرو سلفی زیر چتر حمایتی ریاض، در منطقه بر حجم اصطکاک و برخوردهای طایفه‌ای و مذهبی نیز افزوده شود. نام عادل الجبیر، زمانی برای ما ایرانی‌ها بیشتر شناخته شد که سال 2011 آمریکا اعلام کرد مأموران این کشور توانسته‌اند طرح ترور الجبیر، توسط عوامل جمهوری اسلامی ایران را خنثی کنند. آن زمان نام یک شهروند ایرانی-‌آمریکایی به‌نام منصور ارباب‌سیر، به‌عنوان متهم اصلی پرونده، و علی غلام شکوری، به‌عنوان رابط با کارتل مواد‌ِمخدر لوس زتاس، به‌عنوان مجری طرح ذکر شد، اما این ادعایی بیش نبود و پرونده بی‌نتیجه بسته شد.
عادل الجبیر از گمنامی تا وزارت
او اول فوریه 1962، در روستای حرمه منطقه سدیر استان مجمعه و در خانه‌ای بی‌آب‌و‌برق به دنیا آمد. بعدها پدرش کارمند بخش رایزنی فرهنگی عربستان در آلمان شد و به‌واسطه همین، از سنین کم در غرب زندگی و تحصیل کرد. پس از تحصیلات پایه در آلمان، راهی آمریکا شد و مدرک کارشناسی خود را در دو رشته اقتصاد و علوم‌ِ سیاسی از تگزاس و مدرک ارشدش را در رشته روابط بین‌الملل از دانشگاه جرج تاونِ واشنگتن گرفت. گفته می‌شود اقامت طولانی در غرب باعث شده است وجهه غربی‌اش بر وجهه عربی، پیشی گیرد، تاجایی‌‌که آشنایی با آمریکا، سکوی پرتابش تا حد وزارت شده‌ است. او فردی مؤدب دانسته می‌شود که با زیردستانش بسیار مهربان است. به عربی، انگلیسی و آلمانی تسلط کامل دارد. سعد الحریری، فرزند رفیق الحریری نخست‌وزیر فقید لبنان، دوست صمیمی اوست. عادل الجبیر در سال 2008، با فرح الفایز ازدواج کرد و سرپرستی هر دو فرزند این خانم را پذیرفت.

محمدجواد ظریف، سکاندار دستگاه دیپلماسی ایران، چندروز پیش با ارسال پیامی به «عادل الجبیر»، همتای سعودی‌اش، انتصاب وی را به این سمت شادباش گفته و خواستار گسترش روابط دوجانبه شد. این پیام در حالی ارسال شده که تنش بین تهران و ریاض در ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده است. الجبیر 53‌ساله در شرایطی بر سرِ کار آمده که پیش از وی، سعود‌الفیصل به‌مدت 40 سال، عهده‌دار این سمت بوده و در توفان تغییرات روز چهارشنبه کابینه عربستان، به‌دلیل کهولت سن و شرایط بد جسمی، جای خود را به الجبیر داد. براساس اسناد منتشر‌شده ویکی‌لیکس، 20 نوامبر 2007، عادل الجبیر در ضیافت ناهارش با سفیر جدید واشنگتن در عربستان، موضع‌گیری تندی در قبال ایران داشته و گفته است ساخت سلاح هسته‌ای توسط ایران برای ریاض فاجعه‌آمیز است و مدعی شده، ایران عامل اصلی تشنج در روابط عربستان و آمریکاست. در حمله اخیر ریاض به یمن نیز او از نخستین مقامات سعودی بود که آن عملیات را توفان قاطعیت خواند و گفت یمن حیاط‌خلوت ایران شده است. با وجود اینکه گفته می‌شود تغییرات جدید کابینه با هدف جوان‌گرایی اتخاذ شده است، اما این فقط یک روی سکه است، الجبیر، سفیر سابق عربستان در آمریکا، نیک می‌داند که ایران و عربستان درباره موضوعاتی ازجمله بحران یمن و اوضاع سوریه، عراق و لبنان، باهم اختلافِ‌نظر

دارند، اما می‌خواهد از روابط نزدیکش با برخی چهره‌های پُرنفوذ در واشنگتن به‌نفع پررنگ‌ترشدن نقش عربستان در منطقه استفاده کند. درعین‌حال، نیز بیم آن می‌رود علاوه‌بر افزایش تعداد گروه‌های تندرو سلفی زیر چتر حمایتی ریاض، در منطقه بر حجم اصطکاک و برخوردهای طایفه‌ای و مذهبی نیز افزوده شود. نام عادل الجبیر، زمانی برای ما ایرانی‌ها بیشتر شناخته شد که سال 2011 آمریکا اعلام کرد مأموران این کشور توانسته‌اند طرح ترور الجبیر، توسط عوامل جمهوری اسلامی ایران را خنثی کنند. آن زمان نام یک شهروند ایرانی-‌آمریکایی به‌نام منصور ارباب‌سیر، به‌عنوان متهم اصلی پرونده، و علی غلام شکوری، به‌عنوان رابط با کارتل مواد‌ِمخدر لوس زتاس، به‌عنوان مجری طرح ذکر شد، اما این ادعایی بیش نبود و پرونده بی‌نتیجه بسته شد.
عادل الجبیر از گمنامی تا وزارت
او اول فوریه 1962، در روستای حرمه منطقه سدیر استان مجمعه و در خانه‌ای بی‌آب‌و‌برق به دنیا آمد. بعدها پدرش کارمند بخش رایزنی فرهنگی عربستان در آلمان شد و به‌واسطه همین، از سنین کم در غرب زندگی و تحصیل کرد. پس از تحصیلات پایه در آلمان، راهی آمریکا شد و مدرک کارشناسی خود را در دو رشته اقتصاد و علوم‌ِ سیاسی از تگزاس و مدرک ارشدش را در رشته روابط بین‌الملل از دانشگاه جرج تاونِ واشنگتن گرفت. گفته می‌شود اقامت طولانی در غرب باعث شده است وجهه غربی‌اش بر وجهه عربی، پیشی گیرد، تاجایی‌‌که آشنایی با آمریکا، سکوی پرتابش تا حد وزارت شده‌ است. او فردی مؤدب دانسته می‌شود که با زیردستانش بسیار مهربان است. به عربی، انگلیسی و آلمانی تسلط کامل دارد. سعد الحریری، فرزند رفیق الحریری نخست‌وزیر فقید لبنان، دوست صمیمی اوست. عادل الجبیر در سال 2008، با فرح الفایز ازدواج کرد و سرپرستی هر دو فرزند این خانم را پذیرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.