|

بازار سرمایه خود را مهیای ورود سرمایه‌های خارجی می‌کند

مجید سلیمی‌بروجنی

بورس تهران در سال 93 روزهای ناخوشی را تجربه کرد و با هزاران امید و آرزو به پیشواز سال 94 رفت. با شروع سال جدید و اعلام بیانیه لوزان، شاهد تحرکات خوبی در بازار سرمایه بودیم. حجم بالای معاملاتی که در چند روز اولیه سال اتفاق افتاد، سهام‌داران کمی قدیمی را به یاد روزهای خوش سال 92 انداخت، اما به یکباره ورق برگشت و بازار سرمایه‌ اسیر افت و سقوط شد. اگر کمی واقع‌بین باشیم و نگاهی به سایر بازارها همچون ارز و طلا و سکه داشته باشیم، به این نتیجه خواهیم رسید که ریزش این شاخص‌ها آنچنان هم غیرمنطقی نبوده و فعلا هم نباید منتظر رشد قیمت‌ها باشیم. بازار سرمایه ایران شرایط خاص خود را دارد و یک بررسی اجمالی نشان می‌‌دهد که این بازار عمق زیادی ندارد و حجم بالایی از سرمایه و سهام به طور مستقیم و غیرمستقیم در دستان دولت است و این موضوع منجر به ناهماهنگی در عرضه می‌شود. این روزها شاهد خبرهای رنگارنگی درخصوص اعلام آمادگی سرمایه‌گذاران خارجی، به‌ویژه اروپایی‌ها برای سرمایه‌گذاری در بورس تهران در رسانه‌‌های داخلی و خارجی هستیم. به نظر می‌رسد دور جدید تلاش سرمایه‌گذاران خارجی برای بازگشت به بازارها و بخش واقعی اقتصاد ایران، با بیانیه مشترک تفاهم سیاسی بین ایران و غرب آغاز شده است. همه این حرکت‌ها در شرایطی است که کارشناسان با اشاره به بحران‌های مالی در سراسر دنیا معتقدند رفع تحریم‌ها می‌تواند موقعیت‌های بکری در برابر سرمایه‌گذاران خارجی قرار دهد که این موضوع نیز به خوبی در رفتار شرکت‌های معتبر جهانی قابل مشاهده است. بدون تردید قیمت‌های سهام بازار بورس در مقایسه با بازارهای بین‌المللی باارزش‌تر است، اما در این بین نباید فراموش کنیم که این بازار سرمایه با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کند که باید به طریقی حل‌وفصل شوند. در بحث ورود سرمایه‌گذار خارجی الزاماتی مانند تسهیل ورود و خروج پول وجود دارد که در شرایط فعلی مقدمات این کار انجام شده است. علاوه بر الزامات بین‌المللی، باید شرایط در داخل کشور برای ورود سرمایه‌گذار خارجی نیز فراهم شود. وقتی سرمایه‌گذار خارجی قصد برنامه‌ریزی و بررسی برای ورود به کشوری می‌کند، موضوعات و تشویق‌هایی مانند معافیت‌های مالیاتی، حقوق مالکیت و مواردی از این دست را مبنای تصمیم‌گیری‌هایش قرار می‌دهد. بدین جهت، فراهم‌کردن این شرایط می‌تواند مقدمه‌ای برای سرمایه‌گذاری خارجی تلقی شود. شرکت‌های فراملیتی با تأسیس واحدها و شعبه‌های خود در کشور میزبان، به طور مستقیم باعث افزایش سطح سرمایه‌گذاری‌ها و گسترش ظرفیت تولید و توسعه می‌شوند. این‌گونه سرمایه‌گذاری‌ها، همچنین ایجاد خدمات جانبی، ازجمله انتقال فناوری، تخصیص مدیریت و مهارت‌های بازاریابی را نیز به دنبال دارند. برخی از انواع سرمایه‌گذاری خارجی در سبد مالی مانند سرمایه اولیه، انتشار اولیه سهام و اوراق قرضه شرکتی، می‌توانند نقش مستقیم و ارزشمندی در تأمین مالی شرکت‌ها ایفا کنند. اَشکال دیگر سرمایه‌گذاری در سبد مالی همچون خرید اوراق بهادار در بازارهای دست دوم داخلی توسط سرمایه‌گذاران خارجی خرید انواع اوراق قرضه دولتی، بر میزان ثروت داخلی و جذب هرچه بیشتر سرمایه تأثیرگذار هستند. سرمایه‌گذاری‌ خارجی در سبد مالی از طریق افزایش نقدینگی بازارهای سرمایه داخل کشور و همچنین توسعه واسطه‌های مالی می‌تواند به تسریع توسعه اقتصادی کشور میزبان کمک کند. با توجه به شرایط ایجاد شده در فضای بین‌الملل و ابراز علاقه‌مندی خارجیان برای سرمایه‌گذاری در بازار ایران، ضروری است سیاست‌گذاری‌های لازم برای هدایت این سرمایه‌گذاری‌ها و استفاده بهینه از منابع خارجی انجام شود. البته انتظار می‌رود در ابتدا، سرمایه‌گذاری در سبد مالی، مورد توجه سرمایه‌گذاران خارجی قرار گیرد که خود نیازمند پیش‌بینی الزامات و رویه‌های مناسب در بازار سرمایه است؛ چون آسیب‌های ورود بدون برنامه‌ریزی این سرمایه‌ها به بازار ایران، می‌تواند بیشتر از منافع آن باشد.

بورس تهران در سال 93 روزهای ناخوشی را تجربه کرد و با هزاران امید و آرزو به پیشواز سال 94 رفت. با شروع سال جدید و اعلام بیانیه لوزان، شاهد تحرکات خوبی در بازار سرمایه بودیم. حجم بالای معاملاتی که در چند روز اولیه سال اتفاق افتاد، سهام‌داران کمی قدیمی را به یاد روزهای خوش سال 92 انداخت، اما به یکباره ورق برگشت و بازار سرمایه‌ اسیر افت و سقوط شد. اگر کمی واقع‌بین باشیم و نگاهی به سایر بازارها همچون ارز و طلا و سکه داشته باشیم، به این نتیجه خواهیم رسید که ریزش این شاخص‌ها آنچنان هم غیرمنطقی نبوده و فعلا هم نباید منتظر رشد قیمت‌ها باشیم. بازار سرمایه ایران شرایط خاص خود را دارد و یک بررسی اجمالی نشان می‌‌دهد که این بازار عمق زیادی ندارد و حجم بالایی از سرمایه و سهام به طور مستقیم و غیرمستقیم در دستان دولت است و این موضوع منجر به ناهماهنگی در عرضه می‌شود. این روزها شاهد خبرهای رنگارنگی درخصوص اعلام آمادگی سرمایه‌گذاران خارجی، به‌ویژه اروپایی‌ها برای سرمایه‌گذاری در بورس تهران در رسانه‌‌های داخلی و خارجی هستیم. به نظر می‌رسد دور جدید تلاش سرمایه‌گذاران خارجی برای بازگشت به بازارها و بخش واقعی اقتصاد ایران، با بیانیه مشترک تفاهم سیاسی بین ایران و غرب آغاز شده است. همه این حرکت‌ها در شرایطی است که کارشناسان با اشاره به بحران‌های مالی در سراسر دنیا معتقدند رفع تحریم‌ها می‌تواند موقعیت‌های بکری در برابر سرمایه‌گذاران خارجی قرار دهد که این موضوع نیز به خوبی در رفتار شرکت‌های معتبر جهانی قابل مشاهده است. بدون تردید قیمت‌های سهام بازار بورس در مقایسه با بازارهای بین‌المللی باارزش‌تر است، اما در این بین نباید فراموش کنیم که این بازار سرمایه با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کند که باید به طریقی حل‌وفصل شوند. در بحث ورود سرمایه‌گذار خارجی الزاماتی مانند تسهیل ورود و خروج پول وجود دارد که در شرایط فعلی مقدمات این کار انجام شده است. علاوه بر الزامات بین‌المللی، باید شرایط در داخل کشور برای ورود سرمایه‌گذار خارجی نیز فراهم شود. وقتی سرمایه‌گذار خارجی قصد برنامه‌ریزی و بررسی برای ورود به کشوری می‌کند، موضوعات و تشویق‌هایی مانند معافیت‌های مالیاتی، حقوق مالکیت و مواردی از این دست را مبنای تصمیم‌گیری‌هایش قرار می‌دهد. بدین جهت، فراهم‌کردن این شرایط می‌تواند مقدمه‌ای برای سرمایه‌گذاری خارجی تلقی شود. شرکت‌های فراملیتی با تأسیس واحدها و شعبه‌های خود در کشور میزبان، به طور مستقیم باعث افزایش سطح سرمایه‌گذاری‌ها و گسترش ظرفیت تولید و توسعه می‌شوند. این‌گونه سرمایه‌گذاری‌ها، همچنین ایجاد خدمات جانبی، ازجمله انتقال فناوری، تخصیص مدیریت و مهارت‌های بازاریابی را نیز به دنبال دارند. برخی از انواع سرمایه‌گذاری خارجی در سبد مالی مانند سرمایه اولیه، انتشار اولیه سهام و اوراق قرضه شرکتی، می‌توانند نقش مستقیم و ارزشمندی در تأمین مالی شرکت‌ها ایفا کنند. اَشکال دیگر سرمایه‌گذاری در سبد مالی همچون خرید اوراق بهادار در بازارهای دست دوم داخلی توسط سرمایه‌گذاران خارجی خرید انواع اوراق قرضه دولتی، بر میزان ثروت داخلی و جذب هرچه بیشتر سرمایه تأثیرگذار هستند. سرمایه‌گذاری‌ خارجی در سبد مالی از طریق افزایش نقدینگی بازارهای سرمایه داخل کشور و همچنین توسعه واسطه‌های مالی می‌تواند به تسریع توسعه اقتصادی کشور میزبان کمک کند. با توجه به شرایط ایجاد شده در فضای بین‌الملل و ابراز علاقه‌مندی خارجیان برای سرمایه‌گذاری در بازار ایران، ضروری است سیاست‌گذاری‌های لازم برای هدایت این سرمایه‌گذاری‌ها و استفاده بهینه از منابع خارجی انجام شود. البته انتظار می‌رود در ابتدا، سرمایه‌گذاری در سبد مالی، مورد توجه سرمایه‌گذاران خارجی قرار گیرد که خود نیازمند پیش‌بینی الزامات و رویه‌های مناسب در بازار سرمایه است؛ چون آسیب‌های ورود بدون برنامه‌ریزی این سرمایه‌ها به بازار ایران، می‌تواند بیشتر از منافع آن باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.