پیشنهاد سوژه به مهران مدیری
فضلالله یاری
سرانجام فشار گروههایی از پزشکان بر رسانه ملی، جواب داد و پخش سریال طنز «درحاشیه»، ساخته مهران مدیری قطع شد و البته کارگردان لحظاتی پس از پخش آخرین قسمت، بر صفحه تلویزیون ظاهر شد و خطاب به مردمی که در یک ماه گذشته بیننده سریال او بودند، گفت که این مجموعه ادامه پیدا خواهد کرد. ولی با زیرکی اضافه کرد که «اما نمیدانم کی و چگونه» تا به مخاطبانش بگوید که به این حرفش چندان امیدی نداشته باشند. آنها که جلو پخش آن را گرفتهاند، میتوانند جلو ساخت ادامه آن را نیز بگیرند. مهران مدیری و همکارانش، کارشان ساختن سریالهایی از این دست است، بههمیندلیل این نوشته تلاش میکند تا توجه این هنرمندان و البته مردم را در حد یک «پیشنهاد سوژه» به گوشهای از اتفاقات چندماه گذشته کشور جلب کند. حوزه آموزشعالی کشور، در چندسال گذشته پر است از موقعیتهایی که میتواند، واجد صحنههایی کمیک و خندهآور باشد، اگرچه ممکن است، در این میانه نم اشکی نیز به چشم بیاورد و حسرتی را در گوشه جان دلسوزان کشور بکارد. این صحنهها میتواند از یک کارگردان جدی، یک کمدین بسازد، چه رسد به کسی که سالها در این زمینه فیلم میسازد.
داستان هرکدام از کسانی که در سالهای گذشته بدون داشتن ملاکهای لازم برای ادامه تحصیل، توانستهاند فرصتهایی «بورسیهای» از جوانان کوشا و فرهیخته کشور بربایند و به یُمن داشتن کسانی در مناصب مهم، بیهیچ دردسری این فرصتها را شکار کنند، میتواند مخاطبان بسیاری را به خود جلب کند. شاید بتوان از این رهگذر یک مجموعه سههزار قسمتی ساخت و هم ملتی را از دست کرشمههای هرشبه خرم سلطان و فاطماگل، راحت کرد و هم خیال مدیران رسانه ملی را از بابت نداشتن مخاطب.
- مثلا موقعیت پدری که خود رئیس یک دانشگاه بوده و ترجیح داده تا با گردش قلمش فرصتی فراهم کند تا پسر و دختر جوانش در دانشگاه خودش(!) دکتر شوند و لابد با ماشین دانشگاه هم بیایند و بروند و جلو چشم بابا باشند، پر است از لحظات خندهآور و نشاطآفرین.
- یا دانشجویی که در دوره لیسانس، به ضربوزور خواهش و تمنا از استادان نمره گرفته، بهناگهان در سکانسی دیگر در حال تحصیل در مقطع دکترای بهترین دانشگاه کشور دیده میشود، نیاز چندانی به اضافهکردن دیالوگهای خندهدار و موقعیتهای کمیک ندارد و خود بدون تلاش چندانی خنده را بر لبهای مخاطب خواهد آورد.
- همین دانشجو در موقعیتی دیگر در حال تدریس در دانشگاه باشد و در این موقعیت جدید، از دانشجویان میخواهد که به تلاشهای خودشان متکی باشند و در لابهلای توصیههای خود، از تلاشهای شبانهروزیاش در دانشگاههای کمبریج و آکسفورد و تحمل دشواریها در مراحل مختلف زندگی سخن بگوید، خود میتواند هر بیننده عبوسی را به خنده وادار کند.
- میتوان زندگی دانشجویی را تصویر کرد که شب درس میخواند، روز درس میخواند، توی خانه درس میخواند، در صف اتوبوس درس میخواند. همزمان میتوان مسئولی را نیز به تصویر کشید که صبح در مجلس یا جای دیگری در حال نطق است، عصر در حال افتتاح پروژهای است. شب در حال رایزنی و لابیگری سیاسی برای انتخابات است و زمانی دیگر در یک سفر خارجی برای بهبود کیفیت رابطه با جهان خارج باشد. بعد هم در موقعیتی تازه، نام مسئول مربوطه را در ردیف دوم یا سوم (اول خوب نیست، اصطلاحا خیلی تابلو میشود) پذیرفتهشدگان مقطع دکترای بهترین دانشگاه کشور مشاهده کرد. از آن طرف دانشجوی درسخوانی که در این آزمون رد شده و دارد به زمین و زمان میخندد، میتواند خنده را بر لب مخاطبان بیاورد.
- در موقعیتی دیگر میتوان جوانی که لیسانس، فوقلیسانس و دکترایش را از بهترین دانشگاه کشور و با معدل بالا گرفته، به تصویر کشید که در حال طیکردن مراحل عجیبوغریب گزینش در هیأتعلمی دانشگاهی در دورترین نقطه کشور است و همزمان فرزند یکی از مسئولان را نشان داد که همانطور که در حال گذراندن واحدهای فوقلیسانس است، مراحل اداری عضویت در هیأتعلمی مهمترین دانشگاه پایتخت را هم طی میکند. باز هم میتوان در این حوزه از این دست تصاویر خلق کرد که هرکدام میتواند برای ساعاتی آنتن تلویزیون را پر کند؛ اما این تنها مزیت این حوزه نیست، بلکه ویژگی دیگر این حوزه این است که هیچکدام از این افراد - مانند برخی از پزشکان - نمیتوانند معترض کارگردان باشد و باوجود اینکه آدمهای قدرتمندی هم هستند، اما ترجیح میدهند سکوت کنند و بهگونهای عمل کنند که کسی گمان نبرد که این سریال زندگی، کار و تحصیل آنها را نشانه رفته و حتی ممکن است همراه با مخاطبان و البته از ته دل به این موقعیت کمیک، بخندند. به همین راحتی، نه معترضی پیدا میشود و نه معارضی!
سرانجام فشار گروههایی از پزشکان بر رسانه ملی، جواب داد و پخش سریال طنز «درحاشیه»، ساخته مهران مدیری قطع شد و البته کارگردان لحظاتی پس از پخش آخرین قسمت، بر صفحه تلویزیون ظاهر شد و خطاب به مردمی که در یک ماه گذشته بیننده سریال او بودند، گفت که این مجموعه ادامه پیدا خواهد کرد. ولی با زیرکی اضافه کرد که «اما نمیدانم کی و چگونه» تا به مخاطبانش بگوید که به این حرفش چندان امیدی نداشته باشند. آنها که جلو پخش آن را گرفتهاند، میتوانند جلو ساخت ادامه آن را نیز بگیرند. مهران مدیری و همکارانش، کارشان ساختن سریالهایی از این دست است، بههمیندلیل این نوشته تلاش میکند تا توجه این هنرمندان و البته مردم را در حد یک «پیشنهاد سوژه» به گوشهای از اتفاقات چندماه گذشته کشور جلب کند. حوزه آموزشعالی کشور، در چندسال گذشته پر است از موقعیتهایی که میتواند، واجد صحنههایی کمیک و خندهآور باشد، اگرچه ممکن است، در این میانه نم اشکی نیز به چشم بیاورد و حسرتی را در گوشه جان دلسوزان کشور بکارد. این صحنهها میتواند از یک کارگردان جدی، یک کمدین بسازد، چه رسد به کسی که سالها در این زمینه فیلم میسازد.
داستان هرکدام از کسانی که در سالهای گذشته بدون داشتن ملاکهای لازم برای ادامه تحصیل، توانستهاند فرصتهایی «بورسیهای» از جوانان کوشا و فرهیخته کشور بربایند و به یُمن داشتن کسانی در مناصب مهم، بیهیچ دردسری این فرصتها را شکار کنند، میتواند مخاطبان بسیاری را به خود جلب کند. شاید بتوان از این رهگذر یک مجموعه سههزار قسمتی ساخت و هم ملتی را از دست کرشمههای هرشبه خرم سلطان و فاطماگل، راحت کرد و هم خیال مدیران رسانه ملی را از بابت نداشتن مخاطب.
- مثلا موقعیت پدری که خود رئیس یک دانشگاه بوده و ترجیح داده تا با گردش قلمش فرصتی فراهم کند تا پسر و دختر جوانش در دانشگاه خودش(!) دکتر شوند و لابد با ماشین دانشگاه هم بیایند و بروند و جلو چشم بابا باشند، پر است از لحظات خندهآور و نشاطآفرین.
- یا دانشجویی که در دوره لیسانس، به ضربوزور خواهش و تمنا از استادان نمره گرفته، بهناگهان در سکانسی دیگر در حال تحصیل در مقطع دکترای بهترین دانشگاه کشور دیده میشود، نیاز چندانی به اضافهکردن دیالوگهای خندهدار و موقعیتهای کمیک ندارد و خود بدون تلاش چندانی خنده را بر لبهای مخاطب خواهد آورد.
- همین دانشجو در موقعیتی دیگر در حال تدریس در دانشگاه باشد و در این موقعیت جدید، از دانشجویان میخواهد که به تلاشهای خودشان متکی باشند و در لابهلای توصیههای خود، از تلاشهای شبانهروزیاش در دانشگاههای کمبریج و آکسفورد و تحمل دشواریها در مراحل مختلف زندگی سخن بگوید، خود میتواند هر بیننده عبوسی را به خنده وادار کند.
- میتوان زندگی دانشجویی را تصویر کرد که شب درس میخواند، روز درس میخواند، توی خانه درس میخواند، در صف اتوبوس درس میخواند. همزمان میتوان مسئولی را نیز به تصویر کشید که صبح در مجلس یا جای دیگری در حال نطق است، عصر در حال افتتاح پروژهای است. شب در حال رایزنی و لابیگری سیاسی برای انتخابات است و زمانی دیگر در یک سفر خارجی برای بهبود کیفیت رابطه با جهان خارج باشد. بعد هم در موقعیتی تازه، نام مسئول مربوطه را در ردیف دوم یا سوم (اول خوب نیست، اصطلاحا خیلی تابلو میشود) پذیرفتهشدگان مقطع دکترای بهترین دانشگاه کشور مشاهده کرد. از آن طرف دانشجوی درسخوانی که در این آزمون رد شده و دارد به زمین و زمان میخندد، میتواند خنده را بر لب مخاطبان بیاورد.
- در موقعیتی دیگر میتوان جوانی که لیسانس، فوقلیسانس و دکترایش را از بهترین دانشگاه کشور و با معدل بالا گرفته، به تصویر کشید که در حال طیکردن مراحل عجیبوغریب گزینش در هیأتعلمی دانشگاهی در دورترین نقطه کشور است و همزمان فرزند یکی از مسئولان را نشان داد که همانطور که در حال گذراندن واحدهای فوقلیسانس است، مراحل اداری عضویت در هیأتعلمی مهمترین دانشگاه پایتخت را هم طی میکند. باز هم میتوان در این حوزه از این دست تصاویر خلق کرد که هرکدام میتواند برای ساعاتی آنتن تلویزیون را پر کند؛ اما این تنها مزیت این حوزه نیست، بلکه ویژگی دیگر این حوزه این است که هیچکدام از این افراد - مانند برخی از پزشکان - نمیتوانند معترض کارگردان باشد و باوجود اینکه آدمهای قدرتمندی هم هستند، اما ترجیح میدهند سکوت کنند و بهگونهای عمل کنند که کسی گمان نبرد که این سریال زندگی، کار و تحصیل آنها را نشانه رفته و حتی ممکن است همراه با مخاطبان و البته از ته دل به این موقعیت کمیک، بخندند. به همین راحتی، نه معترضی پیدا میشود و نه معارضی!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.