|

گزارشی از جشنواره دانش‌آموزی ایران من

ایران و جهان در مدرسه مصباح

نازنین مهراندی

«من ناصرالدین‌شاه هستم. سلطان صاحب‌قران. من معلم خود امیرکبیر را به صدراعظمی درآوردم. پس از یک دوره کارکردن او، اطرافیانم دسیسه‌چینی ‌کردند و او را در حمام فین کاشان به قتل رساندند. من هشتاد‌وپنج زن صیغه‌ای و عقدی دارم. به نقاشی علاقه بسیار داشتم. کمال‌الملک به من نقاشی آموخت و سپس من به او انگشتر الماس را هدیه کردم. انگشترت را نشان بده کمال‌الملک...». صحبت‌های ناصرالدین‌شاه جوان که به اینجا می‌رسد، حرکت دوربین‌های موبایلی که دست مردم است، از چهره او، زوم می‌شود، روی انگشتر کمال‌الملک: «من کمال‌الملک هستم، نقاش ناصرالدین شاه و...».اینجا مدرسه مصباح است و ناصرالدین‌شاه و کمال‌الملک، در نقش تاریخی که دانش‌آموزان به‌صورت تئاتر و پرفورمنس ارائه می‌دهند. حالا بسیاری از مردم در آخرین پنجشنبه و جمعه اولین ماه بهار آمده‌اند تا در جشنواره « ایران من» شرکت کنند. این جشنواره را نه سازمان میراث فرهنگی و نه ارگان و نهاد دیگری برپا کرده. این جشنواره از سوی گروه پژوهش مدرسه مصباح با حضور دانش‌آموزان آن برگزار شده است. در هرکدام از بخش‌های حیاط مدرسه، دانش‌آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی به شرح‌وبسط تاریخ ایران و جهان با توجه به پژوهش‌ها و ذوق ‌و سلیقه خود پرداخته‌اند؛ کاری که مسئولیت پژوهش آن برعهده دانش‌آموزان است و هر گروهی به سلیقه خودش غرفه‌هایش را سروسامان داده. حالا هر غرفه پر از رنگ، صدا و حرکت است، برای نشان‌دادن تاریخ و فرهنگ جهان و ایران. مدیر بخش فرهنگی یونسکو و بسیاری از سفیران و رایزن‌های فرهنگی کشورهای مختلف هم در این جشنواره حضور پیدا کردند و با اینکه باران می‌آید، همه با اشتیاق به تماشای تاریخ و فرهنگ کشورهای مختلف می‌نشینند. «تلاش ما بر این بوده که در این مدرسه بچه‌ها افزون بر یادگیری متون درسی، مهارت‌های دیگری را بیاموزند و با ‌کمک این مهارت‌ها توانایی و استعدادهای خود را بروز دهند. اعتقاد ما این است که اگر خیلی از دانش‌آموزان در مورد درس احساس و نگاه خاصی نداشته باشند اما در موارد پژوهشی استعدادهای خودشان را بروز می‌دهند». این را رحیمی‌‌نژاد، مشاور پژوهشی پایه هشتم مدرسه مصباح می‌گوید. مردی پرانرژی که از اینکه این جشنواره کوچک دانش‌آموزی نشاط و پویایی را به مدرسه آورده، بسیار خوشحال است و مدام لبخند به لب دارد: «اینجا بچه‌ها مهارت ارتباطی قوی‌ای پیدا می‌کنند و مهارت‌های ده‌گانه زندگی را می‌آموزند. این را نباید فراموش کرد، ما در کار گروهی، در کل جریان آموزشی کشور ضعیف هستیم. هرچند کاری که در مورد این جشنواره شکل گرفت، کاری طاقت‌فرسا بود و در یک ماه آخر، همه مدرسه تحت‌الشعاع آن قرار می‌گرفت اما خوشبختانه وقتی جشنواره خوب از آب در آمد، خستگی‌ها کاملا از بین رفت».حالا دانش‌آموزان در هر غرفه تلاش می‌کنند تا با هم دید متفاوتی را نسبت به تاریخ ایران، آشنایی با شهرستان‌ها، کشورها و قاره‌ها ارائه دهند. از اول سال کلاس‌های پژوهشی بچه‌ها تشکیل شده است. هر کدام ایده و عقیده جذابی درباره موضوع موردعلاقه‌شان ارائه می‌دهند: «ما برای بچه‌ها از اول سال کلاس‌های پژوهش تشکیل داده‌ایم. بر این باوریم وقتی یک‌چیز جذابی ارائه شود و بچه‌ها خودشان بیان کنند، میزان یادگیری آن بسیار بالا می‌رود. در کلاس‌های پژوهشی‌مان که روزهای پنجشنبه یعنی روز تعطیل رسمی آموزش‌وپرورش تشکیل می‌شود، سعی می‌کنیم، مطالب درسی ارائه ندهیم».با این روش دانش‌آموزان مدرسه مصباح به سه گروه تقسیم می‌شوند. یک گروه پایه ششم که استان‌های کشور را معرفی می‌کنند، هرکدام از دانش‌آموزان معرفی یک استان ایران را برعهده دارند. آنها در ایام عید به استان موردنظرشان سفر کرده‌ و تحقیقات میدانی زیادی در مورد این استان انجام داده‌ و با آداب و سنت‌های آن استان آشنا شده‌اند. به‌همین‌دلیل هرکدام از غرفه‌ها جذابیت‌های منحصر‌به‌فردی دارد. برای استان‌های مختلف معرفی‌نامه‌های کوتاهی هم تهیه شده و هرکدام از بازدید‌کننده‌ها با زاویه دید دانش‌آموزان به شهرهای مختلف ایران سفر می‌کنند. گروه دیگر دانش‌آموزان پایه هفتم دوره اول متوسطه هستند، آنها قاره‌های مختلف جهان را معرفی می‌کنند. از مهم‌ترین کشورهای قاره‌های مختلف می‌گویند و از فرهنگ، آداب، دانشمندان، روش‌های زندگی روزمره مردم و غذاهای بومی آنها. گروه آخر هم دانش‌آموزان پایه هشتم متوسطه هستند که سلسله‌های قبل و بعد از اسلام در ایران را همراه با نمادها، لباس‌ها و آداب همان دوره به نمایش می‌گذارند. این بخش با سلسله هخامنشیان شروع می‌شود و به دوره قاجار می‌رسد. توموهیرو ناکاگاکی، رئیس مرکز اطلاع‌رسانی و فرهنگی سفارت ژاپن می‌گوید، این یکی از بهترین جشنواره‌هایی بود که در چندساله گذشته شرکت کردم و از غرفه ژاپن بسیار خوشم آمد، بچه‌ها تاآنجایی‌که توانسته بودند، اطلاعات صحیحی را در مورد این کشور به شیوه‌ای زیبا ارائه داده‌اند. دانش‌آموزان مصباح اما زیر ریزش باران بهاری، یک‌دم آرام ندارند. آنها مرتب از ایده‌های جدیدی که به ذهنشان رسیده برای جشنواره سال بعد می‌گویند. جشنواره‌ای که سه سال از افتتاح آن می‌گذرد و هرسال پررونق‌تر از سال بعد به اجرا

در می‌آید.

«من ناصرالدین‌شاه هستم. سلطان صاحب‌قران. من معلم خود امیرکبیر را به صدراعظمی درآوردم. پس از یک دوره کارکردن او، اطرافیانم دسیسه‌چینی ‌کردند و او را در حمام فین کاشان به قتل رساندند. من هشتاد‌وپنج زن صیغه‌ای و عقدی دارم. به نقاشی علاقه بسیار داشتم. کمال‌الملک به من نقاشی آموخت و سپس من به او انگشتر الماس را هدیه کردم. انگشترت را نشان بده کمال‌الملک...». صحبت‌های ناصرالدین‌شاه جوان که به اینجا می‌رسد، حرکت دوربین‌های موبایلی که دست مردم است، از چهره او، زوم می‌شود، روی انگشتر کمال‌الملک: «من کمال‌الملک هستم، نقاش ناصرالدین شاه و...».اینجا مدرسه مصباح است و ناصرالدین‌شاه و کمال‌الملک، در نقش تاریخی که دانش‌آموزان به‌صورت تئاتر و پرفورمنس ارائه می‌دهند. حالا بسیاری از مردم در آخرین پنجشنبه و جمعه اولین ماه بهار آمده‌اند تا در جشنواره « ایران من» شرکت کنند. این جشنواره را نه سازمان میراث فرهنگی و نه ارگان و نهاد دیگری برپا کرده. این جشنواره از سوی گروه پژوهش مدرسه مصباح با حضور دانش‌آموزان آن برگزار شده است. در هرکدام از بخش‌های حیاط مدرسه، دانش‌آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی به شرح‌وبسط تاریخ ایران و جهان با توجه به پژوهش‌ها و ذوق ‌و سلیقه خود پرداخته‌اند؛ کاری که مسئولیت پژوهش آن برعهده دانش‌آموزان است و هر گروهی به سلیقه خودش غرفه‌هایش را سروسامان داده. حالا هر غرفه پر از رنگ، صدا و حرکت است، برای نشان‌دادن تاریخ و فرهنگ جهان و ایران. مدیر بخش فرهنگی یونسکو و بسیاری از سفیران و رایزن‌های فرهنگی کشورهای مختلف هم در این جشنواره حضور پیدا کردند و با اینکه باران می‌آید، همه با اشتیاق به تماشای تاریخ و فرهنگ کشورهای مختلف می‌نشینند. «تلاش ما بر این بوده که در این مدرسه بچه‌ها افزون بر یادگیری متون درسی، مهارت‌های دیگری را بیاموزند و با ‌کمک این مهارت‌ها توانایی و استعدادهای خود را بروز دهند. اعتقاد ما این است که اگر خیلی از دانش‌آموزان در مورد درس احساس و نگاه خاصی نداشته باشند اما در موارد پژوهشی استعدادهای خودشان را بروز می‌دهند». این را رحیمی‌‌نژاد، مشاور پژوهشی پایه هشتم مدرسه مصباح می‌گوید. مردی پرانرژی که از اینکه این جشنواره کوچک دانش‌آموزی نشاط و پویایی را به مدرسه آورده، بسیار خوشحال است و مدام لبخند به لب دارد: «اینجا بچه‌ها مهارت ارتباطی قوی‌ای پیدا می‌کنند و مهارت‌های ده‌گانه زندگی را می‌آموزند. این را نباید فراموش کرد، ما در کار گروهی، در کل جریان آموزشی کشور ضعیف هستیم. هرچند کاری که در مورد این جشنواره شکل گرفت، کاری طاقت‌فرسا بود و در یک ماه آخر، همه مدرسه تحت‌الشعاع آن قرار می‌گرفت اما خوشبختانه وقتی جشنواره خوب از آب در آمد، خستگی‌ها کاملا از بین رفت».حالا دانش‌آموزان در هر غرفه تلاش می‌کنند تا با هم دید متفاوتی را نسبت به تاریخ ایران، آشنایی با شهرستان‌ها، کشورها و قاره‌ها ارائه دهند. از اول سال کلاس‌های پژوهشی بچه‌ها تشکیل شده است. هر کدام ایده و عقیده جذابی درباره موضوع موردعلاقه‌شان ارائه می‌دهند: «ما برای بچه‌ها از اول سال کلاس‌های پژوهش تشکیل داده‌ایم. بر این باوریم وقتی یک‌چیز جذابی ارائه شود و بچه‌ها خودشان بیان کنند، میزان یادگیری آن بسیار بالا می‌رود. در کلاس‌های پژوهشی‌مان که روزهای پنجشنبه یعنی روز تعطیل رسمی آموزش‌وپرورش تشکیل می‌شود، سعی می‌کنیم، مطالب درسی ارائه ندهیم».با این روش دانش‌آموزان مدرسه مصباح به سه گروه تقسیم می‌شوند. یک گروه پایه ششم که استان‌های کشور را معرفی می‌کنند، هرکدام از دانش‌آموزان معرفی یک استان ایران را برعهده دارند. آنها در ایام عید به استان موردنظرشان سفر کرده‌ و تحقیقات میدانی زیادی در مورد این استان انجام داده‌ و با آداب و سنت‌های آن استان آشنا شده‌اند. به‌همین‌دلیل هرکدام از غرفه‌ها جذابیت‌های منحصر‌به‌فردی دارد. برای استان‌های مختلف معرفی‌نامه‌های کوتاهی هم تهیه شده و هرکدام از بازدید‌کننده‌ها با زاویه دید دانش‌آموزان به شهرهای مختلف ایران سفر می‌کنند. گروه دیگر دانش‌آموزان پایه هفتم دوره اول متوسطه هستند، آنها قاره‌های مختلف جهان را معرفی می‌کنند. از مهم‌ترین کشورهای قاره‌های مختلف می‌گویند و از فرهنگ، آداب، دانشمندان، روش‌های زندگی روزمره مردم و غذاهای بومی آنها. گروه آخر هم دانش‌آموزان پایه هشتم متوسطه هستند که سلسله‌های قبل و بعد از اسلام در ایران را همراه با نمادها، لباس‌ها و آداب همان دوره به نمایش می‌گذارند. این بخش با سلسله هخامنشیان شروع می‌شود و به دوره قاجار می‌رسد. توموهیرو ناکاگاکی، رئیس مرکز اطلاع‌رسانی و فرهنگی سفارت ژاپن می‌گوید، این یکی از بهترین جشنواره‌هایی بود که در چندساله گذشته شرکت کردم و از غرفه ژاپن بسیار خوشم آمد، بچه‌ها تاآنجایی‌که توانسته بودند، اطلاعات صحیحی را در مورد این کشور به شیوه‌ای زیبا ارائه داده‌اند. دانش‌آموزان مصباح اما زیر ریزش باران بهاری، یک‌دم آرام ندارند. آنها مرتب از ایده‌های جدیدی که به ذهنشان رسیده برای جشنواره سال بعد می‌گویند. جشنواره‌ای که سه سال از افتتاح آن می‌گذرد و هرسال پررونق‌تر از سال بعد به اجرا

در می‌آید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.