چین و مهار اعتراضات اجتماعی
علی بیگدلی . کارشناس امور بینالملل
چین با دو مشکل اساسی روبهروست. مساله اول فسادپذیری و گسترش روزافزون فساد مالی در میان کادر رهبری حزب کمونیست است. مشکل دوم چین اختلاف شدید طبقاتی است. این اختلاف طبقاتی باعث شده که قشر نازکی از جامعه بیش از 75درصد از کل ثروت چین را در اختیار داشته باشند. این قشر در کشورهای خارجی سرمایهگذاری و از ورود مازاد سرمایهشان به چین جلوگیری میکنند. چین به رشد اقتصادی 5/7درصدی رسیده که در شرایط بحرانزده اقتصادی جهان امروز پدیده حیرتانگیزی است اما این رشد اکثریت جامعه چین را در بر نمیگیرد. بیشترین سهم این رشد به اقلیت محدودی از کادر رهبری چین میرسد که به نظر بسیاری از کارشناسان حوزه چین میتواند عامل تهدیدکنندهای برای اقتصاد چین باشد. فردای مردن «مائوتسهتونگ»، بنیانگذار جمهوری خلق چین، گرایش به غرب و ثروتمندشدن در میان کادر رهبری چین شکل گرفت. به واسطه گرایش جوانان چینی به ارتباطات و کامپیوتر، رهبران چینی به این نتیجه رسیدند که گرایشات خود به غرب را رواج دهند. بنابراین رفتار امروزی کادر رهبری چین، کاملا از فضاهای مارکسیستی فاصله گرفته است. اما این سوال ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده که با وجود اختلاف
طبقاتی و فساد مالی میان دولتمردان چینی، چرا هیچگاه اعتراض اجتماعی جدیای در این کشور رخ نداده است. بهترین و بارزترین نمونه اعتراض و شورش اجتماعی ناشی از نابرابری اجتماعی در سال 1998 و توسط جنبشی دانشجویی شکل گرفت؛ جنبشی که برای اولینبار در سطح گسترده شروع به اعتراض کرد و با وجود آنکه اعتراض آنها دموکراسیخواهانه بود اما این موضوع را مطرح میکردند که نابرابری طبقاتی در چین در حال شکل گرفتن است. اما سرنوشت این جنبش زیر تانک رفتن اعضای آن بود. اما در حال حاضر چین در برابر اختلافات طبقاتی برای آنکه تودههای مردم را راضی نگهدارد فرهنگ غربی را رواج و در عین جلوگیری از گسترش آزادیهای دموکراتیک، به جوانها آزادیهای اجتماعی داد. همچنین دولتمردان چین تلاش میکنند که درآمد و رشد اقتصادی را تا حدودی میان اقشار میانی پخش کنند تا از بحرانهای اجتماعی جلوگیری شود. با این حال چین هنوز به «توسعه متوازن» نرسیده است. این توسعه شامل توسعه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. برای رسیدن به این نوع توسعه باید با سرعتی مناسب برای رسیدن به همه این سه شاخه حرکت کرد اما چین این توسعه متوازن را به مرحله اجرا نگذاشت و فقط به سمت توسعه
اجتماعی پیش رفت. در طول این سالها چین توسعه سیاسی نداشته است. دلیل آن هم قدرتمندبودن حزب کمونیست در این کشور است. حزب کمونیست در چین حدود 30میلیون عضو دارد و کادر رهبری با اتکا به این اعضا چین را اداره میکنند.
چین با دو مشکل اساسی روبهروست. مساله اول فسادپذیری و گسترش روزافزون فساد مالی در میان کادر رهبری حزب کمونیست است. مشکل دوم چین اختلاف شدید طبقاتی است. این اختلاف طبقاتی باعث شده که قشر نازکی از جامعه بیش از 75درصد از کل ثروت چین را در اختیار داشته باشند. این قشر در کشورهای خارجی سرمایهگذاری و از ورود مازاد سرمایهشان به چین جلوگیری میکنند. چین به رشد اقتصادی 5/7درصدی رسیده که در شرایط بحرانزده اقتصادی جهان امروز پدیده حیرتانگیزی است اما این رشد اکثریت جامعه چین را در بر نمیگیرد. بیشترین سهم این رشد به اقلیت محدودی از کادر رهبری چین میرسد که به نظر بسیاری از کارشناسان حوزه چین میتواند عامل تهدیدکنندهای برای اقتصاد چین باشد. فردای مردن «مائوتسهتونگ»، بنیانگذار جمهوری خلق چین، گرایش به غرب و ثروتمندشدن در میان کادر رهبری چین شکل گرفت. به واسطه گرایش جوانان چینی به ارتباطات و کامپیوتر، رهبران چینی به این نتیجه رسیدند که گرایشات خود به غرب را رواج دهند. بنابراین رفتار امروزی کادر رهبری چین، کاملا از فضاهای مارکسیستی فاصله گرفته است. اما این سوال ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده که با وجود اختلاف
طبقاتی و فساد مالی میان دولتمردان چینی، چرا هیچگاه اعتراض اجتماعی جدیای در این کشور رخ نداده است. بهترین و بارزترین نمونه اعتراض و شورش اجتماعی ناشی از نابرابری اجتماعی در سال 1998 و توسط جنبشی دانشجویی شکل گرفت؛ جنبشی که برای اولینبار در سطح گسترده شروع به اعتراض کرد و با وجود آنکه اعتراض آنها دموکراسیخواهانه بود اما این موضوع را مطرح میکردند که نابرابری طبقاتی در چین در حال شکل گرفتن است. اما سرنوشت این جنبش زیر تانک رفتن اعضای آن بود. اما در حال حاضر چین در برابر اختلافات طبقاتی برای آنکه تودههای مردم را راضی نگهدارد فرهنگ غربی را رواج و در عین جلوگیری از گسترش آزادیهای دموکراتیک، به جوانها آزادیهای اجتماعی داد. همچنین دولتمردان چین تلاش میکنند که درآمد و رشد اقتصادی را تا حدودی میان اقشار میانی پخش کنند تا از بحرانهای اجتماعی جلوگیری شود. با این حال چین هنوز به «توسعه متوازن» نرسیده است. این توسعه شامل توسعه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. برای رسیدن به این نوع توسعه باید با سرعتی مناسب برای رسیدن به همه این سه شاخه حرکت کرد اما چین این توسعه متوازن را به مرحله اجرا نگذاشت و فقط به سمت توسعه
اجتماعی پیش رفت. در طول این سالها چین توسعه سیاسی نداشته است. دلیل آن هم قدرتمندبودن حزب کمونیست در این کشور است. حزب کمونیست در چین حدود 30میلیون عضو دارد و کادر رهبری با اتکا به این اعضا چین را اداره میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.