با عشق برای علی حاتمی
پرویز نوری
خیلی پیشها بود. آنقدر پیش که تقریبا بیشتر لحظههایش از یادم رفته است. شاید آن روزی بود که با امیر نادری- آنوقتها تازه آمده بود به مجله «ستاره سینما» و عکاسی میکرد- با علی حاتمی آشنا شدم. جوانکی لاغراندام و بهگمانم کمسنوسالتر از من اما با نادری به نظرم همسنوسال بود. دورانی بود که علی داشت روی فیلمهای رنگی موزیکال تبلیغاتی کار میکرد و واقعا هم استادش بود. بعدش نمایشنامه موزیکال «حسنکچل» را نوشت و داوود رشیدی آن را روی صحنه برد. روزهای خوشی را با هم بودیم تا بالاخره موقعیت جور شد و او قرار شد «حسنکچل» را فیلم کند و برای علی عباسی بسازد. عباسی را من به او معرفی کردم. با عباسی در زمانی که برنامه سینمایی «شما و سینما» را در تلویزیون سیاهوسفید ثابت داشت و من آن برنامه را برایش مینوشتم، رابطهای نزدیک داشتم. در یکی از روزها که با نادری در رستورانی بالای ساختمان پلاسکو قرار ملاقات داشتیم و او آنموقع عکاس فیلم «حسنکچل» شده بود، او با اندکی تاخیر و سراسیمه و عرقریزان از راه رسید و دوربین عکاسیاش را از روی شانه پایین گذاشت و نفسزنان گفت: «بچهها، خبر خوش! باید بگویم یک وینسنت میندلی به وجود آمد!» ما همه هاجوواج ماندیم و بعد زدیم زیر خنده و حسابی دستش انداختیم. منظورش این بود که دارد موزیکالی همپایه موزیکالهای درخشان میندلی میسازد. اما او دستبردار نبود و مدام همین را میگفت. بعدا که فیلم آمد نهاینکه بپذیریم میندلی به وجود آمد بلکه دیدیم بهمثابه اولین موزیکال اصیل ایرانی میتواند قابلتامل باشد. از زمان «حسنکچل» به بعد تا وقتی «طوقی» را ساخت، کمتر فرصت میشد همدیگر را ببینیم. او دیگر حسابی اسم در کرده بود و سرش شلوغ بود و حتی یادم هست که سر ساخت «باباشمل»اش دعوا بود. تهیهکنندهها مثل حراج اجناس و تابلوها به جان هم افتاده بودند و مدام نرخ را بالاتر میبردند ولی بالاخره هم فیلم سرنوشت خوبی پیدا نکرد. بماند که در آن طول جزرومد کاریاش، من گهگاه علی را میدیدم و هروقت هم مرا میدید، میگفت: «یاد گذشتهها بخیر»! البته هنوز آنچنان گذشتهای نگذشته بود. در این فاصله، هم من و هم امیر نادری فیلم ساخته بودیم. روابط ما پس از ازدواج علی با زهرا خوشکام بسیار نزدیکتر و صمیمیتر شد. طوری که تقریبا هرهفته یکی، دوبار با هم بودیم. جمع ما، آنموقع من و همسرم ثریا به اتفاق علی و زهرا و داوود رشیدی و همسرش، احترام برومند جداییناپذیر بود. همهجا میرفتیم و در هر میهمانی یا نمایش فیلم یا فیلمنامهخوانیای حضور داشتیم. یکی از خاطرههای خوب من با علی روزی بود که فیلمنامه جدیدش «سوتهدلان» را داد بخوانم و بعد از من خواست اگر آشنایی را میشناسم و به او اعتماد دارم آن را بدهم برایش تایپ کند. خیلی دلش میخواست بداند که نظرم درباره فیلمنامهاش چیست. شگفتآور بود. هنگامی که تمام کردم، بغض گلویم را میفشرد. رفتم سراغش و او را بوسیدم. گفتم: «باورم نمیشود، فیلمنامهای اینچنین عمیق و موثر تا این لحظه نخوانده بودم». چشمانش پر از اشک شد. سری تکان داد و گفت: «حالا راحت شدم». علی حاتمی نهفقط یک فیلمساز خاص ایرانی و یک شاعر قصههای کهن بود بلکه انسانی شریف، مومن و احساسی بود؛ کسی که به قول خودش در «سوتهدلان» دیر به ما رسید و زود هم از میان ما رفت.
خیلی پیشها بود. آنقدر پیش که تقریبا بیشتر لحظههایش از یادم رفته است. شاید آن روزی بود که با امیر نادری- آنوقتها تازه آمده بود به مجله «ستاره سینما» و عکاسی میکرد- با علی حاتمی آشنا شدم. جوانکی لاغراندام و بهگمانم کمسنوسالتر از من اما با نادری به نظرم همسنوسال بود. دورانی بود که علی داشت روی فیلمهای رنگی موزیکال تبلیغاتی کار میکرد و واقعا هم استادش بود. بعدش نمایشنامه موزیکال «حسنکچل» را نوشت و داوود رشیدی آن را روی صحنه برد. روزهای خوشی را با هم بودیم تا بالاخره موقعیت جور شد و او قرار شد «حسنکچل» را فیلم کند و برای علی عباسی بسازد. عباسی را من به او معرفی کردم. با عباسی در زمانی که برنامه سینمایی «شما و سینما» را در تلویزیون سیاهوسفید ثابت داشت و من آن برنامه را برایش مینوشتم، رابطهای نزدیک داشتم. در یکی از روزها که با نادری در رستورانی بالای ساختمان پلاسکو قرار ملاقات داشتیم و او آنموقع عکاس فیلم «حسنکچل» شده بود، او با اندکی تاخیر و سراسیمه و عرقریزان از راه رسید و دوربین عکاسیاش را از روی شانه پایین گذاشت و نفسزنان گفت: «بچهها، خبر خوش! باید بگویم یک وینسنت میندلی به وجود آمد!» ما همه هاجوواج ماندیم و بعد زدیم زیر خنده و حسابی دستش انداختیم. منظورش این بود که دارد موزیکالی همپایه موزیکالهای درخشان میندلی میسازد. اما او دستبردار نبود و مدام همین را میگفت. بعدا که فیلم آمد نهاینکه بپذیریم میندلی به وجود آمد بلکه دیدیم بهمثابه اولین موزیکال اصیل ایرانی میتواند قابلتامل باشد. از زمان «حسنکچل» به بعد تا وقتی «طوقی» را ساخت، کمتر فرصت میشد همدیگر را ببینیم. او دیگر حسابی اسم در کرده بود و سرش شلوغ بود و حتی یادم هست که سر ساخت «باباشمل»اش دعوا بود. تهیهکنندهها مثل حراج اجناس و تابلوها به جان هم افتاده بودند و مدام نرخ را بالاتر میبردند ولی بالاخره هم فیلم سرنوشت خوبی پیدا نکرد. بماند که در آن طول جزرومد کاریاش، من گهگاه علی را میدیدم و هروقت هم مرا میدید، میگفت: «یاد گذشتهها بخیر»! البته هنوز آنچنان گذشتهای نگذشته بود. در این فاصله، هم من و هم امیر نادری فیلم ساخته بودیم. روابط ما پس از ازدواج علی با زهرا خوشکام بسیار نزدیکتر و صمیمیتر شد. طوری که تقریبا هرهفته یکی، دوبار با هم بودیم. جمع ما، آنموقع من و همسرم ثریا به اتفاق علی و زهرا و داوود رشیدی و همسرش، احترام برومند جداییناپذیر بود. همهجا میرفتیم و در هر میهمانی یا نمایش فیلم یا فیلمنامهخوانیای حضور داشتیم. یکی از خاطرههای خوب من با علی روزی بود که فیلمنامه جدیدش «سوتهدلان» را داد بخوانم و بعد از من خواست اگر آشنایی را میشناسم و به او اعتماد دارم آن را بدهم برایش تایپ کند. خیلی دلش میخواست بداند که نظرم درباره فیلمنامهاش چیست. شگفتآور بود. هنگامی که تمام کردم، بغض گلویم را میفشرد. رفتم سراغش و او را بوسیدم. گفتم: «باورم نمیشود، فیلمنامهای اینچنین عمیق و موثر تا این لحظه نخوانده بودم». چشمانش پر از اشک شد. سری تکان داد و گفت: «حالا راحت شدم». علی حاتمی نهفقط یک فیلمساز خاص ایرانی و یک شاعر قصههای کهن بود بلکه انسانی شریف، مومن و احساسی بود؛ کسی که به قول خودش در «سوتهدلان» دیر به ما رسید و زود هم از میان ما رفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.