|

مدیریت به شیوه باغبانی

احمد محیط طباطبایی:

هر مدیر شیوه و سبک مدیریتی خاص خود را دارد؛ مثلا در نحوه برخورد با همکاران، شکل اداره سازمان تحت امر مواردی از این دست. با این حال به اعتقاد من مهم‌ترین اثری که از یک مدیر در محل کارش باقی می‌ماند این است که او چه تاثیری بر حوزه کاری خود گذاشته است. حال اگر با همین نگاه به دوره مدیریت سیدمحمد بهشتی در هشت سال حضورش در سازمان میراث فرهنگی نگاه کنیم به اعتقاد من مهم‌ترین و بزرگ‌ترین دستاورد او تغییر نگاه و تلقی افکار عمومی و جامعه و همچنین خود کارکنان و کارشناسان میراث فرهنگی از مقوله میراث و آثار تاریخی بود.
با نگاهی به گذشته به راحتی اهمیت واقعی کاری که او کرد آشکار می‌شود. به عنوان مثال در دهه 70 حمام «خسروآقا» در اصفهان تخریب شد، این حمام یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی بازمانده از دوره صفویه و منسوب به شیخ بهایی بود با این حال تخریب این اثر مهم هیچ تاثیری بر افکار عمومی نداشت و در نهایت بخشی از دست‌اندرکاران و علاقه‌مندان میراث از شنیدن خبر متاثر شدند.
چند سال بعد در همان شهر، برج جهان‌نما ساخته شد، اما اثری تخریب نشد و تنها منظر نقش جهان آسیب دید با این حال مردم و افکار عمومی و رسانه‌ها به شدت به این موضوع واکنش نشان دادند، این نتیجه کارهایی است که سیدمحمد بهشتی در دوره مدیریت خود در سازمان انجام داد، او مساله میراث فرهنگی را برای جامعه به یک مساله اساسی و مهم تبدیل کرد. تغییری که او در حوزه ذهنی مردم انجام داد. برخی مدیران بیش از هر چیز قایل به انجام دادن اقدامات سخت افزاری و فیزیکی هستند و آنها را با آمار ردیف می‌کنند اما به نظر من کاری که بهشتی کرد و به اصطلاح در حوزه نرم‌افزاری بود مهم‌ترین اقدام برای میراث فرهنگی کشور بود. مثلا در ادبیات رسانه‌ای و مطبوعاتی ما تا پیش از دوره آقای‌بهشتی میراث هیچ جایگاهی نداشت و در نهایت از منظر حوادثی به آن نگاه می‌کردند در حد بازداشت فروشندگان عتیقه و... پس از آن اما این ادبیات ایجاد شد. امروز اغلب رسانه‌های کشور بخشی را تحت عنوان میراث فرهنگی دارند. این از ثمرات کار اوست.
بر اساس شناختی که من از سید‌محمد بهشتی دارم او برای کار خود اصولی دارد که به تعبیر خودش به شیوه مدیریت باغبانی از آن یاد می‌کند. در مقابل این شیوه نیز او مدیریت نجاری را مثال می‌زند. او می‌گوید باغبان و نجار هر دو در اصل با چوب و درخت سر و کار دارند، باغبان با رسیدگی به درخت‌ها و نهال‌ها آنها را به ثمر می‌نشاند و از آنها میوه، گل و زیبایی برداشت می‌کند اما نجار برای رسیدن به هدف خود درخت را قطع می‌کند تا آن‌طور که می‌خواهد از آن استفاده کند. بهشتی معتقد است در کار فرهنگ باید به شیوه مدیریت باغبانی کار کرد و باید از آنچه هست مراقبت و نگهداری کرد تا بهترین ثمر را بدهد.
از سوی دیگر او یک مدیر فرهنگی است و سیاسی نیست، از همین‌رو برایش موضوعیت بحث مهم است، نه اینکه چه کسی مدیر است و چه کسی نیست. علاوه بر این من بر این باورم که موضوعی مانند میراث شبیه «شیشه» است، این شیشه در دعوا قطعا می‌شکند و باید برای سالم بودنش در وضعیتی آرام و مسالمت‌جویانه کار کرد.
هر مدیر شیوه و سبک مدیریتی خاص خود را دارد؛ مثلا در نحوه برخورد با همکاران، شکل اداره سازمان تحت امر مواردی از این دست. با این حال به اعتقاد من مهم‌ترین اثری که از یک مدیر در محل کارش باقی می‌ماند این است که او چه تاثیری بر حوزه کاری خود گذاشته است. حال اگر با همین نگاه به دوره مدیریت سیدمحمد بهشتی در هشت سال حضورش در سازمان میراث فرهنگی نگاه کنیم به اعتقاد من مهم‌ترین و بزرگ‌ترین دستاورد او تغییر نگاه و تلقی افکار عمومی و جامعه و همچنین خود کارکنان و کارشناسان میراث فرهنگی از مقوله میراث و آثار تاریخی بود.
با نگاهی به گذشته به راحتی اهمیت واقعی کاری که او کرد آشکار می‌شود. به عنوان مثال در دهه 70 حمام «خسروآقا» در اصفهان تخریب شد، این حمام یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی بازمانده از دوره صفویه و منسوب به شیخ بهایی بود با این حال تخریب این اثر مهم هیچ تاثیری بر افکار عمومی نداشت و در نهایت بخشی از دست‌اندرکاران و علاقه‌مندان میراث از شنیدن خبر متاثر شدند.
چند سال بعد در همان شهر، برج جهان‌نما ساخته شد، اما اثری تخریب نشد و تنها منظر نقش جهان آسیب دید با این حال مردم و افکار عمومی و رسانه‌ها به شدت به این موضوع واکنش نشان دادند، این نتیجه کارهایی است که سیدمحمد بهشتی در دوره مدیریت خود در سازمان انجام داد، او مساله میراث فرهنگی را برای جامعه به یک مساله اساسی و مهم تبدیل کرد. تغییری که او در حوزه ذهنی مردم انجام داد. برخی مدیران بیش از هر چیز قایل به انجام دادن اقدامات سخت افزاری و فیزیکی هستند و آنها را با آمار ردیف می‌کنند اما به نظر من کاری که بهشتی کرد و به اصطلاح در حوزه نرم‌افزاری بود مهم‌ترین اقدام برای میراث فرهنگی کشور بود. مثلا در ادبیات رسانه‌ای و مطبوعاتی ما تا پیش از دوره آقای‌بهشتی میراث هیچ جایگاهی نداشت و در نهایت از منظر حوادثی به آن نگاه می‌کردند در حد بازداشت فروشندگان عتیقه و... پس از آن اما این ادبیات ایجاد شد. امروز اغلب رسانه‌های کشور بخشی را تحت عنوان میراث فرهنگی دارند. این از ثمرات کار اوست.
بر اساس شناختی که من از سید‌محمد بهشتی دارم او برای کار خود اصولی دارد که به تعبیر خودش به شیوه مدیریت باغبانی از آن یاد می‌کند. در مقابل این شیوه نیز او مدیریت نجاری را مثال می‌زند. او می‌گوید باغبان و نجار هر دو در اصل با چوب و درخت سر و کار دارند، باغبان با رسیدگی به درخت‌ها و نهال‌ها آنها را به ثمر می‌نشاند و از آنها میوه، گل و زیبایی برداشت می‌کند اما نجار برای رسیدن به هدف خود درخت را قطع می‌کند تا آن‌طور که می‌خواهد از آن استفاده کند. بهشتی معتقد است در کار فرهنگ باید به شیوه مدیریت باغبانی کار کرد و باید از آنچه هست مراقبت و نگهداری کرد تا بهترین ثمر را بدهد.
از سوی دیگر او یک مدیر فرهنگی است و سیاسی نیست، از همین‌رو برایش موضوعیت بحث مهم است، نه اینکه چه کسی مدیر است و چه کسی نیست. علاوه بر این من بر این باورم که موضوعی مانند میراث شبیه «شیشه» است، این شیشه در دعوا قطعا می‌شکند و باید برای سالم بودنش در وضعیتی آرام و مسالمت‌جویانه کار کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.