|

پس از 7 سال، احکام متهمان کشتار میدان نیسور بغداد صادر شد

بامداد خمار شکارچیان بلک‌واتر

در نگاه اول ایده شگفت‌انگیزی برای آمریکا به نظر می‌رسد و تنها سؤال این است که چرا هیچ مسئولی در دولت، پیش‌تر آن را پیشنهاد نداده است، اما نقش مخوف و اقدامات هولناک شرکت «بلک‌واتر» در عراق به‌سرعت زیر پای ایده مشارکت شرکت‌های امنیتی خصوصی در مناطق جنگی را خالی می‌کند. 16 سپتامبر 2007 بود که محافظان شرکت خصوصی بلک‌واتر در میدان نیسور بغداد برای بازکردن راه یک کاروان دیپلماتیک آمریکایی، به روی غیرنظامیان آتش گشودند؛ حمله‌ای که به کشته‌شدن 17 عراقی غیرمسلح و زخمی‌شدن 20 نفر منجر شد (هرچند براساس گزارش دولت آمریکا تعداد کشته‌ها 14 نفر و زخمی‌ها 17 نفر است). حالا و هفت سال پس از آن حادثه، پال اسلو، نیکلاس اسلتن، اوان لیبرتی، داستین هرد، محافظان این شرکت در دادگاه فدرال محاکمه شدند. نیکلاس اسلتن که اولین گلوله‌ها را شلیک کرده بود، اکنون به حبس ابد و سه محافظ دیگر به 30 سال حبس محکوم شده‌اند. آنها سال گذشته به همین اتهام مجرم شناخته شده بودند. اسلتن که به حبس ابد محکوم شده است، با اتهام قتل روبه‌رو بود و سه محافظ دیگر با اتهامات متعددی ازجمله قتل شبه‌عمد و تلاش برای قتل شبه‌عمد روبه‌رو بودند. پس از این دادگاه، وکلای این چهار نفر گفتند به‌زودی درخواست تجدیدنظر خود را به دادگاه ارائه خواهند کرد. پیش‌تر آنها استدلال کرده بودند این افراد برای دفاع از خودشان آتش گشوده‌اند؛ استدلالی که دادگاه آن را نپذیرفته است. پیش از اعلام حکم نهایی، والدین و دو برادر کودک ۹ساله‌ای که در آن حادثه کشته شده بود، دادخواستی احساسی را خطاب به قاضی دادگاه خواندند و از او خواستند با اتخاذ تصمیم درست «به همه کمک کند که انسانی رفتار کنند و منصف باشند». دولت آمریکا روز هشتم آوریل در یادداشتی برای صدرو حبس به دادگاه، نوشت: «قتل عام به کشته‌شدن 14 غیرنظامی و زخمی‌شدن 17 نفر منجر شد و هیچ‌یک از قربانیان، شورشی نبودند و هیچ تهدیدی از جانب آنها متوجه کاروان ریون 23 نبود».
در این یادداشت جملاتی از بازماندگان قربانیان این حادثه نیز آمده بود، محمد کینانی، پدر کودک 9ساله کشته‌شده در این حادثه نیز در این یادداشت نوشته بود: «آن روز زندگی من برای همیشه تغییر کرد. آن روز زندگی من کاملا نابود شد».
شرکت بلک‌واتر، موارد بی‌شماری از مقررات دولتی را زیرپا گذاشته است؛ از کاهش تعداد محافظان مشخص‌شده برای هر مأموریت، نگهداری از اسلحه و مهمات در مکان‌های ناامن، استفاده از سلاح‌های تأییدنشده، نگهداری نامطلوب خودروها گرفته تا نوشیدن بی‌ملاحظه الکل. براساس گزارش کنگره آمریکا، اعضای شرکت بلک‌واتر درعراق، بین سال‌های 2005 تا 2007، در 200 تیراندازی شرکت داشته‌اند. 24 دسامبر 2006، یک نگهبان مست این شرکت به یکی از محافظان عادل عبدل مهدی، سخنگوی وقت رئیس‌جمهوری عراق شلیک کرد. 4فوریه 2007، یک روزنامه‌نگار عراقی کشته شد، هفت فوریه همان سال سه نفر از نگهبانان دفتر تلویزیون دولتی عراق کشته شدند، 9 سپتامبر پنج نفر نزدیک یکی از ساختمان‌های دولتی کشته شدند، 12 سپتامبر پنج نفر در شرق بغداد زخمی شدند و در 16 سپتامبر، 17 عراقی درتیراندازی میدان نیسور بغداد کشته شدند. همه این کشتارها البته برای شرکت بلک‌واتر، یک‌ میلیارد دلار به ارمغان آورده است.
بااین‌حال کشتار میدان نیسور، رشته‌ای از خشونت‌های گسترده‌ در عراق را به‌دنبال داشت که مقدمه بحث‌های جدی بر سر نقش شرکت‌های امنیتی خصوصی در عراق و نیز مسئله حضور نظامی آمریکا در این کشور بود. پس از این کشتار، پارلمان عراق حق مصونیت از تعقیب قضایی برای شرکت‌های خصوصی خدمات امنیتی را لغو کرد. گذشته از این، دولت عراق در سال ۲۰۰۸ با خودداری از تمدید مجوز بلک‌واتر، به همکاری با این کمپانی پرنفوذ که وظیفه‌اش تأمین نیروهای امنیتی دیپلمات‌های آمریکا و دیگر کشورها بود، خاتمه داد و آن را از خاک عراق اخراج کرد.
اما فاجعه کشتار غیرنظامیان از سوی نیروهای بلک‌واتر در عراق، مانع از همکاری دولت آمریکا با این شرکت در افغانستان نشد و در 21 ژوئن 2010 گزارشی منتشر شد مبنی‌بر اینکه بلک‌واتر برنده مناقصه 120 میلیون دلاری برای ارائه خدمات حفاظتی و امنیتی به کنسولگری جدید ایالات‌متحده در افغانستان شد.
شاید از همین روست که باوجود همه اتهامات ریزودرشت، آقای پرینس، رئیس شرکت بلک‌واتر، به‌تازگی با گشاده‌دستی ایده ناب خود را تقدیم مقامات ایالات‌متحده کرد: «اگر ایالات‌متحده نمی‌خواهد برای مبارزه با داعش از نیروی زمینی استفاده کند، اجازه دهید بخش خصوصی کار را تمام کند.»
اما سؤال این است که چرا ایالات‌متحده از پیمانکاران بخش خصوصی برای چنین بخش‌های حساسی استفاده می‌کند؟ این سؤال را لئون پانتا، رئیس سازمان سیا، در سال 2010 و طی گفت‌وگویی با شبکه ‌ای‌بی‌سی اینگونه پاسخ داد: «ما در مناطق جنگی نیازمند امنیت هستیم. متأسفانه تنها چند شرکت اندک از این دست خدمات ارائه می‌دهند. وزرات خارجه در برخی موارد به آنها متکی است و از همین‌رو ما مناقصه‌هایی برگزار می‌کنیم و آنها (بلک‌واتر) با پیشنهاد 26 میلیون دلار برنده شدند.» بله! با چنین رویکردی است که غیرنظامیان، بهای سودآوری شرکت‌های خصوصی حریص و ماجراجویی‌های ایالات‌متحده در خاورمیانه را پرداخت می‌کنند.

در نگاه اول ایده شگفت‌انگیزی برای آمریکا به نظر می‌رسد و تنها سؤال این است که چرا هیچ مسئولی در دولت، پیش‌تر آن را پیشنهاد نداده است، اما نقش مخوف و اقدامات هولناک شرکت «بلک‌واتر» در عراق به‌سرعت زیر پای ایده مشارکت شرکت‌های امنیتی خصوصی در مناطق جنگی را خالی می‌کند. 16 سپتامبر 2007 بود که محافظان شرکت خصوصی بلک‌واتر در میدان نیسور بغداد برای بازکردن راه یک کاروان دیپلماتیک آمریکایی، به روی غیرنظامیان آتش گشودند؛ حمله‌ای که به کشته‌شدن 17 عراقی غیرمسلح و زخمی‌شدن 20 نفر منجر شد (هرچند براساس گزارش دولت آمریکا تعداد کشته‌ها 14 نفر و زخمی‌ها 17 نفر است). حالا و هفت سال پس از آن حادثه، پال اسلو، نیکلاس اسلتن، اوان لیبرتی، داستین هرد، محافظان این شرکت در دادگاه فدرال محاکمه شدند. نیکلاس اسلتن که اولین گلوله‌ها را شلیک کرده بود، اکنون به حبس ابد و سه محافظ دیگر به 30 سال حبس محکوم شده‌اند. آنها سال گذشته به همین اتهام مجرم شناخته شده بودند. اسلتن که به حبس ابد محکوم شده است، با اتهام قتل روبه‌رو بود و سه محافظ دیگر با اتهامات متعددی ازجمله قتل شبه‌عمد و تلاش برای قتل شبه‌عمد روبه‌رو بودند. پس از این دادگاه، وکلای این چهار نفر گفتند به‌زودی درخواست تجدیدنظر خود را به دادگاه ارائه خواهند کرد. پیش‌تر آنها استدلال کرده بودند این افراد برای دفاع از خودشان آتش گشوده‌اند؛ استدلالی که دادگاه آن را نپذیرفته است. پیش از اعلام حکم نهایی، والدین و دو برادر کودک ۹ساله‌ای که در آن حادثه کشته شده بود، دادخواستی احساسی را خطاب به قاضی دادگاه خواندند و از او خواستند با اتخاذ تصمیم درست «به همه کمک کند که انسانی رفتار کنند و منصف باشند». دولت آمریکا روز هشتم آوریل در یادداشتی برای صدرو حبس به دادگاه، نوشت: «قتل عام به کشته‌شدن 14 غیرنظامی و زخمی‌شدن 17 نفر منجر شد و هیچ‌یک از قربانیان، شورشی نبودند و هیچ تهدیدی از جانب آنها متوجه کاروان ریون 23 نبود».
در این یادداشت جملاتی از بازماندگان قربانیان این حادثه نیز آمده بود، محمد کینانی، پدر کودک 9ساله کشته‌شده در این حادثه نیز در این یادداشت نوشته بود: «آن روز زندگی من برای همیشه تغییر کرد. آن روز زندگی من کاملا نابود شد».
شرکت بلک‌واتر، موارد بی‌شماری از مقررات دولتی را زیرپا گذاشته است؛ از کاهش تعداد محافظان مشخص‌شده برای هر مأموریت، نگهداری از اسلحه و مهمات در مکان‌های ناامن، استفاده از سلاح‌های تأییدنشده، نگهداری نامطلوب خودروها گرفته تا نوشیدن بی‌ملاحظه الکل. براساس گزارش کنگره آمریکا، اعضای شرکت بلک‌واتر درعراق، بین سال‌های 2005 تا 2007، در 200 تیراندازی شرکت داشته‌اند. 24 دسامبر 2006، یک نگهبان مست این شرکت به یکی از محافظان عادل عبدل مهدی، سخنگوی وقت رئیس‌جمهوری عراق شلیک کرد. 4فوریه 2007، یک روزنامه‌نگار عراقی کشته شد، هفت فوریه همان سال سه نفر از نگهبانان دفتر تلویزیون دولتی عراق کشته شدند، 9 سپتامبر پنج نفر نزدیک یکی از ساختمان‌های دولتی کشته شدند، 12 سپتامبر پنج نفر در شرق بغداد زخمی شدند و در 16 سپتامبر، 17 عراقی درتیراندازی میدان نیسور بغداد کشته شدند. همه این کشتارها البته برای شرکت بلک‌واتر، یک‌ میلیارد دلار به ارمغان آورده است.
بااین‌حال کشتار میدان نیسور، رشته‌ای از خشونت‌های گسترده‌ در عراق را به‌دنبال داشت که مقدمه بحث‌های جدی بر سر نقش شرکت‌های امنیتی خصوصی در عراق و نیز مسئله حضور نظامی آمریکا در این کشور بود. پس از این کشتار، پارلمان عراق حق مصونیت از تعقیب قضایی برای شرکت‌های خصوصی خدمات امنیتی را لغو کرد. گذشته از این، دولت عراق در سال ۲۰۰۸ با خودداری از تمدید مجوز بلک‌واتر، به همکاری با این کمپانی پرنفوذ که وظیفه‌اش تأمین نیروهای امنیتی دیپلمات‌های آمریکا و دیگر کشورها بود، خاتمه داد و آن را از خاک عراق اخراج کرد.
اما فاجعه کشتار غیرنظامیان از سوی نیروهای بلک‌واتر در عراق، مانع از همکاری دولت آمریکا با این شرکت در افغانستان نشد و در 21 ژوئن 2010 گزارشی منتشر شد مبنی‌بر اینکه بلک‌واتر برنده مناقصه 120 میلیون دلاری برای ارائه خدمات حفاظتی و امنیتی به کنسولگری جدید ایالات‌متحده در افغانستان شد.
شاید از همین روست که باوجود همه اتهامات ریزودرشت، آقای پرینس، رئیس شرکت بلک‌واتر، به‌تازگی با گشاده‌دستی ایده ناب خود را تقدیم مقامات ایالات‌متحده کرد: «اگر ایالات‌متحده نمی‌خواهد برای مبارزه با داعش از نیروی زمینی استفاده کند، اجازه دهید بخش خصوصی کار را تمام کند.»
اما سؤال این است که چرا ایالات‌متحده از پیمانکاران بخش خصوصی برای چنین بخش‌های حساسی استفاده می‌کند؟ این سؤال را لئون پانتا، رئیس سازمان سیا، در سال 2010 و طی گفت‌وگویی با شبکه ‌ای‌بی‌سی اینگونه پاسخ داد: «ما در مناطق جنگی نیازمند امنیت هستیم. متأسفانه تنها چند شرکت اندک از این دست خدمات ارائه می‌دهند. وزرات خارجه در برخی موارد به آنها متکی است و از همین‌رو ما مناقصه‌هایی برگزار می‌کنیم و آنها (بلک‌واتر) با پیشنهاد 26 میلیون دلار برنده شدند.» بله! با چنین رویکردی است که غیرنظامیان، بهای سودآوری شرکت‌های خصوصی حریص و ماجراجویی‌های ایالات‌متحده در خاورمیانه را پرداخت می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.