|

صدرحاج سیدجوادی قانون‏مدار با دغدغه توسعه

پنجشنبه، دومین مراسم سال‌مرگ دکتراحمد صدرحاج سید‏جوادی؛ عضو شورای انقلاب، وزیر کشور و وزیر دادگستری دولت موقت و فعال سیاسی ملی- مذهبی؛ ساعت پنج بعدازظهری بهاری شروع ‌شد. همه صندلی‏‌ها پر شده از میهمانان و عده‏ای سرپا ایستاده‏‌اند. «الهه‏ صدرحاج‌‏سیدجوادی» دختر او با وسواس بی‏‌نظیری از میهمانان پدر پذیرایی می‌کند؛ چهره‌هایی آشنا از فعالان سیاسی ملی- مذهبی؛ چهره‌هایی چون ابراهیم یزدی، غلامعباس توسلی، حسین شا‏ه‏‌حسینی، سیف، مولایی، محمد ملکی، عباس امیرانتظام، هاشم صباغیان، محمد توسلی، مهندس معین‏‌فر، مهندس میثمی و... .برنامه با صحبت‌های مجری جوان درباره زندگی‌نامه دکتر صدرحاج‌سیدجوادی شروع می‌شود؛ از تولد در سوم خرداد1296 تا فوت در تاریخ 11فروردین1392 و فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی. احمد صدرحاج‌سیدجوادی فارغ‌التحصیل رشته حقوق قضایی و سیاسی از دانشگاه تهران و دانش‌آموخته دکترای علوم سیاسی از فرانسه، در دوران ملی‌شدن صنعت نفت وارد فعالیت‌های سیاسی شد و پس از کودتای ۲۸مرداد۱۳۳۲ به دعوت آیت‌الله سیدرضا زنجانی به نهضت مقاومت ملی پیوست و سپس در اردیبهشت سال۱۳۴۰ همراه با برخی دیگر از اعضای این نهضت همچون مهندس مهدی بازرگان و دکتریدالله سحابی به تأسیس نهضت آزادی ایران پرداخت، گرچه به‌دلیل اشتغال به امر قضاوت امضای او در بیانیه تأسیس این حزب قرار نگرفت. بعد از دقایقی مجری از سخنران اول دعوت به صحبت می‌کند: «حسین شاه‏‌حسینی»، معاون رئیس سازمان تربیت بدنی و رئیس کمیته ملی المپیک در دولت مهندس مهدی بازرگان. شاه‏‌حسینی از فعالان قدیمی ملی است. او از آشنایی با دکتر احمد صدر در نهضت مقاومت ملی و کمیته‌های حقوقی آن می‏‌گوید «دکتر مصدق همواره وقتی اشاره به حضور افراد قانون‏گرا و مسلمان در ادارات می‌کرد، آقای صدر را شاخص این دوویژگی می‌دانست». شاه‏‌حسینی به نقش دکترصدر در هیأت‏ امنای قلعه احمدآباد و تلاش‌های وی در حفاظت از این مجموعه تاریخی اشاره می‌کند: «مرحوم صدرحاج‌سیدجوادی شخصیتی مسلمان، متدین و قانون‏گرا بود و در جامعه‏ دادگستری با این ویژگی شناخته شده بود. صدرحاج‌سیدجوادی در جامعه سیاسی ایران شخصیتی ارزشمند بود و به‌هیچ‌وجه هدفی جز حق و حق‏گرایی نداشت». شاه‌‏حسینی از صدر به‌عنوان چهره‌ای شاخص در کنار مرحوم آیت‌‏الله طالقانی و میناچی یاد می‌کند که در مقام اولین وزیر کشور پس از انقلاب، رفراندوم
جمهوری اسلامی را در روزهای ۱۰ و ۱۱فروردین۱۳۵۸ برگزار کرد و در تدوین پیش‌نویس قانون‌اساسی نقش برجسته‌ای داشت.
«صدرحاج‌سیدجوادی شخصیتی استثنایی بودند و در کلاس قضا تا یقین نمی‌کردند دست به رأی نمی‏‌بردند و همیشه رأی را در شرایطی می‌‏دادند که خودشان نیز به آن اعتقاد داشتند. طوری که مطالب و دفاعیات او حتی در مقوله‏ قتل پروانه و داریوش فروهر مورد احترام دستگاه قضائی بود». حاج‌سیدجوادی در دوره نخست‌وزیری علی امینی، دادستان تهران شد و پس از بازداشت اعضای نهضت آزادی در بهمن۱۳۴۱، مسئولیت اجرایی نهضت آزادی را برعهده گرفت. او پس از بازنشستگی، پروانه وکالت گرفت و به ریاست کانون وکلا انتخاب شد اما با مخالفت مستقیم شاه با ریاست او بر کانون وکلا، انتخابات باطل شد و داماد دکترمصدق به‌جای او انتخاب شد. او سخنرانی خود را این‌گونه به پایان می‏برد: «صدرحاج‌سیدجوادی خداگونه فکر کرد و خداگونه زندگی کرد، عاشا سعیدا و معاشا سعید». بعد از شاه‌‏حسینی، محمد توسلی در سخنانی به تجلیل و بررسی شخصیت این فعال دیرپای ملی - مذهبی پرداخت. توسلی مهم‌ترین پروژه صدر را «توسعه انسانی» دانست و بزرگ‌ترین مشکل جامعه را عقب‏ماندگی انسانی و فرهنگ استبدادی. بعد از توسلی نوبت به مهندس لطف‏‌الله میثمی می‌رسد. میثمی صحبت‌های خود را به‌نوعی تکمیل سخنان توسلی می‌داند و به بخش دیگری از زندگی صدر اشاره می‌کند. او با ذکر خاطراتی از تلاش‌های صدر در دوران بعد از زلزله بم به شرح تشکیل و فعالیت‌های جمعیت امداد ملی به نام «جام» اشاره می‌کند که طرح‌هایی نظیر کمک به معلمان یا مطالعات طرح صنعتی تولید عسل خرما در بم زلزله‏‌زده را پیگیری می‌کرد؛ طرحی که میثمی هنوز آن را ارزشمند می‌داند. سخنران چهارم مراسم بزرگداشت احمد صدر‌حاج‏سیدجوادی، دکترمحمد ملکی بود که در سخنانی کوتاه از احمد صدرحاج‌سیدجوادی به‌عنوان الگوی یک قاضی ملی و منصف نام برد. صدرحاج‌‏سیدجوادی، پیش از انقلاب وکالت تعدادی از چهر‌های شاخص مخالف حکومت پهلوی ازجمله دکترعلی شریعتی، مقام‌معظم‌رهبری و آیت‌الله منتظری را بر عهده داشت. نوبت که به آخرین سخنران مراسم می‌رسد، او به شخصیت‏‌نگاری دکترصدر از منظر روانشناسی می‏‌پردازد. دکترحسین مجتهدی، صدرحاج‌سیدجوادی را نمونه الگوی انسان‌هایی می‌داند که برایشان اصول اخلاقی بالاتر و فراتر از همه‌چیز بود. عقربه‏ ساعت هفت عصر را نشان می‌دهد و پایان مراسم، اعلام می‌شود؛ مراسمی کوچک برای قانون‏مداری بزرگ... .

پنجشنبه، دومین مراسم سال‌مرگ دکتراحمد صدرحاج سید‏جوادی؛ عضو شورای انقلاب، وزیر کشور و وزیر دادگستری دولت موقت و فعال سیاسی ملی- مذهبی؛ ساعت پنج بعدازظهری بهاری شروع ‌شد. همه صندلی‏‌ها پر شده از میهمانان و عده‏ای سرپا ایستاده‏‌اند. «الهه‏ صدرحاج‌‏سیدجوادی» دختر او با وسواس بی‏‌نظیری از میهمانان پدر پذیرایی می‌کند؛ چهره‌هایی آشنا از فعالان سیاسی ملی- مذهبی؛ چهره‌هایی چون ابراهیم یزدی، غلامعباس توسلی، حسین شا‏ه‏‌حسینی، سیف، مولایی، محمد ملکی، عباس امیرانتظام، هاشم صباغیان، محمد توسلی، مهندس معین‏‌فر، مهندس میثمی و... .برنامه با صحبت‌های مجری جوان درباره زندگی‌نامه دکتر صدرحاج‌سیدجوادی شروع می‌شود؛ از تولد در سوم خرداد1296 تا فوت در تاریخ 11فروردین1392 و فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی. احمد صدرحاج‌سیدجوادی فارغ‌التحصیل رشته حقوق قضایی و سیاسی از دانشگاه تهران و دانش‌آموخته دکترای علوم سیاسی از فرانسه، در دوران ملی‌شدن صنعت نفت وارد فعالیت‌های سیاسی شد و پس از کودتای ۲۸مرداد۱۳۳۲ به دعوت آیت‌الله سیدرضا زنجانی به نهضت مقاومت ملی پیوست و سپس در اردیبهشت سال۱۳۴۰ همراه با برخی دیگر از اعضای این نهضت همچون مهندس مهدی بازرگان و دکتریدالله سحابی به تأسیس نهضت آزادی ایران پرداخت، گرچه به‌دلیل اشتغال به امر قضاوت امضای او در بیانیه تأسیس این حزب قرار نگرفت. بعد از دقایقی مجری از سخنران اول دعوت به صحبت می‌کند: «حسین شاه‏‌حسینی»، معاون رئیس سازمان تربیت بدنی و رئیس کمیته ملی المپیک در دولت مهندس مهدی بازرگان. شاه‏‌حسینی از فعالان قدیمی ملی است. او از آشنایی با دکتر احمد صدر در نهضت مقاومت ملی و کمیته‌های حقوقی آن می‏‌گوید «دکتر مصدق همواره وقتی اشاره به حضور افراد قانون‏گرا و مسلمان در ادارات می‌کرد، آقای صدر را شاخص این دوویژگی می‌دانست». شاه‏‌حسینی به نقش دکترصدر در هیأت‏ امنای قلعه احمدآباد و تلاش‌های وی در حفاظت از این مجموعه تاریخی اشاره می‌کند: «مرحوم صدرحاج‌سیدجوادی شخصیتی مسلمان، متدین و قانون‏گرا بود و در جامعه‏ دادگستری با این ویژگی شناخته شده بود. صدرحاج‌سیدجوادی در جامعه سیاسی ایران شخصیتی ارزشمند بود و به‌هیچ‌وجه هدفی جز حق و حق‏گرایی نداشت». شاه‌‏حسینی از صدر به‌عنوان چهره‌ای شاخص در کنار مرحوم آیت‌‏الله طالقانی و میناچی یاد می‌کند که در مقام اولین وزیر کشور پس از انقلاب، رفراندوم
جمهوری اسلامی را در روزهای ۱۰ و ۱۱فروردین۱۳۵۸ برگزار کرد و در تدوین پیش‌نویس قانون‌اساسی نقش برجسته‌ای داشت.
«صدرحاج‌سیدجوادی شخصیتی استثنایی بودند و در کلاس قضا تا یقین نمی‌کردند دست به رأی نمی‏‌بردند و همیشه رأی را در شرایطی می‌‏دادند که خودشان نیز به آن اعتقاد داشتند. طوری که مطالب و دفاعیات او حتی در مقوله‏ قتل پروانه و داریوش فروهر مورد احترام دستگاه قضائی بود». حاج‌سیدجوادی در دوره نخست‌وزیری علی امینی، دادستان تهران شد و پس از بازداشت اعضای نهضت آزادی در بهمن۱۳۴۱، مسئولیت اجرایی نهضت آزادی را برعهده گرفت. او پس از بازنشستگی، پروانه وکالت گرفت و به ریاست کانون وکلا انتخاب شد اما با مخالفت مستقیم شاه با ریاست او بر کانون وکلا، انتخابات باطل شد و داماد دکترمصدق به‌جای او انتخاب شد. او سخنرانی خود را این‌گونه به پایان می‏برد: «صدرحاج‌سیدجوادی خداگونه فکر کرد و خداگونه زندگی کرد، عاشا سعیدا و معاشا سعید». بعد از شاه‌‏حسینی، محمد توسلی در سخنانی به تجلیل و بررسی شخصیت این فعال دیرپای ملی - مذهبی پرداخت. توسلی مهم‌ترین پروژه صدر را «توسعه انسانی» دانست و بزرگ‌ترین مشکل جامعه را عقب‏ماندگی انسانی و فرهنگ استبدادی. بعد از توسلی نوبت به مهندس لطف‏‌الله میثمی می‌رسد. میثمی صحبت‌های خود را به‌نوعی تکمیل سخنان توسلی می‌داند و به بخش دیگری از زندگی صدر اشاره می‌کند. او با ذکر خاطراتی از تلاش‌های صدر در دوران بعد از زلزله بم به شرح تشکیل و فعالیت‌های جمعیت امداد ملی به نام «جام» اشاره می‌کند که طرح‌هایی نظیر کمک به معلمان یا مطالعات طرح صنعتی تولید عسل خرما در بم زلزله‏‌زده را پیگیری می‌کرد؛ طرحی که میثمی هنوز آن را ارزشمند می‌داند. سخنران چهارم مراسم بزرگداشت احمد صدر‌حاج‏سیدجوادی، دکترمحمد ملکی بود که در سخنانی کوتاه از احمد صدرحاج‌سیدجوادی به‌عنوان الگوی یک قاضی ملی و منصف نام برد. صدرحاج‌‏سیدجوادی، پیش از انقلاب وکالت تعدادی از چهر‌های شاخص مخالف حکومت پهلوی ازجمله دکترعلی شریعتی، مقام‌معظم‌رهبری و آیت‌الله منتظری را بر عهده داشت. نوبت که به آخرین سخنران مراسم می‌رسد، او به شخصیت‏‌نگاری دکترصدر از منظر روانشناسی می‏‌پردازد. دکترحسین مجتهدی، صدرحاج‌سیدجوادی را نمونه الگوی انسان‌هایی می‌داند که برایشان اصول اخلاقی بالاتر و فراتر از همه‌چیز بود. عقربه‏ ساعت هفت عصر را نشان می‌دهد و پایان مراسم، اعلام می‌شود؛ مراسمی کوچک برای قانون‏مداری بزرگ... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.