اجماع برای دفاع از حیثیت ملی
محمدعلی سبحانی-مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
ماجراجویی عربستان سعودی در یمن تا امروز تقریبا ناکام مانده است و در عین حال با درنظرداشتن شرایط این کشور و منطقه، احتمال رسیدن متجاوزان به اهداف خود در یمن، بعید به نظر میرسد. سعودیها و مجموعه کشورهای همسو با آنها به دنبال این هستند که ایران را متهم کرده و کشورمان را عامل حوادث یمن معرفی کنند، درحالیکه همانطور که در یادداشت روز 15فروردینماه در «شرق» تاکید داشتم، ریشه حوادث یمن را باید در تاریخ این کشور جستوجو کرد. درعینحال، واقعه هولناک اهانت به دو زائر نوجوان ایرانی خانه خدا در فرودگاه جده، فضای تنفر نسبت به عربستان را در میان مردم ایران به شدت گسترش داد و این احتمال دور از ذهن نیست که تداوم تنشآفرینی طرف سعودی، واکنشهای غیرقابل کنترلی را به همراه داشته باشد. مسئولان ایرانی حتما با درنظرداشتن مجموعه شرایط و درعینحال با صلابت برخاسته از اقتدار کشورمان، این اهانت نابخشودنی و رفتار ناشایست را که در کشور عربستان رخ داده تا رسیدن عاملان آن به مجازات متناسب با جرم، دنبال خواهند کرد. چگونه است که روشهای خاص عربستان در آنچه جاریکردن احکام شریعت میدانند، برای جرائم بسیار کمتر از این تا قطع دست و پا یا اعدام پیش میرود اما در این مورد بسیار با اهمیت، هنوز مجازات عاملان مشخص نیست؟ این امیدواری وجود دارد که در هیأت حاکمه عربستان، فرد یا افراد عاقلی باقیمانده باشند که با عذرخواهی از ملت بزرگ ایران، متخلفان را به سزای عمل خودشان برسانند و افکار عمومی منطقه و ایران را آرام کنند. آنچه مسلم است درگیری با کشورها و افزایش اختلافات جزء سیاستهای دولت ایران نیست اما افزایش فشار افکار عمومی و تداوم رفتار لجوجانه عربستان میتواند فضا را کاملا تغییر دهد.
نگارنده با توجه به تجربیات گذشته، پیشنهاد میکند تا دولت به سرعت وارد عمل شده و با تشکیل کمیتهای مرکب از تمامی دستگاههای مسئول با محوریت وزارت خارجه یا فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیریت صحنه را کاملا برعهده بگیرد. رصد دائمی تحولات مرتبط با موضوع اقدام شنیع فرودگاه جده و سایر تحولات عربستان و اطلاعرسانی مستقیم و سریع میتواند بازار شایعات را تعطیل کرده و مانع از برهم خوردن کنترل اوضاع شود. روز گذشته مردم ایران بحق در مقابل سفارت عربستان تجمع کرده و شدت عصبانیت و انزجار خود از اقدام صورتگرفته را نشان دادند.
اینروزها که شبکههای اجتماعی بهصورت خودجوش همانند موضوعات ملی دیگر، بهدنبال دفاع از حیثیت ملی ما هستند دولت هم میتواند به کمک افکار عمومی آمده و توان ملی را افزایش دهد. در کمیته مذکور میتوان با دعوت از حقوقدانان مجرب بینالمللی کشورمان، لایحهای قانونی تنظیم کرد و با تحمیل مسئولیت قطعی این حادثه به حاکمیت سعودی، مانع شانه خالیکردن این کشور از پذیرش تعهدات بینالمللی عربستان شد. شکایت به مجامع حقوقی جهانی باید همزمان با تبلیغات رسانهای هدفمند و مستدل علیه عربستان باشد. در همین کمیته میتوان بحث کرد که توقف سفر عمره مفرده با توجه به احتمال تکرار رفتارهایی از این دست، تا چه حد ضرورت دارد؟ عربستانسعودی را باید در سطح بینالمللی مفتضح کرد و نشان داد دولتی با این حجم ادعا و داعیه پدری جهان عرب، امکان اداره فرودگاه خود را ندارد و رفتارهای قرون وسطایی با اتباع مسلمان دیگر کشورها در آن رخ میدهد. در همه جای دنیا تلاش میشود فرودگاهها بهعنوان نماد و سمبل اخلاق، ادب، فرهنگ و تاریخ آن کشور معرفی شود اما گویا مسئولان عربستانی، به گونهای دیگر میاندیشند. در خاتمه ذکر یک نکته ضروریاست.
باید با نهایت دقت و بهرهگیری از ابزارهای بینالمللی و دیپلماتیک به احقاق حقوق حقه زائران عزیز و خانوادههای متألم آنان پرداخت و در نظر داشت سعودیها همسایه ما هستند و مسئله حج تمتع نیز مد نظر قرار دارد. باید این کشور بهگونهای مورد بازخواست منطقهای و جهانی قرار گیرد که حداکثر منفعت را برای منافع ملی ما به همراه داشته باشد. درعینحال جریان ضددکتر ظریف و دولت هم توجه داشته باشند که افکار عمومی در جریان التزام عملی دولت یازدهم به دفاع از حقوق شهروندی ایرانیان قرار دارد. هرکس در هر لباس و کسوتی بخواهد از نمد مسائل کلان ملی و حیثیت عمومی، کلاهی برای مقاصد جناحی و تداوم رفتارهای تخریبی خود بسازد، نزد مردم ایران بیاعتبار خواهد شد.
ماجراجویی عربستان سعودی در یمن تا امروز تقریبا ناکام مانده است و در عین حال با درنظرداشتن شرایط این کشور و منطقه، احتمال رسیدن متجاوزان به اهداف خود در یمن، بعید به نظر میرسد. سعودیها و مجموعه کشورهای همسو با آنها به دنبال این هستند که ایران را متهم کرده و کشورمان را عامل حوادث یمن معرفی کنند، درحالیکه همانطور که در یادداشت روز 15فروردینماه در «شرق» تاکید داشتم، ریشه حوادث یمن را باید در تاریخ این کشور جستوجو کرد. درعینحال، واقعه هولناک اهانت به دو زائر نوجوان ایرانی خانه خدا در فرودگاه جده، فضای تنفر نسبت به عربستان را در میان مردم ایران به شدت گسترش داد و این احتمال دور از ذهن نیست که تداوم تنشآفرینی طرف سعودی، واکنشهای غیرقابل کنترلی را به همراه داشته باشد. مسئولان ایرانی حتما با درنظرداشتن مجموعه شرایط و درعینحال با صلابت برخاسته از اقتدار کشورمان، این اهانت نابخشودنی و رفتار ناشایست را که در کشور عربستان رخ داده تا رسیدن عاملان آن به مجازات متناسب با جرم، دنبال خواهند کرد. چگونه است که روشهای خاص عربستان در آنچه جاریکردن احکام شریعت میدانند، برای جرائم بسیار کمتر از این تا قطع دست و پا یا اعدام پیش میرود اما در این مورد بسیار با اهمیت، هنوز مجازات عاملان مشخص نیست؟ این امیدواری وجود دارد که در هیأت حاکمه عربستان، فرد یا افراد عاقلی باقیمانده باشند که با عذرخواهی از ملت بزرگ ایران، متخلفان را به سزای عمل خودشان برسانند و افکار عمومی منطقه و ایران را آرام کنند. آنچه مسلم است درگیری با کشورها و افزایش اختلافات جزء سیاستهای دولت ایران نیست اما افزایش فشار افکار عمومی و تداوم رفتار لجوجانه عربستان میتواند فضا را کاملا تغییر دهد.
نگارنده با توجه به تجربیات گذشته، پیشنهاد میکند تا دولت به سرعت وارد عمل شده و با تشکیل کمیتهای مرکب از تمامی دستگاههای مسئول با محوریت وزارت خارجه یا فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیریت صحنه را کاملا برعهده بگیرد. رصد دائمی تحولات مرتبط با موضوع اقدام شنیع فرودگاه جده و سایر تحولات عربستان و اطلاعرسانی مستقیم و سریع میتواند بازار شایعات را تعطیل کرده و مانع از برهم خوردن کنترل اوضاع شود. روز گذشته مردم ایران بحق در مقابل سفارت عربستان تجمع کرده و شدت عصبانیت و انزجار خود از اقدام صورتگرفته را نشان دادند.
اینروزها که شبکههای اجتماعی بهصورت خودجوش همانند موضوعات ملی دیگر، بهدنبال دفاع از حیثیت ملی ما هستند دولت هم میتواند به کمک افکار عمومی آمده و توان ملی را افزایش دهد. در کمیته مذکور میتوان با دعوت از حقوقدانان مجرب بینالمللی کشورمان، لایحهای قانونی تنظیم کرد و با تحمیل مسئولیت قطعی این حادثه به حاکمیت سعودی، مانع شانه خالیکردن این کشور از پذیرش تعهدات بینالمللی عربستان شد. شکایت به مجامع حقوقی جهانی باید همزمان با تبلیغات رسانهای هدفمند و مستدل علیه عربستان باشد. در همین کمیته میتوان بحث کرد که توقف سفر عمره مفرده با توجه به احتمال تکرار رفتارهایی از این دست، تا چه حد ضرورت دارد؟ عربستانسعودی را باید در سطح بینالمللی مفتضح کرد و نشان داد دولتی با این حجم ادعا و داعیه پدری جهان عرب، امکان اداره فرودگاه خود را ندارد و رفتارهای قرون وسطایی با اتباع مسلمان دیگر کشورها در آن رخ میدهد. در همه جای دنیا تلاش میشود فرودگاهها بهعنوان نماد و سمبل اخلاق، ادب، فرهنگ و تاریخ آن کشور معرفی شود اما گویا مسئولان عربستانی، به گونهای دیگر میاندیشند. در خاتمه ذکر یک نکته ضروریاست.
باید با نهایت دقت و بهرهگیری از ابزارهای بینالمللی و دیپلماتیک به احقاق حقوق حقه زائران عزیز و خانوادههای متألم آنان پرداخت و در نظر داشت سعودیها همسایه ما هستند و مسئله حج تمتع نیز مد نظر قرار دارد. باید این کشور بهگونهای مورد بازخواست منطقهای و جهانی قرار گیرد که حداکثر منفعت را برای منافع ملی ما به همراه داشته باشد. درعینحال جریان ضددکتر ظریف و دولت هم توجه داشته باشند که افکار عمومی در جریان التزام عملی دولت یازدهم به دفاع از حقوق شهروندی ایرانیان قرار دارد. هرکس در هر لباس و کسوتی بخواهد از نمد مسائل کلان ملی و حیثیت عمومی، کلاهی برای مقاصد جناحی و تداوم رفتارهای تخریبی خود بسازد، نزد مردم ایران بیاعتبار خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.