|

گزینه‌های ایران در یمن

با توجه به معادله الگوهای دوستی و دشمنی موجود در یمن، ایران دارای گزینه‌های تقریبا تعریف‌شده‌ای خواهد بود.
درحال‌حاضر مهم‌ترین بازیگر صحنه سیاسی یمن، یعنی گروه انصارالله دارای پیوندهای ایدئولوژیک و سیاسی با ایران است.
اگرچه جمهوری اسلامی ایران تاکنون رسما موضع‌گیری دیپلماتیک و صریح درباره انصارالله نداشته و به طور کلی از حرکت انقلابی مردم یمن حمایت کرده، اما در روزهای گذشته تهران شاهد ورود نخستین هیأت سیاسی و اقتصادی یمن پس از چنددهه از جانب صنعا بود که طی آن قراردادها و یاددشت‌های تفاهمی درباره برقراری خط هوایی امضا و همچنین کمک‌های انسان‌دوستانه و دارویی ایران به یمن انجام شد.
ضمن اینکه این اقدامات با واکنش شدید و صریح عبدربه منصور هادی و مقامات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز روبه‌رو شد.
اما با توجه به حضور دو فاکتور انصارالله در صنعا و عزم راسخ آن برای ایجاد ثبات در یمن و همچنین نگاه موافق آمریکا به این فرایند، امکان توافق سایر گروه‌های میانه‌رو یمنی با انصارالله و همچنین پذیرش آنان از طرف لایه‌های محذوف جامعه یمن که دلبستگی خاصی به سایر گروه‌های سیاسی ندارند، وجود دارد.
همچنین با توجه به نفوذی که انصارالله در ارتش، پلیس و سایر نهادهای امنیتی دارد، دست بالای این گروه در صحنه سیاسی یمن را اکنون نمی‌توان نادیده انگاشت. حتی در هفته گذشته خبرهایی از احتمال توافق جدایی‌طلبان جنوب با انصارالله با هدف تشکیل دولت وحدت ملی از رسانه‌ها شنیده شد.
اما آنچه در واقعیت تحولات یمن قرار دارد، وجود دسته‌بندی‌های قومی، مذهبی و سیاسی است که ریشه در ژئوپلتیک چندقطبی آن دارد که نه انصارالله و نه سایر گروه‌های درگیر در یمن یا حامیان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آنان قادر به نادیده‌گرفتن آن نیستند.
واقعیت این است که اگرچه امروز انصارالله به‌عنوان یک گروه متحد قدرتمند نزدیک به شیعیان در یمن قدرت را در دست گرفته، اما با توجه به واقعیات سیاسی و اجتماعی موجود، توان تشکیل دولتی فراگیر بدون حضور سایر گروه‌های سیاسی را نخواهد داشت و این دولت فراگیر حاصل نخواهد شد مگر با به‌رسمیت‌شناختن طیف‌های مختلف فکری و سیاسی، اگرچه نقش حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی هم تعیین‌کننده خواهد بود.
ایران و آمریکا، به عنوان دو کشور تأثیرگذار در یمن، هر دو اشتراکاتی در این مورد دارند.
از جمله مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی که آنها را در منطقه به یکدیگر نزدیک ساخته است.
حتی مقامات ارشد آمریکایی رسما اعلام کرده‌اند با حوثی‌ها مخالفتی ندارند و درباره مقابله با القاعده نیز مانعی بر سر راه مذاکره با انصارالله وجود ندارد.
همچنین عربستان و سایر اعضای شورای همکاری خلیج‌فارس که بیش از سه‌دهه است روش مقابله و حذف را درباره ایران در منطقه دنبال می‌کنند، در صورت توافق ضمنی ایران و آمریکا درباره یمن، ناچار به پذیرش واقعیت حضور طیف‌های مختلف مذهبی و سیاسی در یمن خواهند بود و نتیجه نهایی آن نیز به‌رسمیت‌شناختن حضور انصارالله در دولت یمن است.
اما حتی در صورت تشکیل دولتی فراگیر، انتظار اقدامات ایذایی و تخریبی مخالفان افراطی و گروه‌هایی همچون القاعده در یمن قابل پیش‌بینی است.

با توجه به معادله الگوهای دوستی و دشمنی موجود در یمن، ایران دارای گزینه‌های تقریبا تعریف‌شده‌ای خواهد بود.
درحال‌حاضر مهم‌ترین بازیگر صحنه سیاسی یمن، یعنی گروه انصارالله دارای پیوندهای ایدئولوژیک و سیاسی با ایران است.
اگرچه جمهوری اسلامی ایران تاکنون رسما موضع‌گیری دیپلماتیک و صریح درباره انصارالله نداشته و به طور کلی از حرکت انقلابی مردم یمن حمایت کرده، اما در روزهای گذشته تهران شاهد ورود نخستین هیأت سیاسی و اقتصادی یمن پس از چنددهه از جانب صنعا بود که طی آن قراردادها و یاددشت‌های تفاهمی درباره برقراری خط هوایی امضا و همچنین کمک‌های انسان‌دوستانه و دارویی ایران به یمن انجام شد.
ضمن اینکه این اقدامات با واکنش شدید و صریح عبدربه منصور هادی و مقامات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز روبه‌رو شد.
اما با توجه به حضور دو فاکتور انصارالله در صنعا و عزم راسخ آن برای ایجاد ثبات در یمن و همچنین نگاه موافق آمریکا به این فرایند، امکان توافق سایر گروه‌های میانه‌رو یمنی با انصارالله و همچنین پذیرش آنان از طرف لایه‌های محذوف جامعه یمن که دلبستگی خاصی به سایر گروه‌های سیاسی ندارند، وجود دارد.
همچنین با توجه به نفوذی که انصارالله در ارتش، پلیس و سایر نهادهای امنیتی دارد، دست بالای این گروه در صحنه سیاسی یمن را اکنون نمی‌توان نادیده انگاشت. حتی در هفته گذشته خبرهایی از احتمال توافق جدایی‌طلبان جنوب با انصارالله با هدف تشکیل دولت وحدت ملی از رسانه‌ها شنیده شد.
اما آنچه در واقعیت تحولات یمن قرار دارد، وجود دسته‌بندی‌های قومی، مذهبی و سیاسی است که ریشه در ژئوپلتیک چندقطبی آن دارد که نه انصارالله و نه سایر گروه‌های درگیر در یمن یا حامیان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آنان قادر به نادیده‌گرفتن آن نیستند.
واقعیت این است که اگرچه امروز انصارالله به‌عنوان یک گروه متحد قدرتمند نزدیک به شیعیان در یمن قدرت را در دست گرفته، اما با توجه به واقعیات سیاسی و اجتماعی موجود، توان تشکیل دولتی فراگیر بدون حضور سایر گروه‌های سیاسی را نخواهد داشت و این دولت فراگیر حاصل نخواهد شد مگر با به‌رسمیت‌شناختن طیف‌های مختلف فکری و سیاسی، اگرچه نقش حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی هم تعیین‌کننده خواهد بود.
ایران و آمریکا، به عنوان دو کشور تأثیرگذار در یمن، هر دو اشتراکاتی در این مورد دارند.
از جمله مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی که آنها را در منطقه به یکدیگر نزدیک ساخته است.
حتی مقامات ارشد آمریکایی رسما اعلام کرده‌اند با حوثی‌ها مخالفتی ندارند و درباره مقابله با القاعده نیز مانعی بر سر راه مذاکره با انصارالله وجود ندارد.
همچنین عربستان و سایر اعضای شورای همکاری خلیج‌فارس که بیش از سه‌دهه است روش مقابله و حذف را درباره ایران در منطقه دنبال می‌کنند، در صورت توافق ضمنی ایران و آمریکا درباره یمن، ناچار به پذیرش واقعیت حضور طیف‌های مختلف مذهبی و سیاسی در یمن خواهند بود و نتیجه نهایی آن نیز به‌رسمیت‌شناختن حضور انصارالله در دولت یمن است.
اما حتی در صورت تشکیل دولتی فراگیر، انتظار اقدامات ایذایی و تخریبی مخالفان افراطی و گروه‌هایی همچون القاعده در یمن قابل پیش‌بینی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.