|

گورنوشته برنده‌ای حقیر

خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس
سوزان سانتاگ: «خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس» از آن کتاب‌های‌برانگیزنده و اصیل و شدیدا شکاکانه است که با قدرتی همچون کشف و دریافتی شخصی بر خواننده اثر می‌گذراد. گزافه نیست اگر بگوییم این رمان که بیش از یک قرن پیش نوشته شده کاملا مدرن است. آیا هر اثری که با بیشترین اصالت و صراحتی که به تصور در‌می‌آید با ما سخن می‌گوید همان چیزی نیست که مایلیم آن را به آنچه به نام مدرنیته می‌شناسیم نسبت بدهیم. معیارهای ما برای مدرن‌بودن، مجموعه‌ای از توهمات فریبنده است که به ما اجازه می‌دهد تکه‌هایی از گذشته را به شکلی گزینشی مصادره کنیم. نیز چنین است تصور ما از آنچه بدوی و ساده‌لوحانه است، تصوری که بخش‌هایی از جهان را مجاز می‌دارد بر بخش‌های دیگر فخر بفروشند و منت بگذارند. شاید مرده‌بودن دیدگاهی باشد که نتوان تهمت ساده‌لوحی به آن بست. بی‌هیچ‌تردید «خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس» بی‌آنکه ساده‌لوحانه باشد، از جذاب‌ترین کتاب‌هایی است که تاکنون نوشته شده. دوست‌داشتن این کتاب به معنای آن است که اندکی از ساده‌لوحی خود درباره ادبیات و امکانات ادبیات بکاهیم.

فلاکت اعصار
دن کاسمورو

جان‌گلدسون: دن‌ کاسمورو در دهه 1890 نوشته شد، اما 97 فصل از 149 فصل آن در دهه 1850 می‌گذرد، یعنی دوران نوجوانی بنتو سانتیاگو و دلدادگی او به دختر همسایه، که راوی اکنون نشسته و آن را به یاد می‌آورد. مقایسه میان دهه 1850 و 1890 ما را از برخی ویژگی‌های برزیل و ساختار اجتماعی آنکه در بطن داستان نهفته است آگاه می‌کند. همچنین نکاتی از رئالیسم خاص رمان را به ما می‌نمایاند... همچنان‌که ماشادو با بیانی دور از پرگویی و شعار نشان می‌دهد، جامعه برزیل در این دوران دنیایی بسیار محافظه‌کار و عقب‌افتاده است؛ دنیایی که در آن هنوز زالو و داروی قی‌آور روش‌های رایج معامله است و نذر مادر برای آنکه فرزندی نازاده را کشیش کند، چیزی کاملا موجه و قابل‌قبول.

تکه‌پاره‌هایی از واقعیت
کینکاس بوربا

دیوید تی. هاربرلی: بی‌همتابودن «کینکاس بوربا» بدان سبب است که این رمان اعتبار متن را به عنوان روایتی از واقعیت انکار می‌کند. راوی، ما را در مقیاسی وسیع اغفال می‌کند، زیرا با هشیاری تمام، جفت‌هایی کنار هم می‌چیند که ما به گونه‌ای غریزی مایلیم آنها را بپذیریم: ماشادوی واقعی و راوی «کینکاس‌بوربا»، کینکاس‌بوربا و روبیائو، روبیائو و ناپلئون سوم، کینکاس‌بوربای فیلسوف و کینکاس‌بوربای سگ، رابطه روبیائو- سوفیا و رابطه سوفیا-کارلوس ماریا. ماشادو به واسطه همین خیانت راوی، به انتظارات ما در مقام خواننده نیز خیانت می‌کند و چیزی نامنتظر از ما توقع دارد. او «تکه‌پاره‌هایی از واقعیت» را که راوی‌اش با نظمی زنجیره‌وار به هم کوک زده به ما عرضه می‌کند، اما قابل‌اعتمادنبودن بدیهی راوی آن ‌نظم را از اعتبار می‌اندازد و ما را وامی‌دارد که از همان تکه‌پاره‌ها واقعیت خودمان را بسازیم. تبیین و توصیف یگانه رویدادها که راوی یا نویسنده، بر خواننده تحمیل می‌کند، جای خود را به آشفتگی می‌دهد-یعنی تعداد بالقوه نامحدودی از خوانندگان و شمار نامحدودی خوانش ممکن.

خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس
سوزان سانتاگ: «خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس» از آن کتاب‌های‌برانگیزنده و اصیل و شدیدا شکاکانه است که با قدرتی همچون کشف و دریافتی شخصی بر خواننده اثر می‌گذراد. گزافه نیست اگر بگوییم این رمان که بیش از یک قرن پیش نوشته شده کاملا مدرن است. آیا هر اثری که با بیشترین اصالت و صراحتی که به تصور در‌می‌آید با ما سخن می‌گوید همان چیزی نیست که مایلیم آن را به آنچه به نام مدرنیته می‌شناسیم نسبت بدهیم. معیارهای ما برای مدرن‌بودن، مجموعه‌ای از توهمات فریبنده است که به ما اجازه می‌دهد تکه‌هایی از گذشته را به شکلی گزینشی مصادره کنیم. نیز چنین است تصور ما از آنچه بدوی و ساده‌لوحانه است، تصوری که بخش‌هایی از جهان را مجاز می‌دارد بر بخش‌های دیگر فخر بفروشند و منت بگذارند. شاید مرده‌بودن دیدگاهی باشد که نتوان تهمت ساده‌لوحی به آن بست. بی‌هیچ‌تردید «خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس» بی‌آنکه ساده‌لوحانه باشد، از جذاب‌ترین کتاب‌هایی است که تاکنون نوشته شده. دوست‌داشتن این کتاب به معنای آن است که اندکی از ساده‌لوحی خود درباره ادبیات و امکانات ادبیات بکاهیم.

فلاکت اعصار
دن کاسمورو

جان‌گلدسون: دن‌ کاسمورو در دهه 1890 نوشته شد، اما 97 فصل از 149 فصل آن در دهه 1850 می‌گذرد، یعنی دوران نوجوانی بنتو سانتیاگو و دلدادگی او به دختر همسایه، که راوی اکنون نشسته و آن را به یاد می‌آورد. مقایسه میان دهه 1850 و 1890 ما را از برخی ویژگی‌های برزیل و ساختار اجتماعی آنکه در بطن داستان نهفته است آگاه می‌کند. همچنین نکاتی از رئالیسم خاص رمان را به ما می‌نمایاند... همچنان‌که ماشادو با بیانی دور از پرگویی و شعار نشان می‌دهد، جامعه برزیل در این دوران دنیایی بسیار محافظه‌کار و عقب‌افتاده است؛ دنیایی که در آن هنوز زالو و داروی قی‌آور روش‌های رایج معامله است و نذر مادر برای آنکه فرزندی نازاده را کشیش کند، چیزی کاملا موجه و قابل‌قبول.

تکه‌پاره‌هایی از واقعیت
کینکاس بوربا

دیوید تی. هاربرلی: بی‌همتابودن «کینکاس بوربا» بدان سبب است که این رمان اعتبار متن را به عنوان روایتی از واقعیت انکار می‌کند. راوی، ما را در مقیاسی وسیع اغفال می‌کند، زیرا با هشیاری تمام، جفت‌هایی کنار هم می‌چیند که ما به گونه‌ای غریزی مایلیم آنها را بپذیریم: ماشادوی واقعی و راوی «کینکاس‌بوربا»، کینکاس‌بوربا و روبیائو، روبیائو و ناپلئون سوم، کینکاس‌بوربای فیلسوف و کینکاس‌بوربای سگ، رابطه روبیائو- سوفیا و رابطه سوفیا-کارلوس ماریا. ماشادو به واسطه همین خیانت راوی، به انتظارات ما در مقام خواننده نیز خیانت می‌کند و چیزی نامنتظر از ما توقع دارد. او «تکه‌پاره‌هایی از واقعیت» را که راوی‌اش با نظمی زنجیره‌وار به هم کوک زده به ما عرضه می‌کند، اما قابل‌اعتمادنبودن بدیهی راوی آن ‌نظم را از اعتبار می‌اندازد و ما را وامی‌دارد که از همان تکه‌پاره‌ها واقعیت خودمان را بسازیم. تبیین و توصیف یگانه رویدادها که راوی یا نویسنده، بر خواننده تحمیل می‌کند، جای خود را به آشفتگی می‌دهد-یعنی تعداد بالقوه نامحدودی از خوانندگان و شمار نامحدودی خوانش ممکن.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.