|

من از مردن هراسم نیست

مرضیه رسولی ,روزنامه نگار

امسال تبلیغات، یک راه جدید یاد گرفت. فرقی نمی‌کرد چه چیزی تبلیغ شود، اتومبیل یا پودر رخت‌شویی، روز ملی نفت یا روز درختکاری؛ از ما می‌خواستند با همه اینها سلفی بگیریم و برای شرکت‌های تبلیغاتی بفرستیم تا بتوانیم در قرعه‌کشی شرکت کنیم یا در شبکه‌های اجتماعی منتشر کنیم تا روز ملی نفت یا درختکاری را گرامی بداریم. چطور می‌شود با نفت سلفی گرفت؟ این دیگر مشکل ماست و به ابتکار ما بستگی دارد. آنها از ولع ما برای سلفی گرفتن مطلعند و روی همین ولع هم سرمایه‌گذاری می‌کنند.
این اشتیاق جهانی است. هرکاری که در جریان است، چه بی‌اهمیت و چه مهم، به نفع سلفی برای لحظاتی از جریان می‌افتد و متوقف می‌شود. باراک اوباما در مراسم یادبود نلسون ماندلا با دیوید کامرون نخست‌وزیر انگلیس و هله تورنینگ اشمیت، نخست‌وزیر دانمارک عکس سلفی می‌گیرد، فرانچسکو توتی کاپیتان آ اس رم ایتالیا بعد از گل‌زنی در مقابل لاتزیو شادی‌اش را با گرفتن سلفی کامل می‌کند، دانش‌آموز دبیرستانی سر جلسه امتحانات نهایی از صندلی بلند ‏می‌شود و جلو همه می‌ایستد و خودش و بقیه همکلاسی‌هایش را در عکس ثبت می‌کند و پیه محروم‌شدن از امتحانات را به تن می‌مالد‎، مدیر یک آژانس هواپیمایی در زمان جام جهانی فوتبال خطر را به جان می‌خرد و بالای سر مجسمه بزرگ و معروف حضرت مسیح در ریودوژانیروی برزیل می‌رود و از ارتفاع چندهزارمتری، خود را به ثبت می‌رساند؛ ممکن است از همان بالا سقوط کند، همان‌طور که یک دختر 14ساله فیلیپینی وقتی دارد با همکلاسی‌اش بالای پله‌های مدرسه سلفی می‌گیرد، پایش می‌لغزد و سقوط می‌کند و همین، موجب مرگش می‌شود. بعد از این محبوبیت بزرگ، مهم است بدانیم اولین‌بارش کار کی بوده. بعضی می‌گویند اولین سلفی به‌شکل مدرن اوایل قرن بیستم توسط جوزف بایرون، موسس یک کمپانی عکاسی آمریکایی گرفته شده‌ است. بعضی دیگر آن را منتسب به یک عکاس ساکن فیلادلفیا در سال 1839 می‌دانند که رابرت کورنلیو نام داشت. ما هم در این زمینه مدعی هستیم و می‌گوییم اولین سلفی نه متعلق به اینها، بلکه متعلق به ناصرالدین‌شاه خودمان است. در تصویری که سندش هم موجود است ناصرالدین‌شاه با همسران خود به همراه یک دوربین عکاسی روبه‌روی آینه بزرگی ایستاده‌اند و از خودشان عکس سلفی می‌گیرند. علاوه‌براینکه برای ثبت جهانی خلیج‌فارس و مولانا و ابن‌ سینا و بازی چوگان به نام ایران باید بجنگیم، این هم میدان نبرد تازه‌ای است.
اگر واژه‌نامه آکسفورد، پارسال واژه سلفی‎ را واژه سال معرفی ‏کرد، امسال مجله تایم «سلفی‌اِستیک» را جزو 25 اختراع مهم سال 2014 گذاشت. سلفی استیک میله بلند تاشویی است که به گوشی‌ها یا دوربین‌های دیجیتال می‌بندند تا دوربین در فاصله مناسب‌تری از صورت قرار بگیرد و سلفی بهتری خلق شود. قبلا مردم با مشکل مواجه بودند، دست‎ها به اندازه کافی کشیده نمی‌شد و بینی‌ها پهن می‌شد و چشم‌ها تابه‌تا بود و صورت محدب می‌افتاد و همه هم توی عکس جا نمی‌گرفتند. سلفی‌استیک که هنوز واژه معادلی در فارسی برای آن درنظر گرفته نشده، تمام این مشکلات را برطرف می‌کند. اما خودش مشکل جدیدی است. سلفی استیک امسال تبدیل به محبوب‌ترین وسیله برای توریست‌ها شد. توریست‌ها که اگر دوربین را ازشان بگیری زمین‌گیر می‌شوند، حالا وقتی به یک بنای محبوب می‌رسند، میله‌ها را به اهتزاز درمی‎آورند و در زمان‌هایی که هجوم آنها به یک بنای تاریخی زیاد می‎شود این تصویر درست می‌شود که دارند یک مراسم آیینی را به‌جا می‌آورند و با هم شمشیربازی می‌کنند، میله‌ها به هم می‌خورد و در هم می‌رود و ممکن است به سروصورت‌ها آسیب بزند. آنقدر شورش درآمد که استفاده از این وسیله در چندموزه مهم جهان ممنوع شد. بیم آن می‌رفت که سرمایه بشری به خاطر یک سلفی از دیوارها فرو ریزد و نابود شود. این نابودی را نمی‌شود پای عناد با بشر و میراث بشری گذاشت، آن را باید به پای شیفتگی برای ثبت هر لحظه خود نوشت، راهی که البته نتیجه‌اش همان عناد است.

امسال تبلیغات، یک راه جدید یاد گرفت. فرقی نمی‌کرد چه چیزی تبلیغ شود، اتومبیل یا پودر رخت‌شویی، روز ملی نفت یا روز درختکاری؛ از ما می‌خواستند با همه اینها سلفی بگیریم و برای شرکت‌های تبلیغاتی بفرستیم تا بتوانیم در قرعه‌کشی شرکت کنیم یا در شبکه‌های اجتماعی منتشر کنیم تا روز ملی نفت یا درختکاری را گرامی بداریم. چطور می‌شود با نفت سلفی گرفت؟ این دیگر مشکل ماست و به ابتکار ما بستگی دارد. آنها از ولع ما برای سلفی گرفتن مطلعند و روی همین ولع هم سرمایه‌گذاری می‌کنند.
این اشتیاق جهانی است. هرکاری که در جریان است، چه بی‌اهمیت و چه مهم، به نفع سلفی برای لحظاتی از جریان می‌افتد و متوقف می‌شود. باراک اوباما در مراسم یادبود نلسون ماندلا با دیوید کامرون نخست‌وزیر انگلیس و هله تورنینگ اشمیت، نخست‌وزیر دانمارک عکس سلفی می‌گیرد، فرانچسکو توتی کاپیتان آ اس رم ایتالیا بعد از گل‌زنی در مقابل لاتزیو شادی‌اش را با گرفتن سلفی کامل می‌کند، دانش‌آموز دبیرستانی سر جلسه امتحانات نهایی از صندلی بلند ‏می‌شود و جلو همه می‌ایستد و خودش و بقیه همکلاسی‌هایش را در عکس ثبت می‌کند و پیه محروم‌شدن از امتحانات را به تن می‌مالد‎، مدیر یک آژانس هواپیمایی در زمان جام جهانی فوتبال خطر را به جان می‌خرد و بالای سر مجسمه بزرگ و معروف حضرت مسیح در ریودوژانیروی برزیل می‌رود و از ارتفاع چندهزارمتری، خود را به ثبت می‌رساند؛ ممکن است از همان بالا سقوط کند، همان‌طور که یک دختر 14ساله فیلیپینی وقتی دارد با همکلاسی‌اش بالای پله‌های مدرسه سلفی می‌گیرد، پایش می‌لغزد و سقوط می‌کند و همین، موجب مرگش می‌شود. بعد از این محبوبیت بزرگ، مهم است بدانیم اولین‌بارش کار کی بوده. بعضی می‌گویند اولین سلفی به‌شکل مدرن اوایل قرن بیستم توسط جوزف بایرون، موسس یک کمپانی عکاسی آمریکایی گرفته شده‌ است. بعضی دیگر آن را منتسب به یک عکاس ساکن فیلادلفیا در سال 1839 می‌دانند که رابرت کورنلیو نام داشت. ما هم در این زمینه مدعی هستیم و می‌گوییم اولین سلفی نه متعلق به اینها، بلکه متعلق به ناصرالدین‌شاه خودمان است. در تصویری که سندش هم موجود است ناصرالدین‌شاه با همسران خود به همراه یک دوربین عکاسی روبه‌روی آینه بزرگی ایستاده‌اند و از خودشان عکس سلفی می‌گیرند. علاوه‌براینکه برای ثبت جهانی خلیج‌فارس و مولانا و ابن‌ سینا و بازی چوگان به نام ایران باید بجنگیم، این هم میدان نبرد تازه‌ای است.
اگر واژه‌نامه آکسفورد، پارسال واژه سلفی‎ را واژه سال معرفی ‏کرد، امسال مجله تایم «سلفی‌اِستیک» را جزو 25 اختراع مهم سال 2014 گذاشت. سلفی استیک میله بلند تاشویی است که به گوشی‌ها یا دوربین‌های دیجیتال می‌بندند تا دوربین در فاصله مناسب‌تری از صورت قرار بگیرد و سلفی بهتری خلق شود. قبلا مردم با مشکل مواجه بودند، دست‎ها به اندازه کافی کشیده نمی‌شد و بینی‌ها پهن می‌شد و چشم‌ها تابه‌تا بود و صورت محدب می‌افتاد و همه هم توی عکس جا نمی‌گرفتند. سلفی‌استیک که هنوز واژه معادلی در فارسی برای آن درنظر گرفته نشده، تمام این مشکلات را برطرف می‌کند. اما خودش مشکل جدیدی است. سلفی استیک امسال تبدیل به محبوب‌ترین وسیله برای توریست‌ها شد. توریست‌ها که اگر دوربین را ازشان بگیری زمین‌گیر می‌شوند، حالا وقتی به یک بنای محبوب می‌رسند، میله‌ها را به اهتزاز درمی‎آورند و در زمان‌هایی که هجوم آنها به یک بنای تاریخی زیاد می‎شود این تصویر درست می‌شود که دارند یک مراسم آیینی را به‌جا می‌آورند و با هم شمشیربازی می‌کنند، میله‌ها به هم می‌خورد و در هم می‌رود و ممکن است به سروصورت‌ها آسیب بزند. آنقدر شورش درآمد که استفاده از این وسیله در چندموزه مهم جهان ممنوع شد. بیم آن می‌رفت که سرمایه بشری به خاطر یک سلفی از دیوارها فرو ریزد و نابود شود. این نابودی را نمی‌شود پای عناد با بشر و میراث بشری گذاشت، آن را باید به پای شیفتگی برای ثبت هر لحظه خود نوشت، راهی که البته نتیجه‌اش همان عناد است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.