|

یک‌قاب، دو‌تصویر

مرجان توحیدی

دو‌قاب و دو‌تصویر؛ اول، تصویر علی یونسی، مشاور رییس‌جمهور در امور اقلیت‌ها. علی یونسی طی هفته گذشته، خود را با این سخنان در قاب تصویر ثبت کرد. او درباره عراق سخنان قابل‌تاملی را مطرح کرده و گفته بود: «در‌حال‌حاضر عراق نه فقط حوزه تمدنی نفوذ ماست، بلکه هویت، فرهنگ، مرکز و پایتخت ماست و این مساله هم برای امروز است و هم گذشته.»دوم، تصویر علی مطهری، نماینده تهران در مجلس، که به دعوت انجمن فرهنگ و سیاست دانشگاه شیراز برای سخنرانی عازم این شهر شده بود، اما به‌محض رسیدن و حضور در فرودگاه با حمله نیروهای خودسر مواجه شد. هم او و هم ماشین از این حمله آسیب دیدند. علی مطهری به‌دلیل نقش منفعلانه نهادهای تامین امنیت در این شهر، مجبور به ترک پایتخت فرهنگ و تمدن شد. چند‌هفته قبل، علی مطهری میهمان کنگره حزب مردمسالاری بود. هنوز غائله شیراز به‌وجود نیامده بود، اما نقدها و اهانت‌ها به مطهری به‌خاطر مواضعش درمورد موضوع حصر، مدت‌ها در جریان بود. مطهری در آن همایش از آنچه به او رفته بود، هنگام سخنرانی بغض کرد و گریست. و اما مجلس؛ روز گذشته، بهارستانی‌ها بعد از دوهفته تعطیلات، کار خود را آغاز کردند، آن‌هم با یک‌صف‌بندی آشکار در مقابل دو‌قاب تصویر هفته. اول، به گفته حمید رسایی، از افراد نزدیک به جریان پایداری در مجلس، 109نماینده، طی تذکری به حسن روحانی، خواستار برکناری علی یونسی شدند. دوم، 112نماینده خطاب به رییس قوه‌قضاییه خواستار پیگیری حادثه سوءقصد به علی مطهری شدند. تنها علی لاریجانی بود که در نطق خود اشاره کوتاهی به وزارت ‌کشور داشت، آن‌هم در باب برخورد با مساله. او گفت «باید وزارت ‌کشور و اطلاعات با این مساله جدی برخورد کنند.»سوم، تا به اینجا هیچ‌یک از نمایندگان مجلس هیچ تذکری به وزارت ‌کشور نداده‌اند. آنها حتی مشابه تذکری که درباره یونسی به روحانی دادند را درمورد وزیر کشور تکرار نکردند. تمرکز آنها بر پیگیری و احتمالا برخورد با عاملان ماجرا بوده است و نه بیشتر.
نمایندگان به همایش‌هایی که به‌علت فشار گروه فشار لغو شده یا برخوردهایی که با مدعوین آن همایش‌ها صورت‌گرفته، توجهی نکردند. پنجم، منظور از حافظه تاریخی، بازگشت به گذشته دور نیست. کافی است اندکی به عقب بازگردیم و آنچه برای هادی غفاری، از فعالان اصلاح‌طلب، در مراسم روز دانشجو در دانشگاه شیراز رخ داد را دوباره مرور کنیم. آن هنگام که چندین‌نفر با صورت‌های پوشیده با قفل فرمان، شیشه ماشین حامل غفاری را شکسته و فحاشی می‌کنند. گویا شیراز هنوز آبستن این برخورد‌هاست و انگار قصد ندارد از این جنین ناخلف فارغ شود. مشابه این دست رفتار‌ها در ابتدای سال‌جاری در برخی دیگر از مراکز استان‌ها هم به‌وقوع پیوسته بود.ششم، مجلس اما نخواست وارد این ماجرا شود. تندروهای مجلس همه تلاش و همت خود را معطوف بر فشار به علی یونسی کردند؛ از مصاحبه با رسانه‌های متبوعشان گرفته تا درخواست عزل یونسی، آن‌هم در شرایطی که یونسی سخنان خود را اصلاح کرد. هفتم، تمام این یک‌سالی که داعش مرزهای وحشت را درنوردیده، نیروهای نظامی ایران کمک‌های مستشاری خود و حضور ثمربخش سردار قاسم سلیمانی نقش برجسته‌ای ایفا کرده‌اند. شاید این توفیق یونسی را به هیجان آورده باشد؛ هیجانی که فرونشست و اصلاح شد. هشتم، هیجان تندروهای مجلس اما فروننشسته است. فرصت خوبی فراهم شده تا آنها درباره مواضع قبلی علی یونسی به‌ویژه درباره اقلیت‌ها بخواهند تسویه‌حساب کنند. نهم، تندروهای مجلس نه‌تنها واکنشی به ماجرای شیراز نداشتند، بلکه در بعضی از نطق‌های خود تصمیم گرفتند تا ادبیات رییس‌جمهور درباره همین تندروی‌های را مورد نقد قرار دهند.

روح‌الله حسینیان، از اعضای جبهه پایداری در نطق خود ادبیات رییس‌جمهور درباره آنچه آن را منتقد می‌نامید، بدعت سیاسی خواند و گفت این ادبیات را سرهنگ‌های کودتاچی در آفریقا هم به‌کار نمی‌برند.

دهم، نوع ادبیات رییس‌جمهور تندروها را ناراحت کرده است. اما تابه‌حال به یکی از آنها حمله‌ای نشده، شیشه ماشین آنها خرد نشده، جلو سخنرانی آنها گرفته نشده و به آنها سنگ و گوجه پرتاب نشده است. اگر چنین بود که طبعا چنین رویکردی غلط است، آنها چقدر هیاهوی رسانه‌ای ایجاد می‌کردند و چند وزیر و معاون باید جواب پس می‌دادند. یازدهم، علی مطهری نماینده گروهی است که تنها به‌دلیل مواضعش همسویی‌ای با تندروهای مجلس ندارد. از همین‌رو مغضوب است. پس نه به ماجرای علی مطهری پرداخته و نه به عقبه آن توجهی می‌شود. به‌جای رییس‌جمهور علی یونسی مخاطب قرار می‌گیرد. دوازدهم، جان سخن را آیت‌الله حائری‌شیرازی، امام جمعه سابق شیراز در نامه‌اش به مطهری گفته است: «آنها که در شیراز آن، کردند، اراذل‌واوباش نبودند، جوانان نمازخوان ولایتی بودند.» تا چنین نگاهی به خودسرها حاکم است، از این دست برخوردها گریزی نیست. نتیجه چنین نگاهی، برخورد دوگانه مجلس خواهد بود.

دو‌قاب و دو‌تصویر؛ اول، تصویر علی یونسی، مشاور رییس‌جمهور در امور اقلیت‌ها. علی یونسی طی هفته گذشته، خود را با این سخنان در قاب تصویر ثبت کرد. او درباره عراق سخنان قابل‌تاملی را مطرح کرده و گفته بود: «در‌حال‌حاضر عراق نه فقط حوزه تمدنی نفوذ ماست، بلکه هویت، فرهنگ، مرکز و پایتخت ماست و این مساله هم برای امروز است و هم گذشته.»دوم، تصویر علی مطهری، نماینده تهران در مجلس، که به دعوت انجمن فرهنگ و سیاست دانشگاه شیراز برای سخنرانی عازم این شهر شده بود، اما به‌محض رسیدن و حضور در فرودگاه با حمله نیروهای خودسر مواجه شد. هم او و هم ماشین از این حمله آسیب دیدند. علی مطهری به‌دلیل نقش منفعلانه نهادهای تامین امنیت در این شهر، مجبور به ترک پایتخت فرهنگ و تمدن شد. چند‌هفته قبل، علی مطهری میهمان کنگره حزب مردمسالاری بود. هنوز غائله شیراز به‌وجود نیامده بود، اما نقدها و اهانت‌ها به مطهری به‌خاطر مواضعش درمورد موضوع حصر، مدت‌ها در جریان بود. مطهری در آن همایش از آنچه به او رفته بود، هنگام سخنرانی بغض کرد و گریست. و اما مجلس؛ روز گذشته، بهارستانی‌ها بعد از دوهفته تعطیلات، کار خود را آغاز کردند، آن‌هم با یک‌صف‌بندی آشکار در مقابل دو‌قاب تصویر هفته. اول، به گفته حمید رسایی، از افراد نزدیک به جریان پایداری در مجلس، 109نماینده، طی تذکری به حسن روحانی، خواستار برکناری علی یونسی شدند. دوم، 112نماینده خطاب به رییس قوه‌قضاییه خواستار پیگیری حادثه سوءقصد به علی مطهری شدند. تنها علی لاریجانی بود که در نطق خود اشاره کوتاهی به وزارت ‌کشور داشت، آن‌هم در باب برخورد با مساله. او گفت «باید وزارت ‌کشور و اطلاعات با این مساله جدی برخورد کنند.»سوم، تا به اینجا هیچ‌یک از نمایندگان مجلس هیچ تذکری به وزارت ‌کشور نداده‌اند. آنها حتی مشابه تذکری که درباره یونسی به روحانی دادند را درمورد وزیر کشور تکرار نکردند. تمرکز آنها بر پیگیری و احتمالا برخورد با عاملان ماجرا بوده است و نه بیشتر.
نمایندگان به همایش‌هایی که به‌علت فشار گروه فشار لغو شده یا برخوردهایی که با مدعوین آن همایش‌ها صورت‌گرفته، توجهی نکردند. پنجم، منظور از حافظه تاریخی، بازگشت به گذشته دور نیست. کافی است اندکی به عقب بازگردیم و آنچه برای هادی غفاری، از فعالان اصلاح‌طلب، در مراسم روز دانشجو در دانشگاه شیراز رخ داد را دوباره مرور کنیم. آن هنگام که چندین‌نفر با صورت‌های پوشیده با قفل فرمان، شیشه ماشین حامل غفاری را شکسته و فحاشی می‌کنند. گویا شیراز هنوز آبستن این برخورد‌هاست و انگار قصد ندارد از این جنین ناخلف فارغ شود. مشابه این دست رفتار‌ها در ابتدای سال‌جاری در برخی دیگر از مراکز استان‌ها هم به‌وقوع پیوسته بود.ششم، مجلس اما نخواست وارد این ماجرا شود. تندروهای مجلس همه تلاش و همت خود را معطوف بر فشار به علی یونسی کردند؛ از مصاحبه با رسانه‌های متبوعشان گرفته تا درخواست عزل یونسی، آن‌هم در شرایطی که یونسی سخنان خود را اصلاح کرد. هفتم، تمام این یک‌سالی که داعش مرزهای وحشت را درنوردیده، نیروهای نظامی ایران کمک‌های مستشاری خود و حضور ثمربخش سردار قاسم سلیمانی نقش برجسته‌ای ایفا کرده‌اند. شاید این توفیق یونسی را به هیجان آورده باشد؛ هیجانی که فرونشست و اصلاح شد. هشتم، هیجان تندروهای مجلس اما فروننشسته است. فرصت خوبی فراهم شده تا آنها درباره مواضع قبلی علی یونسی به‌ویژه درباره اقلیت‌ها بخواهند تسویه‌حساب کنند. نهم، تندروهای مجلس نه‌تنها واکنشی به ماجرای شیراز نداشتند، بلکه در بعضی از نطق‌های خود تصمیم گرفتند تا ادبیات رییس‌جمهور درباره همین تندروی‌های را مورد نقد قرار دهند.

روح‌الله حسینیان، از اعضای جبهه پایداری در نطق خود ادبیات رییس‌جمهور درباره آنچه آن را منتقد می‌نامید، بدعت سیاسی خواند و گفت این ادبیات را سرهنگ‌های کودتاچی در آفریقا هم به‌کار نمی‌برند.

دهم، نوع ادبیات رییس‌جمهور تندروها را ناراحت کرده است. اما تابه‌حال به یکی از آنها حمله‌ای نشده، شیشه ماشین آنها خرد نشده، جلو سخنرانی آنها گرفته نشده و به آنها سنگ و گوجه پرتاب نشده است. اگر چنین بود که طبعا چنین رویکردی غلط است، آنها چقدر هیاهوی رسانه‌ای ایجاد می‌کردند و چند وزیر و معاون باید جواب پس می‌دادند. یازدهم، علی مطهری نماینده گروهی است که تنها به‌دلیل مواضعش همسویی‌ای با تندروهای مجلس ندارد. از همین‌رو مغضوب است. پس نه به ماجرای علی مطهری پرداخته و نه به عقبه آن توجهی می‌شود. به‌جای رییس‌جمهور علی یونسی مخاطب قرار می‌گیرد. دوازدهم، جان سخن را آیت‌الله حائری‌شیرازی، امام جمعه سابق شیراز در نامه‌اش به مطهری گفته است: «آنها که در شیراز آن، کردند، اراذل‌واوباش نبودند، جوانان نمازخوان ولایتی بودند.» تا چنین نگاهی به خودسرها حاکم است، از این دست برخوردها گریزی نیست. نتیجه چنین نگاهی، برخورد دوگانه مجلس خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.