|

پدرخوانده استاکس‌نت

شاید جالب‌ترین کشف در زمان شناسایی استاکس‌نت در سال۲۰۱۰، نقطه ضعف امنیتی LNK بود که بعدها به نقطه ضعف استاکس‌نت معروف شد. بررسی‌های بیشتر نشان داد فایلی با نام fanny.bmp که در آن زمان توسط بسیاری از شرکت‌های ضدبدافزار به‌عنوان عضوی از خانواده بدافزارهای Zlob طبقه‌بندی می‌شد، حداقل از سال۲۰۰۸ این ضعف امنیتی را داشته است. عملکرد این فایل تا همین چندهفته پیش، از دید کارشناسان امنیتی و شرکت‌های تولیدکننده ضدویروس مخفی مانده بود. اما به‌دنبال کشف عملیات Equation و ساخت فرمولی برای شناسایی بدافزارهای این عملیات، نکته جالبی مشاهده شد. فرمول شناسایی بدافزارهای عملیات Equation، فایل fanny.bmp را نیز شناسایی می‌کرد. این به آن معنی بود که fanny.bmp همان فایل مورد استفاده عملیات Equation، حداقل در سال۲۰۰۸، بوده است.
علاوه‌بر نقطه ضعف LNK، فایل fanny از نقطه ضعف دیگری با شناسه CVE-2009-1124 نیز استفاده می‌کرد که در زمان شناسایی fanny همچنان ناشناخته بود. نسخه‌های اولیه بدافزار استاکس‌نت نیز همچون fanny از این نقطه ضعف برای بالابردن حق دسترسی از کاربر عادی به کاربر Administrator استفاده می‌کردند. در حالی که بهره‌جوی موجود در استاکس‌نت نسخه خاصی از سیستم‌عامل را هدف قرار می‌دهد، بهره‌جوی fanny، با ساختاری بسیار پیچیده‌تر، دامنه گسترده‌تری از سیستم‌های‌عامل از NT 4.0 گرفته تا Vista/2008 را می‌تواند آلوده کند. وجود این نقاط ضعف تنها شباهت‌های موجود میان استاکس‌نت و fanny نیست. بررسی کدها نشان می‌دهد برنامه‌نویسان هر دوبدافزار، از یک دستورالعمل کدنویسی مشترک پیروی می‌کرده‌اند؛ به گزارش شبکه گستر، fanny یک‌کرم USB و مجهز به در پشتی (Backdoor) است که از نقطه ضعف LNK برای اجراشدن در زمان اتصال حافظه USB به دستگاه، حتی در صورت غیرفعال‌بودن بخش Autorun، سوءاستفاده می‌کند. fanny قادر است دسترسی کاربر عادی را به Administrator ارتقا دهد و ماجول‌های بیشتری را نصب کند. تلاش می‌کند به سرور فرماندهی متصل شده و در صورت وجود اجزای جدید، آنها را دریافت و نصب کند. در صورت عدم‌امکان برقراری ارتباط با سرور فرماندهی، با دست‌درازی به ساختار FAT حافظه USB از آن برای انتقال فرامین استفاده می‌کند.

شاید جالب‌ترین کشف در زمان شناسایی استاکس‌نت در سال۲۰۱۰، نقطه ضعف امنیتی LNK بود که بعدها به نقطه ضعف استاکس‌نت معروف شد. بررسی‌های بیشتر نشان داد فایلی با نام fanny.bmp که در آن زمان توسط بسیاری از شرکت‌های ضدبدافزار به‌عنوان عضوی از خانواده بدافزارهای Zlob طبقه‌بندی می‌شد، حداقل از سال۲۰۰۸ این ضعف امنیتی را داشته است. عملکرد این فایل تا همین چندهفته پیش، از دید کارشناسان امنیتی و شرکت‌های تولیدکننده ضدویروس مخفی مانده بود. اما به‌دنبال کشف عملیات Equation و ساخت فرمولی برای شناسایی بدافزارهای این عملیات، نکته جالبی مشاهده شد. فرمول شناسایی بدافزارهای عملیات Equation، فایل fanny.bmp را نیز شناسایی می‌کرد. این به آن معنی بود که fanny.bmp همان فایل مورد استفاده عملیات Equation، حداقل در سال۲۰۰۸، بوده است.
علاوه‌بر نقطه ضعف LNK، فایل fanny از نقطه ضعف دیگری با شناسه CVE-2009-1124 نیز استفاده می‌کرد که در زمان شناسایی fanny همچنان ناشناخته بود. نسخه‌های اولیه بدافزار استاکس‌نت نیز همچون fanny از این نقطه ضعف برای بالابردن حق دسترسی از کاربر عادی به کاربر Administrator استفاده می‌کردند. در حالی که بهره‌جوی موجود در استاکس‌نت نسخه خاصی از سیستم‌عامل را هدف قرار می‌دهد، بهره‌جوی fanny، با ساختاری بسیار پیچیده‌تر، دامنه گسترده‌تری از سیستم‌های‌عامل از NT 4.0 گرفته تا Vista/2008 را می‌تواند آلوده کند. وجود این نقاط ضعف تنها شباهت‌های موجود میان استاکس‌نت و fanny نیست. بررسی کدها نشان می‌دهد برنامه‌نویسان هر دوبدافزار، از یک دستورالعمل کدنویسی مشترک پیروی می‌کرده‌اند؛ به گزارش شبکه گستر، fanny یک‌کرم USB و مجهز به در پشتی (Backdoor) است که از نقطه ضعف LNK برای اجراشدن در زمان اتصال حافظه USB به دستگاه، حتی در صورت غیرفعال‌بودن بخش Autorun، سوءاستفاده می‌کند. fanny قادر است دسترسی کاربر عادی را به Administrator ارتقا دهد و ماجول‌های بیشتری را نصب کند. تلاش می‌کند به سرور فرماندهی متصل شده و در صورت وجود اجزای جدید، آنها را دریافت و نصب کند. در صورت عدم‌امکان برقراری ارتباط با سرور فرماندهی، با دست‌درازی به ساختار FAT حافظه USB از آن برای انتقال فرامین استفاده می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.