|

میدان اقتصادی، بازی سیاست

سیدشهاب‌الدین طباطبایی

رابطه اقتصاد و سیاست هیچ‌گاه رابطه‌ای متوازن نبوده، هرگاه دامنه سیاست به عرصه اقتصاد کشیده شده، این اقتصاد بوده که صدمه دیده است و هرگاه اقتصاد وارد حوزه سیاست شده، این سیاست بوده که- یکسویه- منتفع شده است. این انگاره را می‌توان از مجموعه تجاربی که در حوزه‌های سیاست و اقتصاد طی سال‌های بعد از انقلاب رخ داده، دریافت. «سرمایه» مقوله‌ای ترسوست و حوزه اقتصاد، آنجایی این ترسوبودن را می‌نمایاند که- با درس‌آموزی از تجارب تلخ تردامنی به حوزه سیاست- هرجا که نشانه‌های «سیاسی»شدن خویش را می‌بیند، در شاذترین شکل ممکن، پس می‌زند. انتخابات اخیر اتاق ایران، نمونه‌ای عینی از این انگاره است. مروری گذرا بر فهرست برندگان و علی‌الخصوص بازندگان انتخابات اخیر اتاق، نمونه‌ای کلاسیک از رفتار عملگران عرصه «اقتصاد» در مقابل پدیده سیاسی‌شدن این حوزه است و دقیقا همین‌جاست که از قضا بررسی فهرست بازندگان و برندگان این انتخابات را به‌عنوان شاخصی برای شناخت واکنش بدنه فعال در عرصه اقتصاد به ورود سیاسیون به این حوزه، دارای اهمیتی دوچندان می‌کند. درواقع بدنه اقتصادی کشور، در این انتخابات فارغ از جهت‌گیری‌های سیاسی، کسانی را به‌عنوان نمایندگان خود برگزیدند که شاخصه اصلی آنان فعالیت اقتصادی و به‌عبارت بهتر کسب‌وکار ایشان است و نه وابستگی‌ها و جهت‌گیری‌های سیاسی؛ و در این انتخابات چهره‌های شاخصی که در فهرست بازندگان جای گرفتند، باوجود ویژگی‌های مثبت و توانمندی‌های منحصربه‌فردشان در حوزه‌های اقتصادی حتی اگر سبقه و عقبه اقتصادی داشته‌اند، در انتخابات اخیر اتاق - با یک خطای استراتژیک و اشتباه فاحش محاسباتی- در تبلیغات و نحوه ورود خود به انتخابات بر گرایش‌های سیاسی و وابستگی‌های جناحی خود انگشت تاکید گذاشتند و این همان مقوله‌ای است که بازار، سرمایه و در سطحی وسیع‌تر، حوزه اقتصاد را همواره ترسانده و به واکنش واداشته است. فارغ از هر ارزش‌گذاری مثبت یا منفی، ورود بازی‌های سیاسی به عرصه اقتصاد، همواره فعالان حوزه اقتصادی را ترسانده است. سیاست‌ورزی به مفهوم عام، امری نکوهیده نبوده و نخواهد بود، اما کنشگران عرصه سیاست، باید این ‌را یک‌بار برای همیشه بیاموزند که هر میدان گشاده‌ای، میدان مهیا برای سیاست‌بازی نیست و بازی با ابزار سیاست در حوزه اقتصاد، می‌تواند نتایجی به زیان این بازیگران در پی داشته باشد.

رابطه اقتصاد و سیاست هیچ‌گاه رابطه‌ای متوازن نبوده، هرگاه دامنه سیاست به عرصه اقتصاد کشیده شده، این اقتصاد بوده که صدمه دیده است و هرگاه اقتصاد وارد حوزه سیاست شده، این سیاست بوده که- یکسویه- منتفع شده است. این انگاره را می‌توان از مجموعه تجاربی که در حوزه‌های سیاست و اقتصاد طی سال‌های بعد از انقلاب رخ داده، دریافت. «سرمایه» مقوله‌ای ترسوست و حوزه اقتصاد، آنجایی این ترسوبودن را می‌نمایاند که- با درس‌آموزی از تجارب تلخ تردامنی به حوزه سیاست- هرجا که نشانه‌های «سیاسی»شدن خویش را می‌بیند، در شاذترین شکل ممکن، پس می‌زند. انتخابات اخیر اتاق ایران، نمونه‌ای عینی از این انگاره است. مروری گذرا بر فهرست برندگان و علی‌الخصوص بازندگان انتخابات اخیر اتاق، نمونه‌ای کلاسیک از رفتار عملگران عرصه «اقتصاد» در مقابل پدیده سیاسی‌شدن این حوزه است و دقیقا همین‌جاست که از قضا بررسی فهرست بازندگان و برندگان این انتخابات را به‌عنوان شاخصی برای شناخت واکنش بدنه فعال در عرصه اقتصاد به ورود سیاسیون به این حوزه، دارای اهمیتی دوچندان می‌کند. درواقع بدنه اقتصادی کشور، در این انتخابات فارغ از جهت‌گیری‌های سیاسی، کسانی را به‌عنوان نمایندگان خود برگزیدند که شاخصه اصلی آنان فعالیت اقتصادی و به‌عبارت بهتر کسب‌وکار ایشان است و نه وابستگی‌ها و جهت‌گیری‌های سیاسی؛ و در این انتخابات چهره‌های شاخصی که در فهرست بازندگان جای گرفتند، باوجود ویژگی‌های مثبت و توانمندی‌های منحصربه‌فردشان در حوزه‌های اقتصادی حتی اگر سبقه و عقبه اقتصادی داشته‌اند، در انتخابات اخیر اتاق - با یک خطای استراتژیک و اشتباه فاحش محاسباتی- در تبلیغات و نحوه ورود خود به انتخابات بر گرایش‌های سیاسی و وابستگی‌های جناحی خود انگشت تاکید گذاشتند و این همان مقوله‌ای است که بازار، سرمایه و در سطحی وسیع‌تر، حوزه اقتصاد را همواره ترسانده و به واکنش واداشته است. فارغ از هر ارزش‌گذاری مثبت یا منفی، ورود بازی‌های سیاسی به عرصه اقتصاد، همواره فعالان حوزه اقتصادی را ترسانده است. سیاست‌ورزی به مفهوم عام، امری نکوهیده نبوده و نخواهد بود، اما کنشگران عرصه سیاست، باید این ‌را یک‌بار برای همیشه بیاموزند که هر میدان گشاده‌ای، میدان مهیا برای سیاست‌بازی نیست و بازی با ابزار سیاست در حوزه اقتصاد، می‌تواند نتایجی به زیان این بازیگران در پی داشته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.