|

آنچه نتانیاهو نگفت

توماس فریدمن-نوژن اعتضادالسلطنه

حالا که «بنیامین نتانیاهو» مسایل خود را درباره ایران مطرح کرده و تمام فضای موجود درگیر این مساله شده اجازه دهید پرسشی جدی را مطرح کنیم: منافع آمریکا در دستیابی به توافق با ایران در چیست؟ به‌دلیل آنکه منافع ما و رژیم اسراییل به‌طور‌کامل در همپوشانی با یکدیگر قرار ندارد، جدال کاری که ما باید برای تامین منافعمان انجام دهیم چیست؟ و در‌نهایت آنکه ما چگونه باید میان نقد سیاست‌هایمان در مقابل نتانیاهو بدبین توازن برقرار کنیم؟

آنچه آمریکا و رژیم اسراییل هردو بر سر آن اتفاق نظر دارند و من نیز قطعا با آن موافقم آن است که باید از دستیابی به سلاح هسته‌ای جلوگیری شود. در اینجا، پرزیدنت اوباما و نتانیاهو دارای دغدغه‌های مشابهی هستند. منصفانه بگویم من نسبت به این موضوع تردید دارم که تحریم‌ها و مذاکرات کنونی بتوانند نتانیاهو را از تهدیدکردن بازدارند. نتانیاهو استدلال می‌کند که در هر نوع توافقی باید تمام سانتریفیوژهای ایران و تجهیزات آن کشور که می‌توانند به غنی‌سازی اورانیوم کمک کنند برچیده شوند. اکثر دوستان اسراییلی من نیز چنین نظری دارند. با این‌حال، همانگونه که «رابرت اینهورن» عضو پیشین تیم مذاکره‌کننده آمریکایی با ایران در مقاله اخیر خود بدان اشاره کرده، رسیدن به چنین وضعیتی برای حفاظت از امنیت ما و متحدانمان در خاورمیانه نه دست‌یافتنی و نه ضروری است.
نتانیاهو هرگز استدلال قانع‌کننده‌ای ارایه نکرده که چرا راه جداگانه‌ای از راه اوباما برای تدوین پیش‌نویس با ایران به‌منظور دستیابی به توافق بهتر با آن کشور را می‌پیماید. با توجه به این موضوع، سخنرانی نتانیاهو در کنگره تنها زمانی مفید است که بگوید من برنامه بهتری دارم که در آن لازم نیست هزینه‌ای پرداخت شود یا آنکه مردم آمریکا نیازمند فداکاری باشند.
من فکر می‌کنم چنین توافقی در راستای منافع آمریکا خواهد بود منتها به شرطی که ایران با بازرسی مداوم، سرزده و اعلام‌نشده بازرسان از تاسیساتش موافقت کند و این موضوع حتی پس از زمان 10ساله مشخص‌شده نیز ادامه داشته باشد و بازرسی‌ها از سطح بازدیدهای معمول فراتر روند. چنین شرایطی می‌تواند دغدغه‌های استراتژیک آمریکا را برطرف کند. این وضعیت شرایط لازم برای ادغام ایران در نظام جهانی را فراهم می‌کند...
مشکل اصلی من با نتانیاهو آن است که او هشدار داده توافق موقت اوباما با ایران که در جریان مذاکرات فراهم شده و طبق آن برنامه هسته‌ای ایران با تعلیق مواجه شده می‌تواند به فروپاشی کامل رژیم تحریمی وضع‌شده علیه ایران منجر و سبب ایجاد وضعیتی شود که ایران تعهداتش را نقض کند. واقعیت آن است که تا به امروز هیچ‌یک از این موارد روی نداده‌اند.
علاوه‌بر آن پیام نتانیاهو آن بود که هیچ‌چیزی مهم‌تر از بازدارندگی ایران وجود ندارد. من هم با این موضوع موافقم، اما در صورتی که واقعا چنین موضوعی در راس اولویت‌های من قرار دارد، چگونه می‌توانم دیدار تنها با نمایندگان جمهوریخواه کنگره و سخنرانی برای آنان را برنامه‌ریزی کنم بدون آنکه رییس‌جمهوری آمریکا را در جریان قرار دهم؟ اکنون چه کسی در حال مذاکره با ایران است؟ نکته دیگر آنکه چگونه می‌توانم دو‌هفته پیش از برگزاری انتخابات اسراییل در کنگره آمریکا سخنرانی کنم؟ این یعنی آنکه من از کنگره به‌عنوان ابزاری برای تبلیغات انتخاباتی خود استفاده کرده‌ام. این موضوع سبب می‌شود تا این پرسش مطرح شود که مخالفت من با ایران نیز بخشی از یک ژست سیاسی است. علاوه‌بر این اگر من می‌خواهم اروپا درباره موضوع تشدید تحریم‌ها علیه ایران با من همراه شود، آیا نمی‌توانم اعلام کنم رژیم اسراییل دیگر قصد ساخت شهرک‌های بیشتر در کرانه باختری را نخواهد داشت؟ چنین اقدامی (لغو شهرک‌سازی‌ها در کرانه باختری) قطعا از نظر پایگاه حمایتی داخلی نتانیاهو برای او هزینه‌بر خواهد بود اما سبب افزایش حمایت اروپایی‌ها از او خواهد شد. افسوس، زمانی که نتانیاهو به موضوع به انزوا‌راندن ایران می‌رسد تبدیل به «چرچیل» می‌شود اما زمانی که به خطرات تصمیم‌گیری‌هایش برای آینده سیاسی‌اش می‌رسد همانند او موضع‌گیری نمی‌کند. من هنوز یک مشکل دارم و آن با نمایندگان کنگره آمریکاست. آنان در حالی از یک رهبر خارجی و خواسته او برای عقب‌نشینی آمریکا از مذاکرات حمایت می‌کنند که تیم آمریکایی هنوز کارش را به‌طور کامل انجام نداده است.

حالا که «بنیامین نتانیاهو» مسایل خود را درباره ایران مطرح کرده و تمام فضای موجود درگیر این مساله شده اجازه دهید پرسشی جدی را مطرح کنیم: منافع آمریکا در دستیابی به توافق با ایران در چیست؟ به‌دلیل آنکه منافع ما و رژیم اسراییل به‌طور‌کامل در همپوشانی با یکدیگر قرار ندارد، جدال کاری که ما باید برای تامین منافعمان انجام دهیم چیست؟ و در‌نهایت آنکه ما چگونه باید میان نقد سیاست‌هایمان در مقابل نتانیاهو بدبین توازن برقرار کنیم؟

آنچه آمریکا و رژیم اسراییل هردو بر سر آن اتفاق نظر دارند و من نیز قطعا با آن موافقم آن است که باید از دستیابی به سلاح هسته‌ای جلوگیری شود. در اینجا، پرزیدنت اوباما و نتانیاهو دارای دغدغه‌های مشابهی هستند. منصفانه بگویم من نسبت به این موضوع تردید دارم که تحریم‌ها و مذاکرات کنونی بتوانند نتانیاهو را از تهدیدکردن بازدارند. نتانیاهو استدلال می‌کند که در هر نوع توافقی باید تمام سانتریفیوژهای ایران و تجهیزات آن کشور که می‌توانند به غنی‌سازی اورانیوم کمک کنند برچیده شوند. اکثر دوستان اسراییلی من نیز چنین نظری دارند. با این‌حال، همانگونه که «رابرت اینهورن» عضو پیشین تیم مذاکره‌کننده آمریکایی با ایران در مقاله اخیر خود بدان اشاره کرده، رسیدن به چنین وضعیتی برای حفاظت از امنیت ما و متحدانمان در خاورمیانه نه دست‌یافتنی و نه ضروری است.
نتانیاهو هرگز استدلال قانع‌کننده‌ای ارایه نکرده که چرا راه جداگانه‌ای از راه اوباما برای تدوین پیش‌نویس با ایران به‌منظور دستیابی به توافق بهتر با آن کشور را می‌پیماید. با توجه به این موضوع، سخنرانی نتانیاهو در کنگره تنها زمانی مفید است که بگوید من برنامه بهتری دارم که در آن لازم نیست هزینه‌ای پرداخت شود یا آنکه مردم آمریکا نیازمند فداکاری باشند.
من فکر می‌کنم چنین توافقی در راستای منافع آمریکا خواهد بود منتها به شرطی که ایران با بازرسی مداوم، سرزده و اعلام‌نشده بازرسان از تاسیساتش موافقت کند و این موضوع حتی پس از زمان 10ساله مشخص‌شده نیز ادامه داشته باشد و بازرسی‌ها از سطح بازدیدهای معمول فراتر روند. چنین شرایطی می‌تواند دغدغه‌های استراتژیک آمریکا را برطرف کند. این وضعیت شرایط لازم برای ادغام ایران در نظام جهانی را فراهم می‌کند...
مشکل اصلی من با نتانیاهو آن است که او هشدار داده توافق موقت اوباما با ایران که در جریان مذاکرات فراهم شده و طبق آن برنامه هسته‌ای ایران با تعلیق مواجه شده می‌تواند به فروپاشی کامل رژیم تحریمی وضع‌شده علیه ایران منجر و سبب ایجاد وضعیتی شود که ایران تعهداتش را نقض کند. واقعیت آن است که تا به امروز هیچ‌یک از این موارد روی نداده‌اند.
علاوه‌بر آن پیام نتانیاهو آن بود که هیچ‌چیزی مهم‌تر از بازدارندگی ایران وجود ندارد. من هم با این موضوع موافقم، اما در صورتی که واقعا چنین موضوعی در راس اولویت‌های من قرار دارد، چگونه می‌توانم دیدار تنها با نمایندگان جمهوریخواه کنگره و سخنرانی برای آنان را برنامه‌ریزی کنم بدون آنکه رییس‌جمهوری آمریکا را در جریان قرار دهم؟ اکنون چه کسی در حال مذاکره با ایران است؟ نکته دیگر آنکه چگونه می‌توانم دو‌هفته پیش از برگزاری انتخابات اسراییل در کنگره آمریکا سخنرانی کنم؟ این یعنی آنکه من از کنگره به‌عنوان ابزاری برای تبلیغات انتخاباتی خود استفاده کرده‌ام. این موضوع سبب می‌شود تا این پرسش مطرح شود که مخالفت من با ایران نیز بخشی از یک ژست سیاسی است. علاوه‌بر این اگر من می‌خواهم اروپا درباره موضوع تشدید تحریم‌ها علیه ایران با من همراه شود، آیا نمی‌توانم اعلام کنم رژیم اسراییل دیگر قصد ساخت شهرک‌های بیشتر در کرانه باختری را نخواهد داشت؟ چنین اقدامی (لغو شهرک‌سازی‌ها در کرانه باختری) قطعا از نظر پایگاه حمایتی داخلی نتانیاهو برای او هزینه‌بر خواهد بود اما سبب افزایش حمایت اروپایی‌ها از او خواهد شد. افسوس، زمانی که نتانیاهو به موضوع به انزوا‌راندن ایران می‌رسد تبدیل به «چرچیل» می‌شود اما زمانی که به خطرات تصمیم‌گیری‌هایش برای آینده سیاسی‌اش می‌رسد همانند او موضع‌گیری نمی‌کند. من هنوز یک مشکل دارم و آن با نمایندگان کنگره آمریکاست. آنان در حالی از یک رهبر خارجی و خواسته او برای عقب‌نشینی آمریکا از مذاکرات حمایت می‌کنند که تیم آمریکایی هنوز کارش را به‌طور کامل انجام نداده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.