|

حمایت تقوایی، بنی‌اعتماد و ریاحی از آسیب‌دیدگان جامعه

نیکوکاری، آگاهی‌بخش است

فرانک آرتا: آیا هنرمندان در جامعه رسالتی برعهده دارند؟ هم آری و هم نه؛ اجباری برای کشیدن این صلیب بر دوش نیست، اما می‌توان داوطلب شد.
دوبرنامه «خیریه» در یک‌روز. عصر جمعه 15اسفند، هنرمندان عرصه سینما؛ ناصر تقوایی، رخشان بنی‌اعتماد و کتایون ریاحی فرصتی فراهم کردند تا هرکدام با حضور در مراسمی جداگانه، توجه مردم را به موضوع مهم گسترش یاری‌رسانی در جامعه جلب کنند. مراسم اول به اکران خیریه « کاغذ بی‌خط» به کارگردانی ناصر تقوایی در ایوان شمس اختصاص داشت. بنیاد نیکوکاری «طلوع بی‌نشان‌ها» برگزار‌کننده مراسم بود و هدف از برپایی آن، ساخت سرپناهی برای بانوان بی‌سرپناه شهرمان با محوریت معضل اعتیاد. در این مراسم جمعی از خیرین، هنرمندان سینما و اعضای تیم فوتبال «استقلال» شرکت کردند.
«تقوایی» و دغدغه کارتن‌خواب‌ها
ناصر تقوایی در گفت‌وگو با «شرق»، دلایل خود را برای حضور در این مراسم خیریه چنین توضیح داد: «شما می‌گویید خیریه، یعنی کار خیر. خب چه اشکالی دارد که من اینجا باشم؟ هر جایی کار خیر باشد، سروکله من هم پیدا می‌شود. هرچند وظایفی وجود دارد که جنبه «عمومی» دارد و برعهده حکومت‌ها و دولت‌هاست.» کارگردان «کاغذ بی‌خط» در ادامه دیدگاه خود را درباره امر خیررسانی اینطور توضیح داد: «من اسم اینجور موسسات را «خیریه» نمی‌گذارم. خیریه از گذشته دور، مفهوم بدی پیدا کرده است. به‌نظر من بیشتر به صدقه‌سری شبیه است. من این مساله را فراتر از این می‌بینم. من این را شبیه وظیفه‌ای برای انسان‌هایی می‌بینم که می‌توانند به گروه دیگری در جامعه خودشان کمک کنند. برای این‌گونه اجتماعات، خیریه واژه خوبی نیست. این یک‌جور وظیفه است برای آدم‌هایی که می‌توانند به هم‌میهن‌های خودشان اگر محتاج باشند کمک کنند. وقتی سازمان‌هایی که مسوول این‌جور امور مردم هستند، به وظایف خودشان عمل نکنند یا احتیاجات به‌قدری باشد که بیشتر از توان آنهاست، مردم خودشان باید وارد عمل شوند. این از آن مواردی است که تعدادی از آدم‌های فرهنگی و آگاه در جامعه خیلی فعالند و با چشمان تیزشان مراقب جامعه هستند و هرجا و در هرموقعیتی کمکی ازشان بربیاید، برای مردم انجام می‌دهند. این کمک ممکن است خیلی زیاد نباشد ولی در همان حداقلی هم که می‌توانند واقعا جای شکرش باقی است که چنین موسساتی هستند.»تقوایی در ادامه به یکی از مشکلات گریبانگیر مردم اشاره کرد: «وقتی مشکل اصلی گروهی از مردم ما مثلا ماجرای مسکن است، همین قدر این «خیریه» می‌تواند تعدادی کارتن بین مردم توزیع کند تا شب درآن بخوابند. مثل این است که یک آپارتمان ساخته و به آنها تحویل داده شود. برای کسی که کارتن، خوابگاهش است، این حکم یک آپارتمان را دارد و به همان اندازه او را راضی و خوشحال می‌کند. حالا اگر بیشتر از این نمی‌توانند، دیگر من فکر می‌کنم تعداد محتاج‌ها آنقدر زیاد است. به‌نظرم شب‌ها باید به یک‌سری پارک‌های تهران سر زد. همین کمک هم توان خیلی زیادی می‌برد که برای این گروه محتاج، برای خوابیدن شب‌شان کارتن تهیه شود. این کارتن حداقل چیزی است که من دارم می‌گویم. آن خیریه‌ها گاهی کارهای بسیار مهم‌تر انجام می‌دهند.»کارگردان فیلم «ناخدا خورشید» در برابر این سوال «شرق» که فیلم «کاغذ بی‌خط» چه ربطی به این مراسم خیریه دارد، پاسخ داد: «ارتباط فیلم «کاغذ بی‌خط» با این مراسم، شاید در این است که «کاغذ بی‌خط» فیلمی خانوادگی است. داستان خانواده ایرانی است با همه مشکلاتی که دارد؛ یک پدر، یک‌مادر و دوفرزند و به‌طورکلی شاید یک خانواده کلاسیک بشری. احتیاجات‌شان، شاید در حد احتیاجاتی که این‌جور مجالس برای کمک‌رسانی برگزار می‌کنند، نباشد. چون مقداری سطح زندگی‌شان فراتر از این است، ولی به‌هرحال حتی در آن گروه اجتماعی هم، مردم مشکلاتی دارند. آنجا هم مساله حق‌وحقوق انسان مطرح است. یک‌زن‌وشوهر وقتی با هم ازدواج می‌کنند درست است که تعهداتی نسبت به هم دارند، ولی به این معنی نیست که حقوق شخصی‌شان را از دست می‌دهند. اگر زنی می‌خواهد داستان یا فیلمنامه بنویسد، شوهرش نمی‌تواند به او بگوید ننویس! یا اگر شوهرش می‌خواهد نقاشی کند، زنش این حق را ندارد که به او بگوید نقاشی نکن! این نکته‌ای است ماورای روابط خانوادگی. خب این حقوق هم به نوعی مربوط می‌شود به همان چیزی که این مراسم را امشب اینجا برپا کردند؛ یعنی حداقل مشاوره رساندن به آدم‌هایی که در این جور مسایل محتاج آگاهی هستند یا احتیاجات خیلی کوچکی دارند که می‌تواند بار سنگین چیز دیگری را از روی دوش‌شان بردارد مثلا همین دادن یک کارتن به جای یک آپارتمان. امیدوارم موسسه بتواند روزی به مردمی که احتیاج دارند، آپارتمان بدهد. ان‌شاءالله.»کارگردان «آرامش در حضور دیگران»، در پایان درباره ساخت فیلمنامه «انسان کامل» گفت: «فعلا پیشنهاد کردند، ببینم جوابش چه می‌شود.» تقوایی در این مراسم در میان تشویق علاقه‌مندان روی صحنه حاضر شد و در خصوص پدیده «اعتیاد» صحبت کرد: «موادمخدر صدمات زیادی هم به روح و جسم مردم ما و هم به سرمایه‌های ما وارد می‌کند. درست است که با این پدیده مبارزه هم شده، اما تنها کاری که برای آن انجام نشده، روان‌شناسی درست بوده و به همین دلیل هم روزبه‌روز گسترده‌تر شده است.»او در ادامه افزود: «در دهه‌های پیش موادمخدر سنتی در ایران تولید می‌شد. در آن زمان ایران و ترکیه هر دو این مواد را تولید می‌کردند، اما ترک‌ها به آن به مثابه محصول کشاورزی نگاه و صادر می‌کردند. اما کشاورزان ما، علاوه‌بر تولید، خودشان هم از آن استفاده می‌کردند. حال باید دید چه عوامل روحی و روانی در زندگی ایرانی‌ها وجود دارد که این مواد را مصرف می‌کنند.»
«کتایون ریاحی» و بنیاد «کمک»
دومین مراسم اما شامگاه جمعه برپا شد و بهانه‌اش سالگرد تاسیس«بنیاد نیکوکاری کمک» بود. در این مراسم که در باشگاه دیپلماتیک برگزار شد، ریاحی با وام گرفتن از شعر علامه محمدحسین طباطبایی (پرستش به مستی است در کیش مهر/ برون‌اند زین جرگه هشیارها) برنامه را آغاز کرد. او از دغدغه‌های خود در کمک‌رسانی به کودکان ناشنوا و نیازمندیشان به کاشت حلزونی گوش گفت. در این مراسم که هنرمندانی چون شهرام ناظری، میترا حجار، مسعود رایگان و رویا تیموریان حضور داشتند، ریاحی در خصوص برپایی این مراسم به «شرق» گفت: «هرچه در بنیاد نیکوکاری کمک پیش می‌روم، کار برایم جدی‌تر می‌شود. اصلا فکر می‌کنم جدی‌ترین کار همین است که انجام می‌دهم.»
این هنرمند عرصه تلویزیون و سینما، درباره فراگیرترشدن جایگاه «بنیاد کمک» اضافه کرد: «همیشه به اطرافیانم توصیه می‌کنم به پیرامون خودتان نگاه کنید و ببینید چه کسانی به کمک‌های شما احتیاج دارند. درواقع نگاه آرمانی من، نفس نیکوکاری است، بنابراین به‌نظرم هرکسی در هر جایگاهی که قرار گرفته، اینگونه عمل کند دیگر در جامعه به بنیاد‌های خیریه و نیکوکاری نیاز نخواهیم داشت. البته در این مسیر باید آگاهی‌بخشی هم صورت بگیرد.» ریاحی که اخیرا کتاب داستان «ماهی‌قرمز کوچولو»اش به فارسی و انگلیسی منتشر شده، درباره این کتاب گفت: «داستان «ماهی قرمز کوچولو» را حدود ۳۰سال پیش نوشتم و با وجود چاپ آن هنوز به‌طور رسمی برای این کتاب مراسم رونمایی نگرفتم. بنابراین دوست دارم بعد از رونمایی و خواندن کتاب درباره آن سخن بگویم.»
حراج جایزه «بنی‌اعتماد»
در بخش دیگر این مراسم رخشان بنی‌اعتماد نیز آخرین جایزه بین‌المللی خود را که برای فیلم «قصه‌ها» از جشنواره آسیا پاسیفیک دریافت کرده بود به موسسه خیریه «طلوع بی‌نشان‌ها» اهدا کرد و گفت: «زمانی که جوایز سینمایی‌ام را به موزه سینما سپردم یادداشتی در کنار آن نوشتم مبنی‌بر اینکه روزی جوایزم در یک‌حراج بین‌المللی به‌نفع زنان بی‌سرپناه فروخته شود؛ حالا هم آخرین جایزه بین‌المللی‌ام را به «خانه‌مهر» اهدا می‌کنم.» قرار است طی چندروز آینده این جایزه به مکان احداث «خانه مهر» منتقل شود تا در فروشی بین‌المللی به بالاترین قیمت پیشنهادی به فروش رسیده و هزینه ساخت «خانه مهر»، سرپناه زنان کارتن‌خواب تامین شود.

فرانک آرتا: آیا هنرمندان در جامعه رسالتی برعهده دارند؟ هم آری و هم نه؛ اجباری برای کشیدن این صلیب بر دوش نیست، اما می‌توان داوطلب شد.
دوبرنامه «خیریه» در یک‌روز. عصر جمعه 15اسفند، هنرمندان عرصه سینما؛ ناصر تقوایی، رخشان بنی‌اعتماد و کتایون ریاحی فرصتی فراهم کردند تا هرکدام با حضور در مراسمی جداگانه، توجه مردم را به موضوع مهم گسترش یاری‌رسانی در جامعه جلب کنند. مراسم اول به اکران خیریه « کاغذ بی‌خط» به کارگردانی ناصر تقوایی در ایوان شمس اختصاص داشت. بنیاد نیکوکاری «طلوع بی‌نشان‌ها» برگزار‌کننده مراسم بود و هدف از برپایی آن، ساخت سرپناهی برای بانوان بی‌سرپناه شهرمان با محوریت معضل اعتیاد. در این مراسم جمعی از خیرین، هنرمندان سینما و اعضای تیم فوتبال «استقلال» شرکت کردند.
«تقوایی» و دغدغه کارتن‌خواب‌ها
ناصر تقوایی در گفت‌وگو با «شرق»، دلایل خود را برای حضور در این مراسم خیریه چنین توضیح داد: «شما می‌گویید خیریه، یعنی کار خیر. خب چه اشکالی دارد که من اینجا باشم؟ هر جایی کار خیر باشد، سروکله من هم پیدا می‌شود. هرچند وظایفی وجود دارد که جنبه «عمومی» دارد و برعهده حکومت‌ها و دولت‌هاست.» کارگردان «کاغذ بی‌خط» در ادامه دیدگاه خود را درباره امر خیررسانی اینطور توضیح داد: «من اسم اینجور موسسات را «خیریه» نمی‌گذارم. خیریه از گذشته دور، مفهوم بدی پیدا کرده است. به‌نظر من بیشتر به صدقه‌سری شبیه است. من این مساله را فراتر از این می‌بینم. من این را شبیه وظیفه‌ای برای انسان‌هایی می‌بینم که می‌توانند به گروه دیگری در جامعه خودشان کمک کنند. برای این‌گونه اجتماعات، خیریه واژه خوبی نیست. این یک‌جور وظیفه است برای آدم‌هایی که می‌توانند به هم‌میهن‌های خودشان اگر محتاج باشند کمک کنند. وقتی سازمان‌هایی که مسوول این‌جور امور مردم هستند، به وظایف خودشان عمل نکنند یا احتیاجات به‌قدری باشد که بیشتر از توان آنهاست، مردم خودشان باید وارد عمل شوند. این از آن مواردی است که تعدادی از آدم‌های فرهنگی و آگاه در جامعه خیلی فعالند و با چشمان تیزشان مراقب جامعه هستند و هرجا و در هرموقعیتی کمکی ازشان بربیاید، برای مردم انجام می‌دهند. این کمک ممکن است خیلی زیاد نباشد ولی در همان حداقلی هم که می‌توانند واقعا جای شکرش باقی است که چنین موسساتی هستند.»تقوایی در ادامه به یکی از مشکلات گریبانگیر مردم اشاره کرد: «وقتی مشکل اصلی گروهی از مردم ما مثلا ماجرای مسکن است، همین قدر این «خیریه» می‌تواند تعدادی کارتن بین مردم توزیع کند تا شب درآن بخوابند. مثل این است که یک آپارتمان ساخته و به آنها تحویل داده شود. برای کسی که کارتن، خوابگاهش است، این حکم یک آپارتمان را دارد و به همان اندازه او را راضی و خوشحال می‌کند. حالا اگر بیشتر از این نمی‌توانند، دیگر من فکر می‌کنم تعداد محتاج‌ها آنقدر زیاد است. به‌نظرم شب‌ها باید به یک‌سری پارک‌های تهران سر زد. همین کمک هم توان خیلی زیادی می‌برد که برای این گروه محتاج، برای خوابیدن شب‌شان کارتن تهیه شود. این کارتن حداقل چیزی است که من دارم می‌گویم. آن خیریه‌ها گاهی کارهای بسیار مهم‌تر انجام می‌دهند.»کارگردان فیلم «ناخدا خورشید» در برابر این سوال «شرق» که فیلم «کاغذ بی‌خط» چه ربطی به این مراسم خیریه دارد، پاسخ داد: «ارتباط فیلم «کاغذ بی‌خط» با این مراسم، شاید در این است که «کاغذ بی‌خط» فیلمی خانوادگی است. داستان خانواده ایرانی است با همه مشکلاتی که دارد؛ یک پدر، یک‌مادر و دوفرزند و به‌طورکلی شاید یک خانواده کلاسیک بشری. احتیاجات‌شان، شاید در حد احتیاجاتی که این‌جور مجالس برای کمک‌رسانی برگزار می‌کنند، نباشد. چون مقداری سطح زندگی‌شان فراتر از این است، ولی به‌هرحال حتی در آن گروه اجتماعی هم، مردم مشکلاتی دارند. آنجا هم مساله حق‌وحقوق انسان مطرح است. یک‌زن‌وشوهر وقتی با هم ازدواج می‌کنند درست است که تعهداتی نسبت به هم دارند، ولی به این معنی نیست که حقوق شخصی‌شان را از دست می‌دهند. اگر زنی می‌خواهد داستان یا فیلمنامه بنویسد، شوهرش نمی‌تواند به او بگوید ننویس! یا اگر شوهرش می‌خواهد نقاشی کند، زنش این حق را ندارد که به او بگوید نقاشی نکن! این نکته‌ای است ماورای روابط خانوادگی. خب این حقوق هم به نوعی مربوط می‌شود به همان چیزی که این مراسم را امشب اینجا برپا کردند؛ یعنی حداقل مشاوره رساندن به آدم‌هایی که در این جور مسایل محتاج آگاهی هستند یا احتیاجات خیلی کوچکی دارند که می‌تواند بار سنگین چیز دیگری را از روی دوش‌شان بردارد مثلا همین دادن یک کارتن به جای یک آپارتمان. امیدوارم موسسه بتواند روزی به مردمی که احتیاج دارند، آپارتمان بدهد. ان‌شاءالله.»کارگردان «آرامش در حضور دیگران»، در پایان درباره ساخت فیلمنامه «انسان کامل» گفت: «فعلا پیشنهاد کردند، ببینم جوابش چه می‌شود.» تقوایی در این مراسم در میان تشویق علاقه‌مندان روی صحنه حاضر شد و در خصوص پدیده «اعتیاد» صحبت کرد: «موادمخدر صدمات زیادی هم به روح و جسم مردم ما و هم به سرمایه‌های ما وارد می‌کند. درست است که با این پدیده مبارزه هم شده، اما تنها کاری که برای آن انجام نشده، روان‌شناسی درست بوده و به همین دلیل هم روزبه‌روز گسترده‌تر شده است.»او در ادامه افزود: «در دهه‌های پیش موادمخدر سنتی در ایران تولید می‌شد. در آن زمان ایران و ترکیه هر دو این مواد را تولید می‌کردند، اما ترک‌ها به آن به مثابه محصول کشاورزی نگاه و صادر می‌کردند. اما کشاورزان ما، علاوه‌بر تولید، خودشان هم از آن استفاده می‌کردند. حال باید دید چه عوامل روحی و روانی در زندگی ایرانی‌ها وجود دارد که این مواد را مصرف می‌کنند.»
«کتایون ریاحی» و بنیاد «کمک»
دومین مراسم اما شامگاه جمعه برپا شد و بهانه‌اش سالگرد تاسیس«بنیاد نیکوکاری کمک» بود. در این مراسم که در باشگاه دیپلماتیک برگزار شد، ریاحی با وام گرفتن از شعر علامه محمدحسین طباطبایی (پرستش به مستی است در کیش مهر/ برون‌اند زین جرگه هشیارها) برنامه را آغاز کرد. او از دغدغه‌های خود در کمک‌رسانی به کودکان ناشنوا و نیازمندیشان به کاشت حلزونی گوش گفت. در این مراسم که هنرمندانی چون شهرام ناظری، میترا حجار، مسعود رایگان و رویا تیموریان حضور داشتند، ریاحی در خصوص برپایی این مراسم به «شرق» گفت: «هرچه در بنیاد نیکوکاری کمک پیش می‌روم، کار برایم جدی‌تر می‌شود. اصلا فکر می‌کنم جدی‌ترین کار همین است که انجام می‌دهم.»
این هنرمند عرصه تلویزیون و سینما، درباره فراگیرترشدن جایگاه «بنیاد کمک» اضافه کرد: «همیشه به اطرافیانم توصیه می‌کنم به پیرامون خودتان نگاه کنید و ببینید چه کسانی به کمک‌های شما احتیاج دارند. درواقع نگاه آرمانی من، نفس نیکوکاری است، بنابراین به‌نظرم هرکسی در هر جایگاهی که قرار گرفته، اینگونه عمل کند دیگر در جامعه به بنیاد‌های خیریه و نیکوکاری نیاز نخواهیم داشت. البته در این مسیر باید آگاهی‌بخشی هم صورت بگیرد.» ریاحی که اخیرا کتاب داستان «ماهی‌قرمز کوچولو»اش به فارسی و انگلیسی منتشر شده، درباره این کتاب گفت: «داستان «ماهی قرمز کوچولو» را حدود ۳۰سال پیش نوشتم و با وجود چاپ آن هنوز به‌طور رسمی برای این کتاب مراسم رونمایی نگرفتم. بنابراین دوست دارم بعد از رونمایی و خواندن کتاب درباره آن سخن بگویم.»
حراج جایزه «بنی‌اعتماد»
در بخش دیگر این مراسم رخشان بنی‌اعتماد نیز آخرین جایزه بین‌المللی خود را که برای فیلم «قصه‌ها» از جشنواره آسیا پاسیفیک دریافت کرده بود به موسسه خیریه «طلوع بی‌نشان‌ها» اهدا کرد و گفت: «زمانی که جوایز سینمایی‌ام را به موزه سینما سپردم یادداشتی در کنار آن نوشتم مبنی‌بر اینکه روزی جوایزم در یک‌حراج بین‌المللی به‌نفع زنان بی‌سرپناه فروخته شود؛ حالا هم آخرین جایزه بین‌المللی‌ام را به «خانه‌مهر» اهدا می‌کنم.» قرار است طی چندروز آینده این جایزه به مکان احداث «خانه مهر» منتقل شود تا در فروشی بین‌المللی به بالاترین قیمت پیشنهادی به فروش رسیده و هزینه ساخت «خانه مهر»، سرپناه زنان کارتن‌خواب تامین شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.