تلویزیون در آستانه یک «ساماندهی» جدید
سیما «زنده» میماند
بهناز شیربانی: آنتن سیما، زنده میماند؟ این سوالی است که زمزمهاش از بدو پاگذاشتن محمد سرافراز به ساختمان شیشهای جامجم شنیده میشود. هرچند هنوز طرح کاهش برنامههای زنده و افزایش برنامههای تولیدی به مدیران شبکههای مختلف رسما ابلاغ نشده است؛ با این حال قرائن و شواهد حکایت از آن دارد که آنتن سیما بهزودی با بخش عمدهای از برنامههای زنده خداحافظی خواهد کرد.
زنده یا مرده؟
برنامههای زنده تلویزیون اساسا جزو پرمخاطبترین برنامهها نزد تماشاگران در سراسر دنیا هستند. بدونشک این اتفاق در رسانه ملی ما نیز بهدفعات در مورد برنامههای خاصی رخ داده است؛ برنامههایی که بیشتر براساس گفتوگومحوربودنشان گاه سببساز جریانهای بسیاری بودهاند. اینروزها اخباری غیررسمی از رویکرد جدید رسانه ملی مبنیبر تولیدیشدن برنامههای زنده شنیده میشود؛ اتفاقی که بهمحض تغییرات مدیریتی صداوسیما آغاز شد و بهمرور اجراییشدن این رویکرد قوت میگیرد. به نظر میرسد جرقههای ابتدایی این اتفاق ماهها پیش با برنامه «90» زده شد؛ زمانی که شایعهای مبنیبر تولیدیشدن این برنامه پرمخاطب به گوش رسید و به نظر میرسید تولیدیشدن این برنامه میتواند بسیاری از حواشی را به حداقل برساند تا کنترل و نظارت بیشتری روی آن صورت گیرد. مدتی قبل نیز از تولیدیشدن برنامه تلویزیونی «هفت» صحبت شد؛ برنامهای که چندسالی است محل بحث خوبی برای اهالی سینماست و جدا از کیفیت برنامه، لزوم وجود برنامهای که در مورد سینما و حواشیاش صحبت کند ضروری است. «هفت» هرچند همچنان زنده روی آنتن میرود اما خبرهای تاییدنشده حکایت از آن دارد که برنامه
«هفت» هم قرار است در قالب تولیدی روی آنتن برود. از سوی دیگر چندهفتهای است که برنامه «بعضیا»، با تهیهکنندگی و اجرای علی ضیاء نیز روی آنتن نمیرود. دلیل عدم پخش این برنامه هنوز مشخص نیست. «بعضیا» در مدت کوتاه حضورش در شبکه سه سیما بهسرعت جایش را میان مخاطبانش باز کرد و نشان داد لزوم وجود برنامهای گفتوگومحور در ساعات پربیننده تلویزیون هنوز هم میتواند بسیاری را با خود همراه کند. دلیل متوقفشدن این برنامه تلویزیونی هنوز مشخص نیست؛ اینکه آیا باید توقف برنامه را دلیلی بر رویکرد جدید تلویزیون و سیاستگذاری آن دانست یا دلایل دیگری دارد؟ ایسنا، چندی پیش خبر از احتمال تولیدیشدن برنامههایی چون «سیمای خانواده» و «صبح بهخیر ایران» که سالهاست زنده روی آنتن میروند، داده بود. همچنین از برنامههای «فیتیله»، «فیروزه»، «مصیر»، «این شبها» و... بهعنوان دیگر برنامههایی که در آینده نزدیک دیگر بهصورت زنده پخش نخواهند شد، یاد شده بود؛ ضمن اینکه در شبکه سه، برنامه «گلبرگ» مدتی است که بهصورت تولیدی پخش میشود.
گامهای پیموده شبکه برونمرزی
تصمیم تلویزیون درباره بهحداقلرساندن برنامههای زنده که از آن بهعنوان «ساماندهی» یاد میشود، در حالی عملی شده که برخی از تهیهکنندگان رسانه ملی از این سیاست و رویکرد خبر ندارند و تلویحا در موردش صحبت میکنند. علی زاهدی یکی از تهیهکنندگان فعال تلویزیون در پاسخ به این پرسش«شرق»که آیا چنین طرحی به شبکهها ابلاغ شده است یا خیر؟ میگوید: «به من چیزی گفته نشده است. اما زمانی که با آقای سرافراز در معاونت برونمرزی سیما همکاری میکردم، اعتقاد داشت برنامههای تولیدی از کیفیت بهتری برخوردارند و احتمال اینکه با چنین رویکردی، سیاستهای تلویزیون به این سمت حرکت کند، وجود دارد.» تهیهکننده برنامه «ویتامین3» اضافه میکند: «هرچند معتقدم قطعا برخی از برنامههای زنده باید تولیدی روی آنتن بروند و اساسا ماهیت برخی برنامهها با تولیدیبودن هماهنگ نیست، مثلا به هیچوجه نمیتوان برنامه سال تحویل را تولیدی تهیه کرد و اگر برنامهها درست و براساس اهدافشان انتخاب شوندو برخی از برنامههای زنده تلویزیون به تولیدی تبدیل شود، اتفاق بدی نیست.»
روح برنامه به زندهبودنش است
محمد صوفی تهیهکننده برنامه«رادیو هفت» معتقد است هر برنامهای را نمیتوان در قالب تولیدی روی آنتن برد. در اینباره به «شرق» میگوید: «روح برنامه به زندهبودنش است؛ اینکه مخاطب در لحظه به اتفاقات برنامه واکنش نشان دهد، اتفاقاتی مثل نظرسنجی، تماس تلفنی و... که بازخوردهای مردم راخیلی زود در برنامه منعکس میکند. اما معتقدم در حال حاضر برنامههایی در تلویزیون وجود دارد که اگر بهصورت تولیدی تهیه شوند، به کیفیت خود برنامه کمک خواهد کرد.»نکتهای که محمد صوفی در صحبتهایش به آن اشاره میکند، بسیار مهم است؛ اینکه بسیاری از برنامههای زنده تلویزیون با مخاطبش ارتباط نزدیکی دارد و قطعا کارکردش همراهی با مخاطب است. اگر سیاست تازه تلویزیون بر این مبنا باشد که بخش زیادی از آثار زنده به تولیدی تبدیل شود، قطعا ریزش مخاطب بسیاری خواهیم داشت. از سوی دیگر به نظر نمیرسد این تصمیم در جهت صرفهجویی در هزینههای تلویزیون هم باشد چراکه هزینههای ساخت برنامههای تولیدی بهمراتب بیشتر از برنامههای زنده خواهد بود و تمامی بخشهایی که در برنامه زنده روی آنتن خواهد رفت، در برنامه تولیدی باید از قبل ضبط و آماده شود که قطعا هزینه بیشتری
را طلب میکند.
بهناز شیربانی: آنتن سیما، زنده میماند؟ این سوالی است که زمزمهاش از بدو پاگذاشتن محمد سرافراز به ساختمان شیشهای جامجم شنیده میشود. هرچند هنوز طرح کاهش برنامههای زنده و افزایش برنامههای تولیدی به مدیران شبکههای مختلف رسما ابلاغ نشده است؛ با این حال قرائن و شواهد حکایت از آن دارد که آنتن سیما بهزودی با بخش عمدهای از برنامههای زنده خداحافظی خواهد کرد.
زنده یا مرده؟
برنامههای زنده تلویزیون اساسا جزو پرمخاطبترین برنامهها نزد تماشاگران در سراسر دنیا هستند. بدونشک این اتفاق در رسانه ملی ما نیز بهدفعات در مورد برنامههای خاصی رخ داده است؛ برنامههایی که بیشتر براساس گفتوگومحوربودنشان گاه سببساز جریانهای بسیاری بودهاند. اینروزها اخباری غیررسمی از رویکرد جدید رسانه ملی مبنیبر تولیدیشدن برنامههای زنده شنیده میشود؛ اتفاقی که بهمحض تغییرات مدیریتی صداوسیما آغاز شد و بهمرور اجراییشدن این رویکرد قوت میگیرد. به نظر میرسد جرقههای ابتدایی این اتفاق ماهها پیش با برنامه «90» زده شد؛ زمانی که شایعهای مبنیبر تولیدیشدن این برنامه پرمخاطب به گوش رسید و به نظر میرسید تولیدیشدن این برنامه میتواند بسیاری از حواشی را به حداقل برساند تا کنترل و نظارت بیشتری روی آن صورت گیرد. مدتی قبل نیز از تولیدیشدن برنامه تلویزیونی «هفت» صحبت شد؛ برنامهای که چندسالی است محل بحث خوبی برای اهالی سینماست و جدا از کیفیت برنامه، لزوم وجود برنامهای که در مورد سینما و حواشیاش صحبت کند ضروری است. «هفت» هرچند همچنان زنده روی آنتن میرود اما خبرهای تاییدنشده حکایت از آن دارد که برنامه
«هفت» هم قرار است در قالب تولیدی روی آنتن برود. از سوی دیگر چندهفتهای است که برنامه «بعضیا»، با تهیهکنندگی و اجرای علی ضیاء نیز روی آنتن نمیرود. دلیل عدم پخش این برنامه هنوز مشخص نیست. «بعضیا» در مدت کوتاه حضورش در شبکه سه سیما بهسرعت جایش را میان مخاطبانش باز کرد و نشان داد لزوم وجود برنامهای گفتوگومحور در ساعات پربیننده تلویزیون هنوز هم میتواند بسیاری را با خود همراه کند. دلیل متوقفشدن این برنامه تلویزیونی هنوز مشخص نیست؛ اینکه آیا باید توقف برنامه را دلیلی بر رویکرد جدید تلویزیون و سیاستگذاری آن دانست یا دلایل دیگری دارد؟ ایسنا، چندی پیش خبر از احتمال تولیدیشدن برنامههایی چون «سیمای خانواده» و «صبح بهخیر ایران» که سالهاست زنده روی آنتن میروند، داده بود. همچنین از برنامههای «فیتیله»، «فیروزه»، «مصیر»، «این شبها» و... بهعنوان دیگر برنامههایی که در آینده نزدیک دیگر بهصورت زنده پخش نخواهند شد، یاد شده بود؛ ضمن اینکه در شبکه سه، برنامه «گلبرگ» مدتی است که بهصورت تولیدی پخش میشود.
گامهای پیموده شبکه برونمرزی
تصمیم تلویزیون درباره بهحداقلرساندن برنامههای زنده که از آن بهعنوان «ساماندهی» یاد میشود، در حالی عملی شده که برخی از تهیهکنندگان رسانه ملی از این سیاست و رویکرد خبر ندارند و تلویحا در موردش صحبت میکنند. علی زاهدی یکی از تهیهکنندگان فعال تلویزیون در پاسخ به این پرسش«شرق»که آیا چنین طرحی به شبکهها ابلاغ شده است یا خیر؟ میگوید: «به من چیزی گفته نشده است. اما زمانی که با آقای سرافراز در معاونت برونمرزی سیما همکاری میکردم، اعتقاد داشت برنامههای تولیدی از کیفیت بهتری برخوردارند و احتمال اینکه با چنین رویکردی، سیاستهای تلویزیون به این سمت حرکت کند، وجود دارد.» تهیهکننده برنامه «ویتامین3» اضافه میکند: «هرچند معتقدم قطعا برخی از برنامههای زنده باید تولیدی روی آنتن بروند و اساسا ماهیت برخی برنامهها با تولیدیبودن هماهنگ نیست، مثلا به هیچوجه نمیتوان برنامه سال تحویل را تولیدی تهیه کرد و اگر برنامهها درست و براساس اهدافشان انتخاب شوندو برخی از برنامههای زنده تلویزیون به تولیدی تبدیل شود، اتفاق بدی نیست.»
روح برنامه به زندهبودنش است
محمد صوفی تهیهکننده برنامه«رادیو هفت» معتقد است هر برنامهای را نمیتوان در قالب تولیدی روی آنتن برد. در اینباره به «شرق» میگوید: «روح برنامه به زندهبودنش است؛ اینکه مخاطب در لحظه به اتفاقات برنامه واکنش نشان دهد، اتفاقاتی مثل نظرسنجی، تماس تلفنی و... که بازخوردهای مردم راخیلی زود در برنامه منعکس میکند. اما معتقدم در حال حاضر برنامههایی در تلویزیون وجود دارد که اگر بهصورت تولیدی تهیه شوند، به کیفیت خود برنامه کمک خواهد کرد.»نکتهای که محمد صوفی در صحبتهایش به آن اشاره میکند، بسیار مهم است؛ اینکه بسیاری از برنامههای زنده تلویزیون با مخاطبش ارتباط نزدیکی دارد و قطعا کارکردش همراهی با مخاطب است. اگر سیاست تازه تلویزیون بر این مبنا باشد که بخش زیادی از آثار زنده به تولیدی تبدیل شود، قطعا ریزش مخاطب بسیاری خواهیم داشت. از سوی دیگر به نظر نمیرسد این تصمیم در جهت صرفهجویی در هزینههای تلویزیون هم باشد چراکه هزینههای ساخت برنامههای تولیدی بهمراتب بیشتر از برنامههای زنده خواهد بود و تمامی بخشهایی که در برنامه زنده روی آنتن خواهد رفت، در برنامه تولیدی باید از قبل ضبط و آماده شود که قطعا هزینه بیشتری
را طلب میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.