اتاق بازرگانی، بایدهاونبایدها
سعید بزرگی . استاد دانشگاه
صحبت از جوانان و حضور فعال آنان در عرصههای اقتصادی ابزاری جدید است که در دست بسیاری قرار گرفته تا با استفاده از آن پلههای نردبان خود را مستحکمتر کنند و پس از عبور از این پلهها از یاد ببرند که پای خود را بر کدام پلهها نهادهاند تا به سکوهای کنونی برسند. این روند در بسیاری از صحنههای اجتماعی بهوضوح دیده میشود و کار را بهجایی رسانده که در میان جوانان صحبت از توانمندسازی و ایجاد فرصت برای آنان به یک ضدارزش تبدیل شده است، چراکه کار تنها در حد صحبت و شعار باقیمانده و اقدام عملی و جدیای تاکنون دیده نشده است. جوانان فعال و توانمند که امروزه بهدلیل تغییرات ماهوی در ساختارهای تجاری و اجتماعی، عناصر اصلی هر حرکت موثری در کشور هستند، بهدلیل اصرار برخی از پیشکسوتان برای ماندن در مناصب اصلی، هنوز امکان حضور و بروز مناسب را در عرصههای تجاری و اجتماعی و ساختارهای موثر قدرت نیافتهاند. تجربه نشان داده، در بسیاری از این مناصب، حضور حداقلی جوانانی که به پشتوانه تلاش وافر خود و حمایت گروهی کوچک از پیشکسوتان امکان ارایه توانمندیهای خود را یافتهاند، حضوری موفق و بسیار موثر بوده است. در این شرایط حمایت از حضور جوانان در عرصههای اقتصادی و علیالخصوص حضور آنان در هیاتهای نمایندگان اتاقهای بازرگانی میتواند راهکاری مناسب برای ایجاد فضای فعالیت برای جوانان باشد، چراکه در هیات نمایندگان جوانان تحصیلکرده و بسیار توانمند، میتوانند در کنار پیشکسوتان، انرژی، تخصص، کارآمدی و روزآمدی را به عرصه اقتصاد بازگردانند و رکود و جمود فعلی که بر بسیاری از بخشهای اقتصادی حاکم است را درهمشکنند و فضا را برای حرکت بهسمت روشهای نوین مدیریت و بازرگانی باز کنند. این تحول نیاز اصلی در عرصه اقتصاد کشور و علیالخصوص در بخشخصوصی است. اصلیترین دلیل برای عدمکارآمدی روشهای گذشته، شرایط فعلی حاکم بر بازارهای اقتصادی و عدمتوسعهیافتگی در حوزه بخش خصوصی است و این مهم را یادآوری میکند که فضای اقتصاد کشور نیازمند نیرو و تفکراتی جدید است. بهنظر میرسد زمان آن رسیده که پا را از لقلقههای زبانی شعارگونه فراتر گذاشته، فضا را برای حضور جوانان در عرصههای مدیریتی و اقتصادی بازکنیم. اینکه هرروزه بر فرار مغزها تاکید کنیم و راه حضور آنها در عرصههای مدیریتی را بسته نگاه داریم، به نظر منطقی نیست. در وجهی دیگر، تفکر حاکم در برخی از اتاقهای بازرگانی در گذشته به شکلی بوده که برای فرار از ارسال مانده پایان سال بودجه اتاق و صدالبته با تصویب هیات نمایندگان، اقدام به خرید باغ و خودرو برای اتاقها کردهاند. آیا بهراستی اتاقهای بازرگانی نیازمند این تعداد خودرو و باغ هستند. ریشه این اقدامات در آنجا است که عدمحضور خلاقیت باعث شده روشهایی اینچنین در اداره اتاقهای بازرگانی بهکار گرفته شود. مشکل دیگر در اتاقهای بازرگانی عدمتوجه به قانون اتاقها و دلیل تشکیل آن است. اتاقهای بازرگانی بهعنوان پارلمان بخشخصوصی تشکیل شدهاند و در زمان تشکیل، دلیل اصلی برای تشکیل اتاق بازرگانی حمایت از بخشخصوصی بود تا با دراختیارداشتن یکنهاد قدرتمند و تریبونی قوی بتواند در اقتصادی که بخش اصلی آن دولتی است، از حداقل حقوق قانونی خود بهتر دفاع کند. هجمه افراد منسوب به دولت برای کسب کرسیهای اتاق در تمام کشور، به شکلی است که درصورت تحقق میتواند اتاق را بهطور کامل از مسیر تعریفشده خود خارج و به ابزاری جدید دردست دولت بدل کند.با حضور چهرهای مانند دکتر نهاوندیان در دولت جدید، امید این بود که با نگاه ویژهتری به اتاقهای بازرگانی نگریسته و تلاش شود اتاقهای بازرگانی با بهدستآوردن موقعیت حقیقی خود در راستای اهداف تعریفشده برای اتاقها گامهای موثرتری بردارند. به امید آنکه هیاتهای نمایندگی اتاقهای بازرگانی کشور در دوره جدید، از بخشخصوصی حقیقی و به دور از رانتها و ویژهخوارها تشکیل شود و فضای بیشتری برای حضور جوانان در این عرصه بهوجود آید.
صحبت از جوانان و حضور فعال آنان در عرصههای اقتصادی ابزاری جدید است که در دست بسیاری قرار گرفته تا با استفاده از آن پلههای نردبان خود را مستحکمتر کنند و پس از عبور از این پلهها از یاد ببرند که پای خود را بر کدام پلهها نهادهاند تا به سکوهای کنونی برسند. این روند در بسیاری از صحنههای اجتماعی بهوضوح دیده میشود و کار را بهجایی رسانده که در میان جوانان صحبت از توانمندسازی و ایجاد فرصت برای آنان به یک ضدارزش تبدیل شده است، چراکه کار تنها در حد صحبت و شعار باقیمانده و اقدام عملی و جدیای تاکنون دیده نشده است. جوانان فعال و توانمند که امروزه بهدلیل تغییرات ماهوی در ساختارهای تجاری و اجتماعی، عناصر اصلی هر حرکت موثری در کشور هستند، بهدلیل اصرار برخی از پیشکسوتان برای ماندن در مناصب اصلی، هنوز امکان حضور و بروز مناسب را در عرصههای تجاری و اجتماعی و ساختارهای موثر قدرت نیافتهاند. تجربه نشان داده، در بسیاری از این مناصب، حضور حداقلی جوانانی که به پشتوانه تلاش وافر خود و حمایت گروهی کوچک از پیشکسوتان امکان ارایه توانمندیهای خود را یافتهاند، حضوری موفق و بسیار موثر بوده است. در این شرایط حمایت از حضور جوانان در عرصههای اقتصادی و علیالخصوص حضور آنان در هیاتهای نمایندگان اتاقهای بازرگانی میتواند راهکاری مناسب برای ایجاد فضای فعالیت برای جوانان باشد، چراکه در هیات نمایندگان جوانان تحصیلکرده و بسیار توانمند، میتوانند در کنار پیشکسوتان، انرژی، تخصص، کارآمدی و روزآمدی را به عرصه اقتصاد بازگردانند و رکود و جمود فعلی که بر بسیاری از بخشهای اقتصادی حاکم است را درهمشکنند و فضا را برای حرکت بهسمت روشهای نوین مدیریت و بازرگانی باز کنند. این تحول نیاز اصلی در عرصه اقتصاد کشور و علیالخصوص در بخشخصوصی است. اصلیترین دلیل برای عدمکارآمدی روشهای گذشته، شرایط فعلی حاکم بر بازارهای اقتصادی و عدمتوسعهیافتگی در حوزه بخش خصوصی است و این مهم را یادآوری میکند که فضای اقتصاد کشور نیازمند نیرو و تفکراتی جدید است. بهنظر میرسد زمان آن رسیده که پا را از لقلقههای زبانی شعارگونه فراتر گذاشته، فضا را برای حضور جوانان در عرصههای مدیریتی و اقتصادی بازکنیم. اینکه هرروزه بر فرار مغزها تاکید کنیم و راه حضور آنها در عرصههای مدیریتی را بسته نگاه داریم، به نظر منطقی نیست. در وجهی دیگر، تفکر حاکم در برخی از اتاقهای بازرگانی در گذشته به شکلی بوده که برای فرار از ارسال مانده پایان سال بودجه اتاق و صدالبته با تصویب هیات نمایندگان، اقدام به خرید باغ و خودرو برای اتاقها کردهاند. آیا بهراستی اتاقهای بازرگانی نیازمند این تعداد خودرو و باغ هستند. ریشه این اقدامات در آنجا است که عدمحضور خلاقیت باعث شده روشهایی اینچنین در اداره اتاقهای بازرگانی بهکار گرفته شود. مشکل دیگر در اتاقهای بازرگانی عدمتوجه به قانون اتاقها و دلیل تشکیل آن است. اتاقهای بازرگانی بهعنوان پارلمان بخشخصوصی تشکیل شدهاند و در زمان تشکیل، دلیل اصلی برای تشکیل اتاق بازرگانی حمایت از بخشخصوصی بود تا با دراختیارداشتن یکنهاد قدرتمند و تریبونی قوی بتواند در اقتصادی که بخش اصلی آن دولتی است، از حداقل حقوق قانونی خود بهتر دفاع کند. هجمه افراد منسوب به دولت برای کسب کرسیهای اتاق در تمام کشور، به شکلی است که درصورت تحقق میتواند اتاق را بهطور کامل از مسیر تعریفشده خود خارج و به ابزاری جدید دردست دولت بدل کند.با حضور چهرهای مانند دکتر نهاوندیان در دولت جدید، امید این بود که با نگاه ویژهتری به اتاقهای بازرگانی نگریسته و تلاش شود اتاقهای بازرگانی با بهدستآوردن موقعیت حقیقی خود در راستای اهداف تعریفشده برای اتاقها گامهای موثرتری بردارند. به امید آنکه هیاتهای نمایندگی اتاقهای بازرگانی کشور در دوره جدید، از بخشخصوصی حقیقی و به دور از رانتها و ویژهخوارها تشکیل شود و فضای بیشتری برای حضور جوانان در این عرصه بهوجود آید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.