|

فساد در آسیا

سونگ هیون‌لی .کار‌شناس اقتصادی آسیا

چطور می‌توان تفاوت و شباهت‌های فساد بین کشورهای آسیایی را درک کرد. با بررسی تحقیقات کارشناسانی مانند رودریگرز و ادن در سال۲۰۰۵ میلادی، به این نکته دست یافته‌ام که فساد در بزرگ‌ترین قاره جهان دوبعد دارد؛ خودکامگی دولتمردان و نفوذپذیری. اما اگر بخواهیم نسخه واحدی برای آسیا بپیچیم، با این پرسش روبه‌رو می‌شویم که چرا برخی از کشور‌ها با وجود شرایط کلی توانستند به رشد اقتصادی بالایی برسند اما برخی دیگر هنوز از مشکلات اقتصادی رنج می‌برند. شاید تنها پاسخ به این پرسش آن است که فساد مالی از قبیل رشوه و اختلاس در کشورهایی که نفوذپذیری آنان زیاد است، مهم‌ترین عامل به شمار می‌آید. از سوی دیگر، زمانی که نظارتی قوی‌تر وجود دارد، این فسادهای مالی به حداقل می‌رسند. من همچنین برای رسیدن به پاسخی مناسب، تاثیر سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی را نیز بررسی کرده‌ام. بحران اقتصادی۱۹۹۷ آسیا، برای بسیاری از افراد و کشورهای این منطقه شوک بزرگی بود. آنان نه‌تنها از فروپاشی اقتصاد‌هایشان متعجب شده بودند، بلکه نمی‌توانستند معمای به وجودآمده را حل کنند. درحالی‌که در اکثر این کشور‌ها حتی قبل از آغاز این بحران، فساد مالی شیوع پیدا کرده بود. اگر این فرضیه عمومی را در نظر بگیریم که رشد اقتصادی در زمان فساد محقق نمی‌شود، با معمای پیچیده‌‌تری روبه‌رو می‌شویم؛ چرا که در اکثر کشورهای آسیایی که اکنون از شکوفایی اقتصادی بهره می‌برند، فساد وجود داشته است و این مساله پس از بحران۱۹۹۷ آشکار شد. پس باید گفت فساد هیچ‌گاه پدیده‌ای جدیدی نبوده است و مانند بیماری‌ها همواره در کنار بشر وجود دارد. محققان در گذشته به این باور رسیده‌اند که فساد برای هرجامعه‌ای هزینه‌زا و نامطلوب است، اما طبق آمارهای منتشرشده، شرکت‌هایی که رشوه پرداخت می‌کنند، نسبت به سازمان‌هایی که از این اقدام خودداری می‌کنند، چهاربرابر از شانس بیشتری برای انعقاد قراردادهای بین‌المللی برخوردارند. از همین‌رو، نباید از گسترش چنین پدیده‌ای در عرصه مدیریتی و اقتصادی شگفت‌زده شویم. در آسیا نیز طبق تحقیقات انجام‌شده، بیشتر شرکت‌ها و مقام‌های ارشد به این راه به عنوان راهی برای موفقیت نگاه می‌کنند. اما باید این نکته را نیز در نظر داشت که در اقتصاد جهانی کنونی، فساد تنها مساله یک کشور خاص نیست و بیشتر مشکلی جهانی است که همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی را طلب می‌کند. پس دولتمردان آسیایی هرچند از این پدیده برای موفقیت خود استفاده می‌کنند، اما نمی‌توانند آثار مخرب آن را بر اقتصاد جهانی نادیده بگیرند. آنان به‌خوبی می‌دانند در دهکده جهانی امروز، اگر رشد اقتصادی در اروپا و آمریکا با کاهش چشمگیری روبه‌رو شود، بدون‌شک این بحران دامنگیر آنان نیز می‌شود و آن‌گاه است که حتی پرداخت رشوه نیز نمی‌تواند اقتصاد بحران‌زده آنان را نجات دهد.

چطور می‌توان تفاوت و شباهت‌های فساد بین کشورهای آسیایی را درک کرد. با بررسی تحقیقات کارشناسانی مانند رودریگرز و ادن در سال۲۰۰۵ میلادی، به این نکته دست یافته‌ام که فساد در بزرگ‌ترین قاره جهان دوبعد دارد؛ خودکامگی دولتمردان و نفوذپذیری. اما اگر بخواهیم نسخه واحدی برای آسیا بپیچیم، با این پرسش روبه‌رو می‌شویم که چرا برخی از کشور‌ها با وجود شرایط کلی توانستند به رشد اقتصادی بالایی برسند اما برخی دیگر هنوز از مشکلات اقتصادی رنج می‌برند. شاید تنها پاسخ به این پرسش آن است که فساد مالی از قبیل رشوه و اختلاس در کشورهایی که نفوذپذیری آنان زیاد است، مهم‌ترین عامل به شمار می‌آید. از سوی دیگر، زمانی که نظارتی قوی‌تر وجود دارد، این فسادهای مالی به حداقل می‌رسند. من همچنین برای رسیدن به پاسخی مناسب، تاثیر سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی را نیز بررسی کرده‌ام. بحران اقتصادی۱۹۹۷ آسیا، برای بسیاری از افراد و کشورهای این منطقه شوک بزرگی بود. آنان نه‌تنها از فروپاشی اقتصاد‌هایشان متعجب شده بودند، بلکه نمی‌توانستند معمای به وجودآمده را حل کنند. درحالی‌که در اکثر این کشور‌ها حتی قبل از آغاز این بحران، فساد مالی شیوع پیدا کرده بود. اگر این فرضیه عمومی را در نظر بگیریم که رشد اقتصادی در زمان فساد محقق نمی‌شود، با معمای پیچیده‌‌تری روبه‌رو می‌شویم؛ چرا که در اکثر کشورهای آسیایی که اکنون از شکوفایی اقتصادی بهره می‌برند، فساد وجود داشته است و این مساله پس از بحران۱۹۹۷ آشکار شد. پس باید گفت فساد هیچ‌گاه پدیده‌ای جدیدی نبوده است و مانند بیماری‌ها همواره در کنار بشر وجود دارد. محققان در گذشته به این باور رسیده‌اند که فساد برای هرجامعه‌ای هزینه‌زا و نامطلوب است، اما طبق آمارهای منتشرشده، شرکت‌هایی که رشوه پرداخت می‌کنند، نسبت به سازمان‌هایی که از این اقدام خودداری می‌کنند، چهاربرابر از شانس بیشتری برای انعقاد قراردادهای بین‌المللی برخوردارند. از همین‌رو، نباید از گسترش چنین پدیده‌ای در عرصه مدیریتی و اقتصادی شگفت‌زده شویم. در آسیا نیز طبق تحقیقات انجام‌شده، بیشتر شرکت‌ها و مقام‌های ارشد به این راه به عنوان راهی برای موفقیت نگاه می‌کنند. اما باید این نکته را نیز در نظر داشت که در اقتصاد جهانی کنونی، فساد تنها مساله یک کشور خاص نیست و بیشتر مشکلی جهانی است که همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی را طلب می‌کند. پس دولتمردان آسیایی هرچند از این پدیده برای موفقیت خود استفاده می‌کنند، اما نمی‌توانند آثار مخرب آن را بر اقتصاد جهانی نادیده بگیرند. آنان به‌خوبی می‌دانند در دهکده جهانی امروز، اگر رشد اقتصادی در اروپا و آمریکا با کاهش چشمگیری روبه‌رو شود، بدون‌شک این بحران دامنگیر آنان نیز می‌شود و آن‌گاه است که حتی پرداخت رشوه نیز نمی‌تواند اقتصاد بحران‌زده آنان را نجات دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.