|

تنهایی بی‌‌هیاهو

اکرم احقاقی

عرصه سیاست کشور، باوجود تمام شعارها و تبلیغات هنوز بیشتر مردانه است. زنان ایرانی کمتر از یک‌درصد این حوزه را به خود اختصاص می‌دهند. بیشتر زنانی که در این عرصه امکان حضور جدی پیدا کرده‌اند نیز به‌واسطه پدر، همسر یا یکی از اقوام مذکرشان چنین فرصتی به‌دست آورده‌اند. تعداد زنانی که به‌صورت مستقل و براساس توانمندی‌ شخصی خود فرصت پیدا کرده‌اند در این عرصه حاضر باشند بسیار محدود است. مریم بهروزی، دبیرکل جامعه زینب(س) که امروز سومین‌سالگرد درگذشت اوست، یکی از این زنان است.
مریم بهروزی که چهاردوره نماینده مجلس بود، از معدود چهره‌های زن اصولگرایی بود که در کنار امر سیاست به موضوعات مربوط به زنان نیز توجه داشت و همین دغدغه باعث نزدیکی وی با زنان سیاسی اصلاح‌طلب شد؛ تعاملی که با رضایت برخی از فعالان سیاسی اصولگرا همراه نبود که نمود عینی آن در حضور کمرنگ آنها در مراسم تشییع و ختم وی جلوه‌گر بود.
مقطع بعد از انقلاب
با ورود امام(ره) به کشور، او به‌همراه خانم‌هایی چون خانم گرجی، زهرا رهنورد و اعظم طالقانی به دعوت شهید باهنر در جلساتی که در حسینیه‌ارشاد برای رسیدن به اهداف انقلاب و نوع حکومت بحث و گفت‌وگو می‌شد، شرکت می‌کرد. در این جلسات که یک‌‌شب‌در‌میان بود، نمایندگانی از همه جریانات سیاسی کشور در آن مقطع زمانی ازجمله آقایان میناچی، هاشم صباغیان، میرحسین موسوی، دکترمفتح، شهیدباهنر و... حضور پیدا می‌کردند. در هر جلسه نیز افرادی چون حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین هاشمی‌رفسنجانی، آیت‌الله بهشتی یا آیت‌الله خامنه‌ای به نمایندگی از امام(ره) شرکت می‌کردند و پیام امام را می‌رساندند. این جلسات پس از برگزاری رفراندوم جمهوری‌اسلامی تعطیل شد.
مریم بهروزی با تشکیل حزب جمهوری‌اسلامی عضو مبلغان و واحد خواهران حزب شد. اعضای این واحد که مستقیما زیرنظر آیت‌الله بهشتی فعالیت می‌کردند، به دستور ایشان به استان‌ها و شهرستان‌های مختلف رفته و در آنجا ضمن سخنرانی، اطلاعاتی را به دست آورده و به آیت‌الله بهشتی منتقل می‌کردند.
مریم بهروزی در اوایل انقلاب در جمع‌آوری طلای زنان جهت کمک به انقلاب و پاسداری از آن نقش‌آفرین بود.
او در بیان خاطراتش در این زمینه می‌گوید: «در مسجد قبا درباره حکومت اسلامی سخنرانی می‌کردم. روزی عده‌ای از خانم‌ها از نازی‌آباد تهران برای شرکت در جلسه سخنرانی به مسجد قبا آمدند که در میان آنها عده‌ای از خانواده شهدا نیز بودند. این خانم‌ها گفتند: «ما از اینکه شهید نشده‌ایم ناراحتیم و تصمیم گرفته‌ایم طلا و جواهرات و وسایل زینتی خود را به حضرت امام تقدیم کرده تا برای پیشبرد اهداف انقلاب هزینه شود.» آنهایی که از خانواده شهدا بودند، نیز گفتند: «ما فرزندانمان را دادیم و می‌خواهیم طلاهایمان را هم بدهیم.» من این پیشنهاد را به آیت‌الله مفتح منتقل کردم. ایشان هم گفتند با آیت‌الله مطهری صحبت می‌کنم تا این پیشنهاد را به امام منتقل کنند. بعد از دو یا سه‌روز خبر دادند که امام از این پیشنهاد استقبال کرده‌اند. به خانم‌ها بگویید طلا و جواهراتشان را بیاورند.»
تشکیل جامعه زینب
قبل از تعطیلی حزب جمهوری‌اسلامی یک‌روز آیت‌الله بهشتی از او، شهید باهنر و آقای کمالی دعوت کردند و فرمودند: «نمی‌شود که برای حزب‌الله فقط یک حزب جمهوری را داشته باشیم. ما باید تشکل‌ها و احزاب اقماری نیز داشته باشیم که راهشان راه حزب باشد.» ایشان به شهید باهنر فرمودند: «برای معلمان حزب درست کنید.» به کمالی نیز فرمودند: «برای کارگران حزب درست کنید.» به مریم بهروزی نیز فرمودند: «برای خانم‌ها حزب درست کنید.»
این بحث‌ها ادامه داشت تا فاجعه هفتم تیر به وقوع پیوست و آیت‌الله بهشتی به شهادت رسید، بعد از تعطیلی حزب جمهوری‌اسلامی و توصیه آیت‌الله خامنه‌ای مبنی‌بر اینکه «باید حزبی برای زنان تاسیس شود و تشکیلاتی فراهم شود که همه زنان در آن‌جا داشته باشند و آنجا را خانه خود بدانند.» جامعه‌زینب(س) با همفکری افرادی چون آیت‌الله یزدی، حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین ناطق‌نوری و اسدالله بادامچیان ایجاد شد و نام خانم‌ها مریم بهروزی، شمسی معتضدی و زهرا عباسقلی که هرسه سابقه فعالیت در حزب جمهوری‌اسلامی را هم داشتند به عنوان اعضای هیات موسس جامعه‌زینب(س) در وزارت کشور ثبت شد.
جامعه‌ زینب(س) در سال1361 اعلام موجودیت کرد و در سال1372 به‌صورت رسمی در وزارت کشور به ثبت رسید. برخی از اعضای شورای مرکزی جامعه زینب‌(س)، در دوره‌های متفاوت زمانی، پست‌های مختلف سیاسی از جمله وزارت، نمایندگی مجلس، مشاوره رییس‌جمهور و... را برعهده داشتند که در این راستا می‌توان به خانم‌ها مرضیه وحید‌دستجردی، نفیسه فیاض‌بخش، پروین سلیحی، شهلا حبیبی، زهرا سجادی، فاطمه شاکری، منیره نوبخت و... اشاره کرد.
دبیرکلی این جامعه که عضو هیات موسس و شورای مرکزی جبهه پیروان خط امام(ره) و رهبری نیز است، در اکثر دوره‌ها برعهده مریم بهروزی بود.
حضور در مجلس
در دوره اول مجلس، آیت‌الله بهشتی از خانم‌ها مریم بهروزی، گوهرالشریعه‌ دستغیب و خانمی به نام فرشته هاشمی دعوت کردند تا برای گفت‌وگو با ایشان به دفتر حزب جمهوری‌اسلامی بروند. آیت‌الله بهشتی خطاب به آنها گفتند: «می‌خواهیم برای نمایندگی مجلس آماده شوید و در فهرست کاندیداها باشید تا به مجلس بروید.»با توجه به سخنان آیت‌الله بهشتی در آن جلسه بنا شد او و خانم دستغیب در فهرست نامزدهای جامعه‌ روحانیت مبارز و حزب جمهوری‌اسلامی که در آن زمان ائتلاف کرده بودند قرار بگیرند. بعد از اعلام نهایی فهرست نامزدهای انتخابات توسط وزارت کشور نام او در این فهرست نبود. او در مورد چرایی این موضوع در خاطراتش می‌گوید: «اسناد و مدارک ثبت‌نام را در محل حزب جمهوری پر کردم و فکر می‌کردم آوردن شناسنامه و اسناد و مدارک به حزب و پرکردن مدارک در همان جا کافی است و دیگر برای ثبت‌نام به فرمانداری مراجعه نکردم. به همین دلیل وقتی که اسامی کاندیداها از سوی وزارت کشور اعلام شد متوجه شدم نام من بین آنها نیست. آیت‌الله بهشتی پس از شنیدن این موضوع ناراحت شدند و به من گفتند: «به‌هرحال ما خوشحال می‌شدیم که شما به مجلس بروید. ولی اتفاقی است که افتاده است. معمولا مجلس‌ها انتخابات میان‌دوره‌ای خواهند داشت. اگر چنین شد، ان‌شاءالله شما مجلس می‌روید» هروقت یاد این جمله شهیدبهشتی می‌افتم، واقعا متاثر می‌شوم چون نمی‌دانستند میان‌دوره مجلس بعد از فاجعه هفتم‌تیر که ایشان به همراه 72نفر به شهادت رسیدند، برگزار می‌شود.»
چهارنفر از نمایندگان تهران در فاجعه هفتم‌تیر به شهادت رسیدند و بعد از یک‌ماه انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار شد و او به همراه مرحوم سعید امانی، آقای دعایی و عباس شیبانی به مجلس راه پیدا می‌کند و عضو کمیسیون اصل90 مجلس می‌شود.
در اولین دوره مجلس، مطالبات زنان به‌علت شرایط خاص جامعه فرصت چندانی برای مطرح‌شدن پیدا نکرد. در اواخر دوره اول مجلس او بنا به نیاز جامعه و با توجه به درخواست خانواده شهدا، طرح حضانت فرزندان برای زنانی که همسرانشان شهید شده یا فوت کرده بودند را مطرح کرد که با دشواری‌های زیاد تصویب شد. در دوره‌ دوم مجلس نیز به‌عنوان نماینده تهران به مجلس راه یافت و عضو کمیسیون ارشاد مجلس شد.
مریم بهروزی طرح «بیمه زنان بی‌سرپرست» را در دوره دوم مجلس مطرح کرد اما به‌دلیل برخی کارشکنی‌ها تصویب نشد. در خاطرات او درباره آن زمان آمده است: «هزینه‌بر‌بودن و ایجاد بار مالی برای دولت، باعث می‌شد در شرایط آن زمان جامعه، بعضی‌ها تصویب این قوانین را به صلاح ندانند و از طرف دیگر فضای ذهنی و روانی برخی از مردان جامعه و نمایندگان مجلس در آن زمان با پیشنهادهای دیگری مواجه بود، برخی از نمایندگان مرد در بحث طرح بیمه زنان بی‌سرپرست در صحن علنی و از پشت تریبون مجلس می‌گفتند به جای طرح حمایت از زنان بیوه، بهتر است تعدد زوجات آزاد شود تا زنی بی‌سرپرست و بیوه باقی نماند.»
بهروزی که از طریق انتخابات میان‌دوره‌ای در مجلس‌سوم نیز حضور داشت، در جریان انتخابات مجلس‌چهارم به‌عنوان کاندیدای جامعه روحانیت مبارز به پارلمان راه یافت
یکی از مهم‌ترین طرح‌هایی که او در این دوره مجلس مطرح کرد و پیگیر آن بود، تلاش در جهت تصویب طرح قانونی‌شدن فعالیت زنان به‌عنوان قاضی تحقیق و مشاور قضایی بود؛ طرحی که در زمان خود خط‌‌شکنی مهمی محسوب می‌شد و در مجلس تصویب آن به‌عنوان طرح با موانعی مواجه شد اما وقتی با همکاری هاشمی‌رفسنجانی، رییس‌جمهور وقت در کمیسیون حقوقی دولت به لایحه تبدیل و به پارلمان فرستاده شد، در مجلس نیز با کمک رییس مجلس وقت (ناطق‌نوری) به تصویب رسید.
مریم بهروزی جزو معدود نمایندگان زن اصولگرایی است که در هنگام حضور در مجلس برای ایراد نطق‌های قبل از دستور فعال بود به‌طوری که «مجله حقوق زنان» در بررسی و ارزیابی فعالیت نمایندگان زن در شش‌دوره اول مجلس شورای اسلامی اعلام کرده بود که او ازجمله نمایندگان زنی است که بیشترین نطق قبل‌از‌دستور را داشته‌ است. بهروزی در طول مدتی که نماینده مجلس بود، به تناسب شخصیت حقوقی‌اش در برخی از همایش‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی شرکت و طرح‌هایی نیز ارایه کرد. که ازجمله می‌توان به کنگره جهانی زن در پکن، اجلاسیه اتحادیه زنان پارلمان‌ها، سمپوزیوم حقوق‌بشر در استکهلم، اجلاس بین‌المجالس و... اشاره کرد.
او دربرابر کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان که به اعتقاد وی دارای نواقصی است و برخی از مواد آن مخالف شرع مقدس اسلام است، پیشنهاد حق تحفظ را برای کشورهایی که به کنوانسیون می‌پیوستند، به اجلاس پارلمان‌ها داد و در‌همین‌راستا در تشکل متبوعش (جامعه زینب)، منشور برابری حقوق زن و مرد را براساس عدالت و نه تشابه تهیه کرد.
دفاع مقدس
مریم بهروزی در زمان دفاع‌مقدس هروقت قرار بود عملیاتی انجام شود، از طرف مجلس، سازمان تبلیغات یا حزب جمهوری‌اسلامی برای تبلیغ به جبهه جنگ می‌رفت. او در بیان خاطرات خود در این ارتباط می‌گوید: «در برنامه‌ریزی‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و تحلیل‌هایی که راجع به جنگ صورت می‌گرفت، حضور داشتم و در جلسات مربوطه شرکت می‌کردم. هروقت قرار بود عملیاتی انجام شود، برای تبلیغ به جبهه جنگ می‌رفتم. بیشتر اوقات به اهواز می‌رفتم و در منزل مادر شهیدحسین علم‌الهدی اقامت می‌کردم. در جلساتی که برای خانواده شهدا می‌گذاشتیم، سعی می‌کردیم فرهنگ ایثار و شهادت را ترویج دهیم و بگوییم مادران چگونه از فرزندانشان گذشته و آنها را به جبهه فرستادند و همسران شهدا چقدر ایثار داشته‌اند که از آنها گذشته‌اند.
او در سال1377، به بنیاد شهید و امور ایثارگران رفت و مدتی به‌عنوان مشاوره در آن بنیاد مشغول به فعالیت شد. او در این سمت جدید طرح‌هایی را در حمایت از جانبازان و خانواده‌های آنها تهیه کرد، که می‌توان به ارایه بیمه‌تکمیلی برای کلیه جانبازان و حقوق پرستاری به همسران جانبازان دارای معلولیت 50درصد‌به‌بالا و همچنین جانبازان اعصاب‌و‌روان و شیمیایی 25درصد‌به‌بالا اشاره کرد.
انتخابات
در جریان انتخابات ریاست جمهوری‌نهم از بین کاندیداهای تقریبا پرتعداد جریان اصولگرا، مریم بهروزی و تشکل متبوعش به پیروی از تصمیم شورای هماهنگی انقلاب اسلامی در مرحله اول انتخابات از بین کاندیداهای اصولگرا از علی لاریجانی حمایت کردند ولی در مرحله دوم انتخابات در جریان رقابت احمدی‌نژاد و هاشمی‌رفسنجانی داستان به‌گونه‌ای دیگر پیش رفت.
دبیرکل جامعه زینب(س) در این ارتباط می‌گوید: «برخی از اعضای جبهه پیروان خط‌امام و رهبری نظرشان این بود که «باید آقای احمدی‌نژاد را انتخاب کنیم.» برخی دیگر می‌گفتند: «آقای هاشمی چه می‌شود؟ مگر ایشان اصولگرا و از جامعه روحانیت نیست؟» من و آقای عسگراولادی نظرمان این بود که اینها هردو اصولگرا هستند و نباید میان آن‌دو تفرقه ایجاد کنیم. درحال‌حاضر چندان از ما حرف‌شنوی وجود ندارد و اگر تصمیمی بگیریم معلوم نیست بدنه و مردم به حرف ما گوش دهند، پس بهتر است هیچ‌یک از اینها را تایید نکنیم و اعلام کنیم هر دو اصولگرا و مورد تایید ما هستند و مردم هر تصمیمی بگیرند مورد قبول ماست.» همین را هم اعلام کردیم. به این ترتیب در مرحله دوم ما هیچ‌یک از این‌دو را به عنوان کاندیدای خود اعلام نکردیم.»
اما در جریان انتخابات ریاست جمهوری دهم تکلیف برای مریم بهروزی مشخص بود او که با خط فکری میرحسین موسوی و زهرا رهنورد زاویه داشت باوجود انتقادهایی که به احمدی‌نژاد به‌خصوص در حوزه اقتصادی و فرهنگی داشت، تصمیم گرفت برای موفقیت اصولگرایان در انتخابات از احمدی‌نژاد حمایت کند. در شورای مرکزی جامعه زینب(س) در این ارتباط رای‌گیری شد و از 13نفر حاضر 10نفر به احمدی‌نژاد رای دادند و احمدی‌نژاد کاندیدای این تشکل معرفی شد.
اما با انجام مناظرات انتخاباتی بین کاندیداها از جمله مناظره احمدی‌نژاد و میرحسین موسوی و صحبت‌هایی که از سوی رییس‌دولت در این مناظره مطرح شد تزلزل‌هایی در تصمیم گرفته شده در حمایت از احمدی‌نژاد ایجاد شد. گرچه تلاش شد این تزلزل جنبه بیرونی نداشته باشد. «شب اول مناظره واقعا در برابر اظهارات آقای احمدی‌نژاد شوکه شدیم به نظر من آقای احمدی‌نژاد یک شگرد سیاسی به کار برد. می‌گویند او به توصیه مشاورش مشایی عمل کرد که به او گفته بود اگر با آقای هاشمی درگیر شوی برنده هستی و ایشان چاره‌ای جز این کار برای خودش ندید و گرنه شکست می‌خورد. به‌هرحال به‌نظر من در این جنگ قدرت و در انتخابات دهم واقعا چیزی که جایش خالی بود، خدا بود.»
تعامل با زنان اصلاح‌طلب
مریم بهروزی که بعد از انقلاب به تحصیلات خود ادامه داد و در دانشگاه‌های تهران، شهیدبهشتی و آزاد اسلامی در دوره‌های کاردانی، کارشناسی و کارشناسی‌ارشد دروسی چون معارف، متون فقه، فلسفه و منطق تدریس می‌کرد در سال‌های آخر عمرش به‌صورت ملموس‌تر به موضوعات زنان توجه می‌کرد و همین امر باعث نزدیکی هرچه بیشتر وی و تشکل‌های زنان اصولگرا با زنان اصلاح‌طلب شد که نمود عینی آن را می‌توان در تشکیل ائتلاف اسلامی زنان مشاهده کرد
اعظم حاجی‌عباسی، دختر ارشد مریم بهروزی که در‌حال‌حاضر دبیرکلی جامعه زینب(س) را برعهده دارد در تایید این موضوع می‌گوید: «مادرم در چندسال آخر عمرشان بر این باور بودند که مشکلات مربوط به زنان مربوط به یک‌جناح خاص نیست و باید در این ارتباط فراجناحی عمل شود. به همین بابت به این نتیجه رسیدند که باید وحدتی بین زنان در دوجناح سیاسی کشور در ارتباط با موضوع زنان ایجاد شود تا بتوانند مسایل آنها را به اتفاق هم پیش ببرند.»
اما آغاز این همکاری از کجا بود؟ هنگامی که لایحه «حمایت از خانواده» بنا به پیشنهاد قوه‌قضاییه در تیرماه سال87 در مجلس اعلام وصول و کلیات آن در 10مرداد همان سال به تصویب رسید، فعالان زن اصولگرا و اصلاح‌طلب به همراه دیگر فعالان مستقل حقوق زنان به برخی از مواد این لایحه از جمله ماده 22، 23 و 25 آن اعتراض کردند. براساس ماده23 این لایحه شوهر می‌توانست بدون اخذ اجازه از همسر اول، زوجه جدید اختیار کند و تنها شرط برای ازدواج مجدد مرد این بود که در دادگاه توانایی مالی خود را اثبات و تعهد دهد که عدالت را میان همسران خود اجرا می‌کند. در ماده25 نیز تصریح شده بود که «وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است از مهریه‌های بالاتر از حد متعارف و غیر‌منطقی، با توجه به وضعیت زوجین و مسایل اقتصادی کشور، متناسب با افزایش میزان مهریه به صورت تصاعدی در هنگام ثبت ازدواج مالیات وصول کند.» مریم بهروزی از همان ابتدا از جمله کسانی بود که طی گفت‌وگو‌هایی با رسانه‌ها به صورت صریح از ماده23 این لایحه که مربوط به تعدد زوجات بود، انتقاد می‌کرد. در جریان این اعتراضات در ضیافت افطاری که با حضور مشترک زنان احزاب اصلاح‌طلب و اصولگرا در شهریورماه87 به همت معصومه ابتکار برگزار شد، افراد شرکت‌کننده تصمیم به ایجاد ائتلاف اسلامی زنان با محوریت پیگیری مسایل زنان از جمله اعتراض به لایحه حمایت از خانواده گرفتند و اولین بیانیه آنها در بهمن‌ماه منتشر شد.
گرچه سرانجام مواد جنجالی این لایحه سه‌شنبه 16اسفند90 در صحن علنی مجلس هشتم بررسی و با حذف ماده23 و اصلاح مواد22 و 25 به تصویب رسید، ولی فعالیت ائتلاف اسلامی زنان که مریم بهروزی به‌عنوان یکی از اعضای زنان اصولگرا در آن نقش محوری داشت، به اعتراض به این لایحه ختم نشد و اعضای این ائتلاف که از جریان اصلاحات نیز افرادی چون زهرا شجاعی، معصومه ابتکار، سهیلا جلودارزاده، فائره هاشمی، فاطمه راکعی، شهین‌دخت مولاوردی و... در آن حضور داشتند در راستای پیگیری مطالباتشان در ارتباط با مسایل زنان با برخی شخصیت‌های سیاسی کشور از جمله آقایان هاشمی‌رفسنجانی، علی لاریجانی، مرحوم حبیب‌الله عسگراولادی، باهنر و تعدادی از مراجع عظام دیدار کردند.
دیدار اعضای این ائتلاف در اردیبهشت سال89 با محمدرضا باهنر، نایب‌رییس مجلس که از سوی مریم بهروزی دبیرکل جامعه زینب هماهنگ شده بود، به علت حضور فائزه هاشمی باعث دردسرهایی برای مریم بهروزی شد و تعدادی از افرادی که پیش از این عضو جامعه زینب بودند، با صدور بیانیه‌ای نسبت به این موضوع و عملکرد مریم بهروزی اعتراض کردند.
بعد از صحبت‌های مقام‌معظم‌رهبری و تاکید ایشان مبنی بر اینکه «برخی مسایلی که در فقه در باب احکام زنان وجود دارد سخن آخر نیست، بلکه ممکن است با تحقیق یک‌فقیه ماهر و مسلط بر «مبانی و متد» فقاهت، نکات جدیدی استنباط شود» در بین فعالان زن اعم از اصولگرا و اصلاح‌طلب تحرک جدیدی برای اصلاح برخی از قوانین از جمله ارث و دیه زنان ایجاد شد.
در این ارتباط تعدادی از احزاب زن اصلاح‌طلب به نمایندگان مجلس نامه نوشتند و بر ضرورت اصلاح این قوانین تاکید کردند. احزاب زنان اصولگرا نیز به سرپرستی مریم بهروزی دوطرح در ارتباط با برخی از اشکالات قانون مدنی و ضرورت ایجاد اصلاحاتی در مورد دیه زنان و ارث آنها تهیه و برای برخی از مقامات عالیرتبه کشور و همچنین مجلس و مجمع‌تشخیص‌مصلحت‌نظام ارسال کردند و در این راستا رایزنی‌هایی نیز با برخی از شخصیت‌های سیاسی کشور و مراجع تقلید انجام دادند.
این تلاش‌ها و نامه‌نگاری‌ها در سال87 جواب داد و قانون بیمه‌ اجباری مسوولیت مدنی دارندگان وسیله‌‌نقلیه‌ موتوری زمینی در مقابل شخص‌ثالث در مجلس اصلاح شد و بر اساس تبصره‌2 ماده‌4 این لایحه، شرکت‌های بیمه بدون لحاظ جنسیت و مذهب مکلف شدند تا سقف تعهدات بیمه‌نامه را پرداخت کنند، همچنین طرح ارث برای زنان از اموال غیرمنقول شوهر که در ماه‌های آخر مجلس هفتم مطرح شده بود، با اکثریت آرا به تصویب نهایی مجلس هشتم رسید. براساس اصلاحات ایجادشده، زنان از یک‌هشتم از قیمت اموال منقول و یک‌هشتم از قیمت اموال غیرمنقول همسرشان اعم از عرصه و اعیان ارث می‌برند.
حضور در انتخابات مجلس نهم
مریم بهروزی که از سال85 به‌علت سرطان حنجره تحت درمان بود و کمتر کسی از این موضوع اطلاع داشت در نهم دی‌ماه1390، با حضور در وزارت کشور برای حضور در انتخابات مجلس نهم ثبت‌نام کرد و پس از ثبت‌نام، در جمع خبرنگاران اعلام کرد برای دفاع از حقوق زنان قصد حضور در مجلس دارد.
اما او در این انتخابات از سوی هیات‌های اجرایی با عنوان عدم التزام عملی به ولایت‌فقیه ردصلاحیت شد؛ موضوعی که برای دبیرکل جامعه زینب(س) بسیار سنگین بود؛ «مادرم برای انتخابات مجلس نهم نیز ثبت‌نام کرد، درحالی‌که بیمار بود ولی تا آخرین لحظه احساس مسوولیت می‌کرد و نگران این موضوع بود که چرا اصولگراها وحدت نمی‌کنند.
بعد از ثبت‌نام، هیات‌های اجرایی انتخابات ایشان را با عنوان عدم‌التزام عملی به ولایت‌فقیه رد صلاحیت کردند. این موضوع برای ایشان خیلی ناراحت‌کننده بود که بعد از این همه سال فعالیت سیاسی و دفاع از ولایت‌فقیه با این عنوان ایشان را ردصلاحیت کرده‌اند. در‌حالی‌که بیمار بودند به وزارت کشور رفتند، از خودشان دفاع کردند و بعد هم اعلام شد که در مورد بررسی صلاحیتشان اشتباه شده و اینکه ایشان را تایید صلاحیت می‌کنیم. ولی مادرم از حضور در انتخابات انصراف دادند.»در همان ایام طرح مکانیسم افزایش تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی توسط جامعه زینب(س) و تعدادی از احزاب زن اصولگرا تهیه شد و از سوی مریم بهروزی در چهارم‌دی‌ماه1390 به علی لاریجانی ارایه شد.
پیشروی سرطان حنجره این فرصت را به مریم بهروزی نداد که این طرح را پیش ببرد و او در 29بهمن1390 بعد از سه‌هفته بستری در بیمارستان فوت کرد. در مراسم تشییع و ختم این فعال سیاسی اصولگرا که چهار دوره نماینده مجلس بود عدم‌حضور چهره‌های شاخص اصولگرا مشهود بود چنان‌که در مراسم تشییع وی از افراد شاخص این جریان فقط مرحوم حبیب‌الله عسگراولادی، دبیرکل جبهه و محمد حسینی، وزیر ارشاد دولت دهم حضور داشتند و در مراسم ختم وی افرادی چون بادامچیان و باهنر به این جمع اضافه شدند.
پس از فوت وی جبهه پیروان خط امام(ره) و رهبری که مریم بهروزی به‌عنوان دبیرکل جامعه زینب(س) از اعضای موسس آن بود در این ارتباط هیچ‌گونه پیامی نداد. موضوعی که بعد از گذشت سه سال همچنان برای دختر ارشد مریم بهروزی که این‌روزها به نمایندگی از جامعه زینب(س) در جلسات جبهه شرکت می‌کند، سوال است. البته او به‌صورت ضمنی تایید می‌کند که شاید تعامل و همکاری مادرش با برخی از زنان اصلاح‌طلب در این ارتباط بی‌تاثیر نبوده است.

--------------------------

مردی پشت‌سر یک زن موفق

می‌گویند «پشت‌سر هرمرد موفق یک‌زن موفق است». در زندگی مریم بهروزی اما این ضرب‌المثل برعکس بود. صدای «ابوالفضل حاجی‌عباسی» برای بسیاری از خبرنگاران و کسانی که با دبیرکل جامعه زینب(س) در تعامل بودند، آشناست چراکه در بسیاری از مواقع فردی که جوابگوی تلفن‌همراه این زن فعال سیاسی اصولگرا بود، همسرش بود. او به درخواست مریم بهروزی بعد از مدتی مغازه خیاطی خود را فروخته بود و در انجام امور از جمله کارهای خانه به همسرش کمک می‌کرد. این در حالی است که در اغلب موارد این زنان هستند که مجبور می‌شوند برای پیشرفت همسرشان و کمک به آنها در خانه بمانند. او خود در این باره می‌گوید: «خودم دوست نداشتم وارد سیاست شوم و روحیاتم متفاوت از همسرم بود. زندگی آرام را دوست داشتم. ولی وقتی می‌دیدم ایشان موثر هستند و به انجام این امور علاقه‌مند هستند، بر خود واجب می‌دیدم که به ایشان کمک کنم و مانع ایشان نشوم. بعد از مدتی کار مغازه را رها کردم و در خانه کمک ایشان بودم. حتی آشپزی یاد گرفتم، غذا درست می‌کردم و جواب مراجعان و تلفن‌های ایشان را می‌دادم.»

عرصه سیاست کشور، باوجود تمام شعارها و تبلیغات هنوز بیشتر مردانه است. زنان ایرانی کمتر از یک‌درصد این حوزه را به خود اختصاص می‌دهند. بیشتر زنانی که در این عرصه امکان حضور جدی پیدا کرده‌اند نیز به‌واسطه پدر، همسر یا یکی از اقوام مذکرشان چنین فرصتی به‌دست آورده‌اند. تعداد زنانی که به‌صورت مستقل و براساس توانمندی‌ شخصی خود فرصت پیدا کرده‌اند در این عرصه حاضر باشند بسیار محدود است. مریم بهروزی، دبیرکل جامعه زینب(س) که امروز سومین‌سالگرد درگذشت اوست، یکی از این زنان است.
مریم بهروزی که چهاردوره نماینده مجلس بود، از معدود چهره‌های زن اصولگرایی بود که در کنار امر سیاست به موضوعات مربوط به زنان نیز توجه داشت و همین دغدغه باعث نزدیکی وی با زنان سیاسی اصلاح‌طلب شد؛ تعاملی که با رضایت برخی از فعالان سیاسی اصولگرا همراه نبود که نمود عینی آن در حضور کمرنگ آنها در مراسم تشییع و ختم وی جلوه‌گر بود.
مقطع بعد از انقلاب
با ورود امام(ره) به کشور، او به‌همراه خانم‌هایی چون خانم گرجی، زهرا رهنورد و اعظم طالقانی به دعوت شهید باهنر در جلساتی که در حسینیه‌ارشاد برای رسیدن به اهداف انقلاب و نوع حکومت بحث و گفت‌وگو می‌شد، شرکت می‌کرد. در این جلسات که یک‌‌شب‌در‌میان بود، نمایندگانی از همه جریانات سیاسی کشور در آن مقطع زمانی ازجمله آقایان میناچی، هاشم صباغیان، میرحسین موسوی، دکترمفتح، شهیدباهنر و... حضور پیدا می‌کردند. در هر جلسه نیز افرادی چون حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین هاشمی‌رفسنجانی، آیت‌الله بهشتی یا آیت‌الله خامنه‌ای به نمایندگی از امام(ره) شرکت می‌کردند و پیام امام را می‌رساندند. این جلسات پس از برگزاری رفراندوم جمهوری‌اسلامی تعطیل شد.
مریم بهروزی با تشکیل حزب جمهوری‌اسلامی عضو مبلغان و واحد خواهران حزب شد. اعضای این واحد که مستقیما زیرنظر آیت‌الله بهشتی فعالیت می‌کردند، به دستور ایشان به استان‌ها و شهرستان‌های مختلف رفته و در آنجا ضمن سخنرانی، اطلاعاتی را به دست آورده و به آیت‌الله بهشتی منتقل می‌کردند.
مریم بهروزی در اوایل انقلاب در جمع‌آوری طلای زنان جهت کمک به انقلاب و پاسداری از آن نقش‌آفرین بود.
او در بیان خاطراتش در این زمینه می‌گوید: «در مسجد قبا درباره حکومت اسلامی سخنرانی می‌کردم. روزی عده‌ای از خانم‌ها از نازی‌آباد تهران برای شرکت در جلسه سخنرانی به مسجد قبا آمدند که در میان آنها عده‌ای از خانواده شهدا نیز بودند. این خانم‌ها گفتند: «ما از اینکه شهید نشده‌ایم ناراحتیم و تصمیم گرفته‌ایم طلا و جواهرات و وسایل زینتی خود را به حضرت امام تقدیم کرده تا برای پیشبرد اهداف انقلاب هزینه شود.» آنهایی که از خانواده شهدا بودند، نیز گفتند: «ما فرزندانمان را دادیم و می‌خواهیم طلاهایمان را هم بدهیم.» من این پیشنهاد را به آیت‌الله مفتح منتقل کردم. ایشان هم گفتند با آیت‌الله مطهری صحبت می‌کنم تا این پیشنهاد را به امام منتقل کنند. بعد از دو یا سه‌روز خبر دادند که امام از این پیشنهاد استقبال کرده‌اند. به خانم‌ها بگویید طلا و جواهراتشان را بیاورند.»
تشکیل جامعه زینب
قبل از تعطیلی حزب جمهوری‌اسلامی یک‌روز آیت‌الله بهشتی از او، شهید باهنر و آقای کمالی دعوت کردند و فرمودند: «نمی‌شود که برای حزب‌الله فقط یک حزب جمهوری را داشته باشیم. ما باید تشکل‌ها و احزاب اقماری نیز داشته باشیم که راهشان راه حزب باشد.» ایشان به شهید باهنر فرمودند: «برای معلمان حزب درست کنید.» به کمالی نیز فرمودند: «برای کارگران حزب درست کنید.» به مریم بهروزی نیز فرمودند: «برای خانم‌ها حزب درست کنید.»
این بحث‌ها ادامه داشت تا فاجعه هفتم تیر به وقوع پیوست و آیت‌الله بهشتی به شهادت رسید، بعد از تعطیلی حزب جمهوری‌اسلامی و توصیه آیت‌الله خامنه‌ای مبنی‌بر اینکه «باید حزبی برای زنان تاسیس شود و تشکیلاتی فراهم شود که همه زنان در آن‌جا داشته باشند و آنجا را خانه خود بدانند.» جامعه‌زینب(س) با همفکری افرادی چون آیت‌الله یزدی، حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین ناطق‌نوری و اسدالله بادامچیان ایجاد شد و نام خانم‌ها مریم بهروزی، شمسی معتضدی و زهرا عباسقلی که هرسه سابقه فعالیت در حزب جمهوری‌اسلامی را هم داشتند به عنوان اعضای هیات موسس جامعه‌زینب(س) در وزارت کشور ثبت شد.
جامعه‌ زینب(س) در سال1361 اعلام موجودیت کرد و در سال1372 به‌صورت رسمی در وزارت کشور به ثبت رسید. برخی از اعضای شورای مرکزی جامعه زینب‌(س)، در دوره‌های متفاوت زمانی، پست‌های مختلف سیاسی از جمله وزارت، نمایندگی مجلس، مشاوره رییس‌جمهور و... را برعهده داشتند که در این راستا می‌توان به خانم‌ها مرضیه وحید‌دستجردی، نفیسه فیاض‌بخش، پروین سلیحی، شهلا حبیبی، زهرا سجادی، فاطمه شاکری، منیره نوبخت و... اشاره کرد.
دبیرکلی این جامعه که عضو هیات موسس و شورای مرکزی جبهه پیروان خط امام(ره) و رهبری نیز است، در اکثر دوره‌ها برعهده مریم بهروزی بود.
حضور در مجلس
در دوره اول مجلس، آیت‌الله بهشتی از خانم‌ها مریم بهروزی، گوهرالشریعه‌ دستغیب و خانمی به نام فرشته هاشمی دعوت کردند تا برای گفت‌وگو با ایشان به دفتر حزب جمهوری‌اسلامی بروند. آیت‌الله بهشتی خطاب به آنها گفتند: «می‌خواهیم برای نمایندگی مجلس آماده شوید و در فهرست کاندیداها باشید تا به مجلس بروید.»با توجه به سخنان آیت‌الله بهشتی در آن جلسه بنا شد او و خانم دستغیب در فهرست نامزدهای جامعه‌ روحانیت مبارز و حزب جمهوری‌اسلامی که در آن زمان ائتلاف کرده بودند قرار بگیرند. بعد از اعلام نهایی فهرست نامزدهای انتخابات توسط وزارت کشور نام او در این فهرست نبود. او در مورد چرایی این موضوع در خاطراتش می‌گوید: «اسناد و مدارک ثبت‌نام را در محل حزب جمهوری پر کردم و فکر می‌کردم آوردن شناسنامه و اسناد و مدارک به حزب و پرکردن مدارک در همان جا کافی است و دیگر برای ثبت‌نام به فرمانداری مراجعه نکردم. به همین دلیل وقتی که اسامی کاندیداها از سوی وزارت کشور اعلام شد متوجه شدم نام من بین آنها نیست. آیت‌الله بهشتی پس از شنیدن این موضوع ناراحت شدند و به من گفتند: «به‌هرحال ما خوشحال می‌شدیم که شما به مجلس بروید. ولی اتفاقی است که افتاده است. معمولا مجلس‌ها انتخابات میان‌دوره‌ای خواهند داشت. اگر چنین شد، ان‌شاءالله شما مجلس می‌روید» هروقت یاد این جمله شهیدبهشتی می‌افتم، واقعا متاثر می‌شوم چون نمی‌دانستند میان‌دوره مجلس بعد از فاجعه هفتم‌تیر که ایشان به همراه 72نفر به شهادت رسیدند، برگزار می‌شود.»
چهارنفر از نمایندگان تهران در فاجعه هفتم‌تیر به شهادت رسیدند و بعد از یک‌ماه انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار شد و او به همراه مرحوم سعید امانی، آقای دعایی و عباس شیبانی به مجلس راه پیدا می‌کند و عضو کمیسیون اصل90 مجلس می‌شود.
در اولین دوره مجلس، مطالبات زنان به‌علت شرایط خاص جامعه فرصت چندانی برای مطرح‌شدن پیدا نکرد. در اواخر دوره اول مجلس او بنا به نیاز جامعه و با توجه به درخواست خانواده شهدا، طرح حضانت فرزندان برای زنانی که همسرانشان شهید شده یا فوت کرده بودند را مطرح کرد که با دشواری‌های زیاد تصویب شد. در دوره‌ دوم مجلس نیز به‌عنوان نماینده تهران به مجلس راه یافت و عضو کمیسیون ارشاد مجلس شد.
مریم بهروزی طرح «بیمه زنان بی‌سرپرست» را در دوره دوم مجلس مطرح کرد اما به‌دلیل برخی کارشکنی‌ها تصویب نشد. در خاطرات او درباره آن زمان آمده است: «هزینه‌بر‌بودن و ایجاد بار مالی برای دولت، باعث می‌شد در شرایط آن زمان جامعه، بعضی‌ها تصویب این قوانین را به صلاح ندانند و از طرف دیگر فضای ذهنی و روانی برخی از مردان جامعه و نمایندگان مجلس در آن زمان با پیشنهادهای دیگری مواجه بود، برخی از نمایندگان مرد در بحث طرح بیمه زنان بی‌سرپرست در صحن علنی و از پشت تریبون مجلس می‌گفتند به جای طرح حمایت از زنان بیوه، بهتر است تعدد زوجات آزاد شود تا زنی بی‌سرپرست و بیوه باقی نماند.»
بهروزی که از طریق انتخابات میان‌دوره‌ای در مجلس‌سوم نیز حضور داشت، در جریان انتخابات مجلس‌چهارم به‌عنوان کاندیدای جامعه روحانیت مبارز به پارلمان راه یافت
یکی از مهم‌ترین طرح‌هایی که او در این دوره مجلس مطرح کرد و پیگیر آن بود، تلاش در جهت تصویب طرح قانونی‌شدن فعالیت زنان به‌عنوان قاضی تحقیق و مشاور قضایی بود؛ طرحی که در زمان خود خط‌‌شکنی مهمی محسوب می‌شد و در مجلس تصویب آن به‌عنوان طرح با موانعی مواجه شد اما وقتی با همکاری هاشمی‌رفسنجانی، رییس‌جمهور وقت در کمیسیون حقوقی دولت به لایحه تبدیل و به پارلمان فرستاده شد، در مجلس نیز با کمک رییس مجلس وقت (ناطق‌نوری) به تصویب رسید.
مریم بهروزی جزو معدود نمایندگان زن اصولگرایی است که در هنگام حضور در مجلس برای ایراد نطق‌های قبل از دستور فعال بود به‌طوری که «مجله حقوق زنان» در بررسی و ارزیابی فعالیت نمایندگان زن در شش‌دوره اول مجلس شورای اسلامی اعلام کرده بود که او ازجمله نمایندگان زنی است که بیشترین نطق قبل‌از‌دستور را داشته‌ است. بهروزی در طول مدتی که نماینده مجلس بود، به تناسب شخصیت حقوقی‌اش در برخی از همایش‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی شرکت و طرح‌هایی نیز ارایه کرد. که ازجمله می‌توان به کنگره جهانی زن در پکن، اجلاسیه اتحادیه زنان پارلمان‌ها، سمپوزیوم حقوق‌بشر در استکهلم، اجلاس بین‌المجالس و... اشاره کرد.
او دربرابر کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان که به اعتقاد وی دارای نواقصی است و برخی از مواد آن مخالف شرع مقدس اسلام است، پیشنهاد حق تحفظ را برای کشورهایی که به کنوانسیون می‌پیوستند، به اجلاس پارلمان‌ها داد و در‌همین‌راستا در تشکل متبوعش (جامعه زینب)، منشور برابری حقوق زن و مرد را براساس عدالت و نه تشابه تهیه کرد.
دفاع مقدس
مریم بهروزی در زمان دفاع‌مقدس هروقت قرار بود عملیاتی انجام شود، از طرف مجلس، سازمان تبلیغات یا حزب جمهوری‌اسلامی برای تبلیغ به جبهه جنگ می‌رفت. او در بیان خاطرات خود در این ارتباط می‌گوید: «در برنامه‌ریزی‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و تحلیل‌هایی که راجع به جنگ صورت می‌گرفت، حضور داشتم و در جلسات مربوطه شرکت می‌کردم. هروقت قرار بود عملیاتی انجام شود، برای تبلیغ به جبهه جنگ می‌رفتم. بیشتر اوقات به اهواز می‌رفتم و در منزل مادر شهیدحسین علم‌الهدی اقامت می‌کردم. در جلساتی که برای خانواده شهدا می‌گذاشتیم، سعی می‌کردیم فرهنگ ایثار و شهادت را ترویج دهیم و بگوییم مادران چگونه از فرزندانشان گذشته و آنها را به جبهه فرستادند و همسران شهدا چقدر ایثار داشته‌اند که از آنها گذشته‌اند.
او در سال1377، به بنیاد شهید و امور ایثارگران رفت و مدتی به‌عنوان مشاوره در آن بنیاد مشغول به فعالیت شد. او در این سمت جدید طرح‌هایی را در حمایت از جانبازان و خانواده‌های آنها تهیه کرد، که می‌توان به ارایه بیمه‌تکمیلی برای کلیه جانبازان و حقوق پرستاری به همسران جانبازان دارای معلولیت 50درصد‌به‌بالا و همچنین جانبازان اعصاب‌و‌روان و شیمیایی 25درصد‌به‌بالا اشاره کرد.
انتخابات
در جریان انتخابات ریاست جمهوری‌نهم از بین کاندیداهای تقریبا پرتعداد جریان اصولگرا، مریم بهروزی و تشکل متبوعش به پیروی از تصمیم شورای هماهنگی انقلاب اسلامی در مرحله اول انتخابات از بین کاندیداهای اصولگرا از علی لاریجانی حمایت کردند ولی در مرحله دوم انتخابات در جریان رقابت احمدی‌نژاد و هاشمی‌رفسنجانی داستان به‌گونه‌ای دیگر پیش رفت.
دبیرکل جامعه زینب(س) در این ارتباط می‌گوید: «برخی از اعضای جبهه پیروان خط‌امام و رهبری نظرشان این بود که «باید آقای احمدی‌نژاد را انتخاب کنیم.» برخی دیگر می‌گفتند: «آقای هاشمی چه می‌شود؟ مگر ایشان اصولگرا و از جامعه روحانیت نیست؟» من و آقای عسگراولادی نظرمان این بود که اینها هردو اصولگرا هستند و نباید میان آن‌دو تفرقه ایجاد کنیم. درحال‌حاضر چندان از ما حرف‌شنوی وجود ندارد و اگر تصمیمی بگیریم معلوم نیست بدنه و مردم به حرف ما گوش دهند، پس بهتر است هیچ‌یک از اینها را تایید نکنیم و اعلام کنیم هر دو اصولگرا و مورد تایید ما هستند و مردم هر تصمیمی بگیرند مورد قبول ماست.» همین را هم اعلام کردیم. به این ترتیب در مرحله دوم ما هیچ‌یک از این‌دو را به عنوان کاندیدای خود اعلام نکردیم.»
اما در جریان انتخابات ریاست جمهوری دهم تکلیف برای مریم بهروزی مشخص بود او که با خط فکری میرحسین موسوی و زهرا رهنورد زاویه داشت باوجود انتقادهایی که به احمدی‌نژاد به‌خصوص در حوزه اقتصادی و فرهنگی داشت، تصمیم گرفت برای موفقیت اصولگرایان در انتخابات از احمدی‌نژاد حمایت کند. در شورای مرکزی جامعه زینب(س) در این ارتباط رای‌گیری شد و از 13نفر حاضر 10نفر به احمدی‌نژاد رای دادند و احمدی‌نژاد کاندیدای این تشکل معرفی شد.
اما با انجام مناظرات انتخاباتی بین کاندیداها از جمله مناظره احمدی‌نژاد و میرحسین موسوی و صحبت‌هایی که از سوی رییس‌دولت در این مناظره مطرح شد تزلزل‌هایی در تصمیم گرفته شده در حمایت از احمدی‌نژاد ایجاد شد. گرچه تلاش شد این تزلزل جنبه بیرونی نداشته باشد. «شب اول مناظره واقعا در برابر اظهارات آقای احمدی‌نژاد شوکه شدیم به نظر من آقای احمدی‌نژاد یک شگرد سیاسی به کار برد. می‌گویند او به توصیه مشاورش مشایی عمل کرد که به او گفته بود اگر با آقای هاشمی درگیر شوی برنده هستی و ایشان چاره‌ای جز این کار برای خودش ندید و گرنه شکست می‌خورد. به‌هرحال به‌نظر من در این جنگ قدرت و در انتخابات دهم واقعا چیزی که جایش خالی بود، خدا بود.»
تعامل با زنان اصلاح‌طلب
مریم بهروزی که بعد از انقلاب به تحصیلات خود ادامه داد و در دانشگاه‌های تهران، شهیدبهشتی و آزاد اسلامی در دوره‌های کاردانی، کارشناسی و کارشناسی‌ارشد دروسی چون معارف، متون فقه، فلسفه و منطق تدریس می‌کرد در سال‌های آخر عمرش به‌صورت ملموس‌تر به موضوعات زنان توجه می‌کرد و همین امر باعث نزدیکی هرچه بیشتر وی و تشکل‌های زنان اصولگرا با زنان اصلاح‌طلب شد که نمود عینی آن را می‌توان در تشکیل ائتلاف اسلامی زنان مشاهده کرد
اعظم حاجی‌عباسی، دختر ارشد مریم بهروزی که در‌حال‌حاضر دبیرکلی جامعه زینب(س) را برعهده دارد در تایید این موضوع می‌گوید: «مادرم در چندسال آخر عمرشان بر این باور بودند که مشکلات مربوط به زنان مربوط به یک‌جناح خاص نیست و باید در این ارتباط فراجناحی عمل شود. به همین بابت به این نتیجه رسیدند که باید وحدتی بین زنان در دوجناح سیاسی کشور در ارتباط با موضوع زنان ایجاد شود تا بتوانند مسایل آنها را به اتفاق هم پیش ببرند.»
اما آغاز این همکاری از کجا بود؟ هنگامی که لایحه «حمایت از خانواده» بنا به پیشنهاد قوه‌قضاییه در تیرماه سال87 در مجلس اعلام وصول و کلیات آن در 10مرداد همان سال به تصویب رسید، فعالان زن اصولگرا و اصلاح‌طلب به همراه دیگر فعالان مستقل حقوق زنان به برخی از مواد این لایحه از جمله ماده 22، 23 و 25 آن اعتراض کردند. براساس ماده23 این لایحه شوهر می‌توانست بدون اخذ اجازه از همسر اول، زوجه جدید اختیار کند و تنها شرط برای ازدواج مجدد مرد این بود که در دادگاه توانایی مالی خود را اثبات و تعهد دهد که عدالت را میان همسران خود اجرا می‌کند. در ماده25 نیز تصریح شده بود که «وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است از مهریه‌های بالاتر از حد متعارف و غیر‌منطقی، با توجه به وضعیت زوجین و مسایل اقتصادی کشور، متناسب با افزایش میزان مهریه به صورت تصاعدی در هنگام ثبت ازدواج مالیات وصول کند.» مریم بهروزی از همان ابتدا از جمله کسانی بود که طی گفت‌وگو‌هایی با رسانه‌ها به صورت صریح از ماده23 این لایحه که مربوط به تعدد زوجات بود، انتقاد می‌کرد. در جریان این اعتراضات در ضیافت افطاری که با حضور مشترک زنان احزاب اصلاح‌طلب و اصولگرا در شهریورماه87 به همت معصومه ابتکار برگزار شد، افراد شرکت‌کننده تصمیم به ایجاد ائتلاف اسلامی زنان با محوریت پیگیری مسایل زنان از جمله اعتراض به لایحه حمایت از خانواده گرفتند و اولین بیانیه آنها در بهمن‌ماه منتشر شد.
گرچه سرانجام مواد جنجالی این لایحه سه‌شنبه 16اسفند90 در صحن علنی مجلس هشتم بررسی و با حذف ماده23 و اصلاح مواد22 و 25 به تصویب رسید، ولی فعالیت ائتلاف اسلامی زنان که مریم بهروزی به‌عنوان یکی از اعضای زنان اصولگرا در آن نقش محوری داشت، به اعتراض به این لایحه ختم نشد و اعضای این ائتلاف که از جریان اصلاحات نیز افرادی چون زهرا شجاعی، معصومه ابتکار، سهیلا جلودارزاده، فائره هاشمی، فاطمه راکعی، شهین‌دخت مولاوردی و... در آن حضور داشتند در راستای پیگیری مطالباتشان در ارتباط با مسایل زنان با برخی شخصیت‌های سیاسی کشور از جمله آقایان هاشمی‌رفسنجانی، علی لاریجانی، مرحوم حبیب‌الله عسگراولادی، باهنر و تعدادی از مراجع عظام دیدار کردند.
دیدار اعضای این ائتلاف در اردیبهشت سال89 با محمدرضا باهنر، نایب‌رییس مجلس که از سوی مریم بهروزی دبیرکل جامعه زینب هماهنگ شده بود، به علت حضور فائزه هاشمی باعث دردسرهایی برای مریم بهروزی شد و تعدادی از افرادی که پیش از این عضو جامعه زینب بودند، با صدور بیانیه‌ای نسبت به این موضوع و عملکرد مریم بهروزی اعتراض کردند.
بعد از صحبت‌های مقام‌معظم‌رهبری و تاکید ایشان مبنی بر اینکه «برخی مسایلی که در فقه در باب احکام زنان وجود دارد سخن آخر نیست، بلکه ممکن است با تحقیق یک‌فقیه ماهر و مسلط بر «مبانی و متد» فقاهت، نکات جدیدی استنباط شود» در بین فعالان زن اعم از اصولگرا و اصلاح‌طلب تحرک جدیدی برای اصلاح برخی از قوانین از جمله ارث و دیه زنان ایجاد شد.
در این ارتباط تعدادی از احزاب زن اصلاح‌طلب به نمایندگان مجلس نامه نوشتند و بر ضرورت اصلاح این قوانین تاکید کردند. احزاب زنان اصولگرا نیز به سرپرستی مریم بهروزی دوطرح در ارتباط با برخی از اشکالات قانون مدنی و ضرورت ایجاد اصلاحاتی در مورد دیه زنان و ارث آنها تهیه و برای برخی از مقامات عالیرتبه کشور و همچنین مجلس و مجمع‌تشخیص‌مصلحت‌نظام ارسال کردند و در این راستا رایزنی‌هایی نیز با برخی از شخصیت‌های سیاسی کشور و مراجع تقلید انجام دادند.
این تلاش‌ها و نامه‌نگاری‌ها در سال87 جواب داد و قانون بیمه‌ اجباری مسوولیت مدنی دارندگان وسیله‌‌نقلیه‌ موتوری زمینی در مقابل شخص‌ثالث در مجلس اصلاح شد و بر اساس تبصره‌2 ماده‌4 این لایحه، شرکت‌های بیمه بدون لحاظ جنسیت و مذهب مکلف شدند تا سقف تعهدات بیمه‌نامه را پرداخت کنند، همچنین طرح ارث برای زنان از اموال غیرمنقول شوهر که در ماه‌های آخر مجلس هفتم مطرح شده بود، با اکثریت آرا به تصویب نهایی مجلس هشتم رسید. براساس اصلاحات ایجادشده، زنان از یک‌هشتم از قیمت اموال منقول و یک‌هشتم از قیمت اموال غیرمنقول همسرشان اعم از عرصه و اعیان ارث می‌برند.
حضور در انتخابات مجلس نهم
مریم بهروزی که از سال85 به‌علت سرطان حنجره تحت درمان بود و کمتر کسی از این موضوع اطلاع داشت در نهم دی‌ماه1390، با حضور در وزارت کشور برای حضور در انتخابات مجلس نهم ثبت‌نام کرد و پس از ثبت‌نام، در جمع خبرنگاران اعلام کرد برای دفاع از حقوق زنان قصد حضور در مجلس دارد.
اما او در این انتخابات از سوی هیات‌های اجرایی با عنوان عدم التزام عملی به ولایت‌فقیه ردصلاحیت شد؛ موضوعی که برای دبیرکل جامعه زینب(س) بسیار سنگین بود؛ «مادرم برای انتخابات مجلس نهم نیز ثبت‌نام کرد، درحالی‌که بیمار بود ولی تا آخرین لحظه احساس مسوولیت می‌کرد و نگران این موضوع بود که چرا اصولگراها وحدت نمی‌کنند.
بعد از ثبت‌نام، هیات‌های اجرایی انتخابات ایشان را با عنوان عدم‌التزام عملی به ولایت‌فقیه رد صلاحیت کردند. این موضوع برای ایشان خیلی ناراحت‌کننده بود که بعد از این همه سال فعالیت سیاسی و دفاع از ولایت‌فقیه با این عنوان ایشان را ردصلاحیت کرده‌اند. در‌حالی‌که بیمار بودند به وزارت کشور رفتند، از خودشان دفاع کردند و بعد هم اعلام شد که در مورد بررسی صلاحیتشان اشتباه شده و اینکه ایشان را تایید صلاحیت می‌کنیم. ولی مادرم از حضور در انتخابات انصراف دادند.»در همان ایام طرح مکانیسم افزایش تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی توسط جامعه زینب(س) و تعدادی از احزاب زن اصولگرا تهیه شد و از سوی مریم بهروزی در چهارم‌دی‌ماه1390 به علی لاریجانی ارایه شد.
پیشروی سرطان حنجره این فرصت را به مریم بهروزی نداد که این طرح را پیش ببرد و او در 29بهمن1390 بعد از سه‌هفته بستری در بیمارستان فوت کرد. در مراسم تشییع و ختم این فعال سیاسی اصولگرا که چهار دوره نماینده مجلس بود عدم‌حضور چهره‌های شاخص اصولگرا مشهود بود چنان‌که در مراسم تشییع وی از افراد شاخص این جریان فقط مرحوم حبیب‌الله عسگراولادی، دبیرکل جبهه و محمد حسینی، وزیر ارشاد دولت دهم حضور داشتند و در مراسم ختم وی افرادی چون بادامچیان و باهنر به این جمع اضافه شدند.
پس از فوت وی جبهه پیروان خط امام(ره) و رهبری که مریم بهروزی به‌عنوان دبیرکل جامعه زینب(س) از اعضای موسس آن بود در این ارتباط هیچ‌گونه پیامی نداد. موضوعی که بعد از گذشت سه سال همچنان برای دختر ارشد مریم بهروزی که این‌روزها به نمایندگی از جامعه زینب(س) در جلسات جبهه شرکت می‌کند، سوال است. البته او به‌صورت ضمنی تایید می‌کند که شاید تعامل و همکاری مادرش با برخی از زنان اصلاح‌طلب در این ارتباط بی‌تاثیر نبوده است.

--------------------------

مردی پشت‌سر یک زن موفق

می‌گویند «پشت‌سر هرمرد موفق یک‌زن موفق است». در زندگی مریم بهروزی اما این ضرب‌المثل برعکس بود. صدای «ابوالفضل حاجی‌عباسی» برای بسیاری از خبرنگاران و کسانی که با دبیرکل جامعه زینب(س) در تعامل بودند، آشناست چراکه در بسیاری از مواقع فردی که جوابگوی تلفن‌همراه این زن فعال سیاسی اصولگرا بود، همسرش بود. او به درخواست مریم بهروزی بعد از مدتی مغازه خیاطی خود را فروخته بود و در انجام امور از جمله کارهای خانه به همسرش کمک می‌کرد. این در حالی است که در اغلب موارد این زنان هستند که مجبور می‌شوند برای پیشرفت همسرشان و کمک به آنها در خانه بمانند. او خود در این باره می‌گوید: «خودم دوست نداشتم وارد سیاست شوم و روحیاتم متفاوت از همسرم بود. زندگی آرام را دوست داشتم. ولی وقتی می‌دیدم ایشان موثر هستند و به انجام این امور علاقه‌مند هستند، بر خود واجب می‌دیدم که به ایشان کمک کنم و مانع ایشان نشوم. بعد از مدتی کار مغازه را رها کردم و در خانه کمک ایشان بودم. حتی آشپزی یاد گرفتم، غذا درست می‌کردم و جواب مراجعان و تلفن‌های ایشان را می‌دادم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.