امیرعباس ستایشگر دبیر بخش «نسلی دیگر»جشنواره فجر
انعطاف گرهها را حل می کند
شرق:جشنواره موسیقی فجر به نیمه رسیده و تا همین حالا،می توان گفت بخش «نسلی دیگر»جشنواره یک سر و گردن بالاتر از دیگر بخش ها ظاهر شده.به همین بهانه گپ کوتاهی با دبیر این بخش ترتیب دادیم.
چرا سال گذشته از جشنواره خارج شدید؟
سال گذشته دچار اعمال سلیقههای شخصی شدیم. جدول بسته شده بود، اما در روند روزهای جشنواره اتفاقاتی افتاد.
چرا این اتفاقات را نمیگویید؟
اگر کسی بخواهد صحبت کند، به نظرم آقای ترابی و دکتر ریاحی هستند. مساله فقط اجرا که نیست. در جشنواره امکاناتی به گروهها داده میشود و روند مشخصی دارد که سال گذشته دچار مشکل شد، یعنی افرادی وسط جشنواره (مهر و آبانماه) آمدند و با خودشان سلیقههایی را آوردند که همراه ما نبود، ما دوراه داشتیم؛ یکی اینکه باید قبل از شروع جشنواره کار را رها میکردیم که جشنواره بههم میریخت یا باید مقابله میکردیم که نشد و من تصمیم گرفتم روز آخر خداحافظی کنم.
امسال با چه تضمینی دوباره شرکت کردید؟ چه شرایطی تغییر کرد؟
ما چیزی به عنوان تضمین روی کاغذ نمیآوریم. من با ناراحتی و دلخوری از جشنواره رفتم. نامهای که نوشتم خیلی تند بود. بالطبع اگر آقایان از موضعشان اینقدر پایین نیامده بودند، از من دعوت نمیکردند. آقای ترابی به جای اینکه رو ترش کند، دوباره از من دعوت کرد؛ همین انعطاف بیانگر حلشدن خیلی از گرهها بود. نکته دوم اینکه خطر حذف این بخش از جشنواره وجود داشت. دیدم حالا که حسن نیتی بوده و من را دعوت کردهاند، من هم حسن نیت داشته باشم.
انتخاب گروهها در بخش «نسلی دیگر» بر چه مبنایی بوده است؟
امسال چهارمین سالی است که نسلی دیگر در جشنواره است (از سال 90 تا امسال). سال اول که اولین دورهاش بود، بخش کلاسیک ایرانی و غیرایرانی با هم بود. از سال بعد آقای دکتر ریاحی این دوبخش را از هم جدا کرد. نسلی دیگر به سمت موسیقی کلاسیک ایرانی آمد و استعدادهای درخشان به سمت کلاسیک غربی رفتند. اگر بخواهم خیلی سریع مانیفست «نسلی دیگر» را بگویم، سهآیتم دارد که همیشه رعایت شده: یک، آیتم تالیف و مولفبودن هنرمندانی که وارد این بخش میشوند. دوم اینکه ریشه موسیقیشان در موسیقی دستگاهی باشد و سوم اینکه اجرای قابلقبولی از آن تالیف داشته باشند.
بخش رقابتی شامل چه گروههایی است؟
در قسمت رقابتی سهبخش وجود دارد؛ آواز جمعی، رقابتی کلاسیک ایرانی و غیرایرانی که داوران کارشان را میبینند و جایزه میدهند. بهجز آن هرآنچه در جدول است، «جنبی» محسوب میشود.
بخش کلاسیک ایرانی که در بخش رقابتی است چه تفاوتی با بخش نسلی دیگر دارد؟
دو، سه تفاوت دارد؛ اول اینکه آنها در بخش رقابتی هستند، یعنی کارشان داوری میشود. گروههایی که در بخش «نسلی دیگر» هستند، سالهاست آزمون و خطا کرده و به یک ثبات موسیقایی رسیدهاند، اما بیشتر گروههایی که در بخش رقابتی شرکت کردهاند، تازه تشکیل شدهاند و در حال آزمونوخطا و در مراحل اولیه کار هستند.
چرا نسلی دیگر نمیتواند در بخش رقابتی باشد، چون چندسال است که کار میکند؟
گروههای دیگر خودشان فرم پر کرده و در بخش رقابتی شرکت کردهاند. اگر اجرایشان سهآیتم موردنظر ما را داشته باشد، میتوانند وارد نسلی دیگر شوند، اما 99درصد این گروه این سهآیتم را ندارند.
چه سیاستی است که دربخش رقابتی آماتورها باید شرکت کنند؟
این نظر شماست.
اما شما میگویید اگر سهآیتم ذکرشده را داشته باشند، میتوانند در بخش «نسلی دیگر» باشند. بعد هم گفتید 99درصدشان، این آیتمها را ندارند... .
یک گروه فرم پر نمیکند، باید جشنواره تعیین کند در کدام بخش بنوازد، مثلا گروه ستایشگر نیامده فرم پر کند و من بگویم چون تو کیفیت داری، برو نسلی دیگر و چون کیفیت نداری، برو بخش رقابتی.
اتفاقا براساس دعوت شما میگویم... .
من اصلا نگاه نمیکنم که یک گروه در بخش رقابتی است یا نه. هرگروهی که در موسیقی ایرانی این سهآیتم را داشته باشد، میتواند در نسلی دیگر برنامه اجرا کند.
پس از نظر خودتان هم گروهی که در نسلی دیگر یعنی بخش جنبی میآید، گروه باکیفیتتری است و برای خودشان هم افت دارد که برای بخش رقابتی فرم پر کنند؟
نمیشود گفت افت دارد. میخواهم ذهن شما را از این تقسیمبندی منفک کنم که بخش رقابتی و بخش نسلی دیگر بخشهای جدا از هم هستند. حتی گروههایی که در بخش جنبی که زیرمجموعه هیچعنوانی نیستند، هم شاید خودشان را پایینتر از بخش نسلی دیگر میبینند. چون آنها هم با یک عرضه و تقاضا آمدهاند، یعنی یا خودشان برای شرکت در جشنواره فرم پر کرده یا از طرف ستاد جشنواره دعوت شدهاند. من در سهسال گذشته هیچگاه به نام افراد و اینکه در چه بخشی بودهاند، نگاه نکردهام. همیشه به سیدی موسیقی و فعالیت و سابقه موسیقایی که فرد داشته نگاه کرده و او را به جشنواره دعوت کردهام. همیشه هم موسیقی را به مولف کار سپردهام، یعنی ذهن آن فرد برای من مهم بوده نه رپرتوارش، مثلا اگر از آقای ذبیحیفر دعوت کردهام، گفتهام یک کار در نسلی دیگر اجرا کن و حال او خودش فکر میکند کار چهارنوازی، گروه یا چیز دیگری بیاورد.
در موسیقی ایران درحالحاضر 13 گروهی که برای این بخش انتخاب شدهاند، چه جایگاهی دارند؟
از این 13اجرا، 90درصدشان در گروه خودشان از نظر موزیسینبودن تاپترینها هستند، یعنی کسی که ما به او موزیسین میگوییم و کار تالیف میکند، همه درجهیک در موسیقی سنتی هستند.
شرق:جشنواره موسیقی فجر به نیمه رسیده و تا همین حالا،می توان گفت بخش «نسلی دیگر»جشنواره یک سر و گردن بالاتر از دیگر بخش ها ظاهر شده.به همین بهانه گپ کوتاهی با دبیر این بخش ترتیب دادیم.
چرا سال گذشته از جشنواره خارج شدید؟
سال گذشته دچار اعمال سلیقههای شخصی شدیم. جدول بسته شده بود، اما در روند روزهای جشنواره اتفاقاتی افتاد.
چرا این اتفاقات را نمیگویید؟
اگر کسی بخواهد صحبت کند، به نظرم آقای ترابی و دکتر ریاحی هستند. مساله فقط اجرا که نیست. در جشنواره امکاناتی به گروهها داده میشود و روند مشخصی دارد که سال گذشته دچار مشکل شد، یعنی افرادی وسط جشنواره (مهر و آبانماه) آمدند و با خودشان سلیقههایی را آوردند که همراه ما نبود، ما دوراه داشتیم؛ یکی اینکه باید قبل از شروع جشنواره کار را رها میکردیم که جشنواره بههم میریخت یا باید مقابله میکردیم که نشد و من تصمیم گرفتم روز آخر خداحافظی کنم.
امسال با چه تضمینی دوباره شرکت کردید؟ چه شرایطی تغییر کرد؟
ما چیزی به عنوان تضمین روی کاغذ نمیآوریم. من با ناراحتی و دلخوری از جشنواره رفتم. نامهای که نوشتم خیلی تند بود. بالطبع اگر آقایان از موضعشان اینقدر پایین نیامده بودند، از من دعوت نمیکردند. آقای ترابی به جای اینکه رو ترش کند، دوباره از من دعوت کرد؛ همین انعطاف بیانگر حلشدن خیلی از گرهها بود. نکته دوم اینکه خطر حذف این بخش از جشنواره وجود داشت. دیدم حالا که حسن نیتی بوده و من را دعوت کردهاند، من هم حسن نیت داشته باشم.
انتخاب گروهها در بخش «نسلی دیگر» بر چه مبنایی بوده است؟
امسال چهارمین سالی است که نسلی دیگر در جشنواره است (از سال 90 تا امسال). سال اول که اولین دورهاش بود، بخش کلاسیک ایرانی و غیرایرانی با هم بود. از سال بعد آقای دکتر ریاحی این دوبخش را از هم جدا کرد. نسلی دیگر به سمت موسیقی کلاسیک ایرانی آمد و استعدادهای درخشان به سمت کلاسیک غربی رفتند. اگر بخواهم خیلی سریع مانیفست «نسلی دیگر» را بگویم، سهآیتم دارد که همیشه رعایت شده: یک، آیتم تالیف و مولفبودن هنرمندانی که وارد این بخش میشوند. دوم اینکه ریشه موسیقیشان در موسیقی دستگاهی باشد و سوم اینکه اجرای قابلقبولی از آن تالیف داشته باشند.
بخش رقابتی شامل چه گروههایی است؟
در قسمت رقابتی سهبخش وجود دارد؛ آواز جمعی، رقابتی کلاسیک ایرانی و غیرایرانی که داوران کارشان را میبینند و جایزه میدهند. بهجز آن هرآنچه در جدول است، «جنبی» محسوب میشود.
بخش کلاسیک ایرانی که در بخش رقابتی است چه تفاوتی با بخش نسلی دیگر دارد؟
دو، سه تفاوت دارد؛ اول اینکه آنها در بخش رقابتی هستند، یعنی کارشان داوری میشود. گروههایی که در بخش «نسلی دیگر» هستند، سالهاست آزمون و خطا کرده و به یک ثبات موسیقایی رسیدهاند، اما بیشتر گروههایی که در بخش رقابتی شرکت کردهاند، تازه تشکیل شدهاند و در حال آزمونوخطا و در مراحل اولیه کار هستند.
چرا نسلی دیگر نمیتواند در بخش رقابتی باشد، چون چندسال است که کار میکند؟
گروههای دیگر خودشان فرم پر کرده و در بخش رقابتی شرکت کردهاند. اگر اجرایشان سهآیتم موردنظر ما را داشته باشد، میتوانند وارد نسلی دیگر شوند، اما 99درصد این گروه این سهآیتم را ندارند.
چه سیاستی است که دربخش رقابتی آماتورها باید شرکت کنند؟
این نظر شماست.
اما شما میگویید اگر سهآیتم ذکرشده را داشته باشند، میتوانند در بخش «نسلی دیگر» باشند. بعد هم گفتید 99درصدشان، این آیتمها را ندارند... .
یک گروه فرم پر نمیکند، باید جشنواره تعیین کند در کدام بخش بنوازد، مثلا گروه ستایشگر نیامده فرم پر کند و من بگویم چون تو کیفیت داری، برو نسلی دیگر و چون کیفیت نداری، برو بخش رقابتی.
اتفاقا براساس دعوت شما میگویم... .
من اصلا نگاه نمیکنم که یک گروه در بخش رقابتی است یا نه. هرگروهی که در موسیقی ایرانی این سهآیتم را داشته باشد، میتواند در نسلی دیگر برنامه اجرا کند.
پس از نظر خودتان هم گروهی که در نسلی دیگر یعنی بخش جنبی میآید، گروه باکیفیتتری است و برای خودشان هم افت دارد که برای بخش رقابتی فرم پر کنند؟
نمیشود گفت افت دارد. میخواهم ذهن شما را از این تقسیمبندی منفک کنم که بخش رقابتی و بخش نسلی دیگر بخشهای جدا از هم هستند. حتی گروههایی که در بخش جنبی که زیرمجموعه هیچعنوانی نیستند، هم شاید خودشان را پایینتر از بخش نسلی دیگر میبینند. چون آنها هم با یک عرضه و تقاضا آمدهاند، یعنی یا خودشان برای شرکت در جشنواره فرم پر کرده یا از طرف ستاد جشنواره دعوت شدهاند. من در سهسال گذشته هیچگاه به نام افراد و اینکه در چه بخشی بودهاند، نگاه نکردهام. همیشه به سیدی موسیقی و فعالیت و سابقه موسیقایی که فرد داشته نگاه کرده و او را به جشنواره دعوت کردهام. همیشه هم موسیقی را به مولف کار سپردهام، یعنی ذهن آن فرد برای من مهم بوده نه رپرتوارش، مثلا اگر از آقای ذبیحیفر دعوت کردهام، گفتهام یک کار در نسلی دیگر اجرا کن و حال او خودش فکر میکند کار چهارنوازی، گروه یا چیز دیگری بیاورد.
در موسیقی ایران درحالحاضر 13 گروهی که برای این بخش انتخاب شدهاند، چه جایگاهی دارند؟
از این 13اجرا، 90درصدشان در گروه خودشان از نظر موزیسینبودن تاپترینها هستند، یعنی کسی که ما به او موزیسین میگوییم و کار تالیف میکند، همه درجهیک در موسیقی سنتی هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.