همکاری دولت و مجلس در بودجه94
محمدرضا تابش . نماینده اردکان در مجلس
فارغ از هر اظهارنظری درباره کموکیف لایحه بودجه سال94، تقدیم بهموقع بودجه توسط دولت یازدهم و درنظرداشتن احکام و موازین قانونی به انضمام گزارش عملکرد برنامهوبودجه در سال92 باید مدنظر قرار گیرد. از یاد نبردهایم در سالهای پیش از این دولت، تاخیر معنادار ارایه لایحه باوجود اصرار مجلس و کارشناسان، چه آسیبهایی برای مدیریت کشور در پی داشت و تا «بودجه یکدوازدهم» هم پیش رفت!
قانونگرایی دولت در این بخش، دست نمایندگان را چه در کمیسیون تلفیق و چه در صحن مجلس برای اتخاذ تصمیمات واقعبینانه و بررسی جامع همه بندها باز گذاشته است. برایناساس توجه به نکات زیر ضروری است:
1- در نطق برخی مخالفان بودجه، کمتوجهی به کاهش وابستگی اقتصاد ایران به فروش نفتخام، موردتاکید قرار گرفت، که جا دارد نکاتی پیرامون آن بیان شود. رعایت سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی موردتاکید مقاممعظمرهبری، اتفاقا در لایحه دولت کاملا مشهود است. این امر در بودجه سالجاری هم دیده شد، تاجاییکه از 211هزارمیلیاردتومان منابع عمومی، بالغ بر 100هزارمیلیاردتومان از درآمدهای مالیاتی و سایر موارد کسب شد و حدود 78هزارمیلیاردتومان از فروش نفت بهدست آمد. درآمد مالیاتی و سایر منابع تامینکننده بودجه عمومی در سال94، حدود 120هزارمیلیاردتومان تعیینشده و 70هزارمیلیاردتومان هم به درآمدهای نفتی اختصاص داشت که کمیسیون تلفیق، آن را به 54هزارمیلیاردتومان کاهش داد پس وابستگی بودجه به نفت بهطور مشخصی کمتر شده است.
2- سهم درآمدهای مالیاتی بهعنوان «منبع پایدار» اداره کشورها، همانند سال93 با اهتمام خاصی منظور شده است. اگر بناست دولتی پاسخگو و غیرمتکی به درآمدهای نفت داشته باشیم، منابع عمومی دولت باید توسط مالیات تامین شود. دولت امسال تلاشکرده از طریق کاهش فرار مالیاتی و افزایش پایههای مالیاتی و پرهیز از افزایش غیرمنطقی نرخ مالیات -که سبب فشار به مردم و فعالان اقتصادی میشود- عمل کند. جلوگیری از «فرار مالیاتی»، راهکار دولت در این حوزه است.
3- تلاش برای خروج از رکود تورمی اقتصاد ایران، در بودجه سال94 هم توسط دولت دیده شده است. گفته میشود حدود 70شغل بهطور مستقیم و غیرمستقیم با مسکن درارتباط است و سهم بخش ساختمان در خروج از رکود بسیار تعیینکننده است. اعتبارات طرحهای عمرانی آنهم در شرایط تنگنای مالی، رشد کافی دارد و کمیسیون تلفیق نیز با نگاه کارشناسی، ششدرصد به آن افزود.
اکنون اعتبارات عمرانی از 42هزارمیلیاردتومان به 50هزارمیلیاردتومان رسیده است و درمجموع 25درصد رشد اعتبارات عمرانی در بودجه سال94 لحاظ شده است. سال آینده حدود 7400میلیاردتومان نیز برای آب و خاک به مصرف میرسد که به اعتبارات عمرانی اضافه شده و با در نظر گرفتن آن، افزایش اعتبارات عمرانی به 40درصد خواهد رسید.
4- تقویت بنیه دفاعی کشور هم به شکل واقعی مورد توجه دولت قرار داشته است. اعتبارات این فصل از هزارو760میلیاردتومان به ششهزارو200میلیاردتومان افزایش یافته است. یعنی این اعتبارات 5/3 برابر شده یا در بیانی دیگر، 350درصد رشد را ثبت کرده است.
5-یکی دیگر از شاخصهای بررسی بودجه، «شفافیت» آن است. ارقام و اعداد لایحه بودجه سال94، «پنهان» نیست و آنچه قرار است رخ دهد، بهصورت شفاف، قابل پیگیری و محاسبه مکتوب شده است. این ویژگی سبب میشود کارکرد مجلس و سایر نهادهای نظارتی برای نظارت بیشتر بر بودجه تسهیل شده و دولت هم در قبال عملکرد خود، پاسخگو باشد.
6- موضوعات مرتبط با جوانان و اشتغال آنان و فارغالتحصیلان دانشگاهی از جمله دغدغههای جامعه است که با نرخ بیکاری دورقمی بهویژه در میان چهرههای تحصیلکرده مواجه است. نخستینبار است که رقم یکهزارمیلیاردتومان اعتبار برای این امر در نظر گرفته شده است که با توجه به محدودیتهای بودجهای دولت، قابل دفاع است. ارائه تسهیلات هزارو300میلیاردی جهت تامین مسکن حمایتی زوجهای جوان از جمله نکات دیگر بودجه است. همچنین در لایحه دولت 300میلیوندلار برای افزایش سرمایه «صندوق نوآوری و شکوفایی» لحاظ شده که به شرکتهای دانشبنیان نوپا امکان دریافت تسهیلات میدهد.
اکثر فعالان این عرصه را جوانان تحصیلکرده یا دارای ایدههای خلاقانه تشکیل میدهند و با این اقدام، هم توان و ظرفیت علمی کشور را ارتقا داده و هم تولید محصولات دانشبنیان را افزایش میدهند. رویهمرفته، اعتبارات فصل علم و فناوری افزون بر 40درصد رشد را نشان میدهد. اعتبار بخش تکمیل مجتمعهای ورزشی نیمهتمام نیز 90درصد رشد دارد که درک اهمیت ورزش برای جوانان و همه اقشار توسط دولت و مجلس را نشان میدهد.
7- در کنار همه اینها، اقدام شایسته دولت در اجرای طرح تحول نظام سلامت در بودجه 94 نیز تداوم یافته و هزینه پرداختی برای بیماران، به کمتر از 10درصد رسیده است. این در حالی است که این رقم در سالهای گذشته نزدیک به 50درصد بود. توجه به همه اقشار جامعه، در بندهای دیگر بودجهای نیز دیده میشود. با وجود کاهش درآمدهای نفتی به کمتر از نصف، اعتبارات محرومیتزدایی در بودجه از سههزارو700میلیاردتومان در سالجاری به ششهزارو300میلیاردتومان افزایش یافته که رشد 70درصدی را نشان میدهد.
8- نگرانی پیرامون وضعیت محیطزیست کشور، همچنان دغدغه اصلی مردم و فعالان این حوزه است. علاوهبر اعتبارات سال93، هزارمیلیاردتومان برای افزایش بهرهوری آب اختصاص یافته است که از مهمترین اولویتهای امروز کشور بهویژه در بخش کشاورزی و به صرفهکردن تولید محصولات است. کمیسیون تلفیق، مبلغ 400میلیاردتومان نیز برای آب روستایی در نظر گرفت. موضوع این روزهای کشور؛ یعنی «ریزگردها» هم اعتبار 55میلیاردتومانی در بودجه دارد که حفاظت از تالابها و دریاچهها نیز در آن لحاظ شده است. باتوجه به وضعیت اقلیمی کشور، همکاران محترم در صحن مجلس میتوانند با کاهش اعداد و ارقام برخی ردیفها، این رقم را بهشکل قابلتوجهی افزایش دهند. لایحه بودجه سال94 و اصلاحات صورتگرفته در کمیسیون تلفیق با نظر به تنگناهای امروز اقتصادی کشور، قابلدفاع بهنظر میرسد. بههرحال هربودجهای، دارای کموکاستیهایی نیز هست، بااینحال تصویب کلیات بودجه و دغدغه دولت و مجلس برای بهبود وضعیت مردم، نوید نگاه مثبت به جزییات را میدهد.
فارغ از هر اظهارنظری درباره کموکیف لایحه بودجه سال94، تقدیم بهموقع بودجه توسط دولت یازدهم و درنظرداشتن احکام و موازین قانونی به انضمام گزارش عملکرد برنامهوبودجه در سال92 باید مدنظر قرار گیرد. از یاد نبردهایم در سالهای پیش از این دولت، تاخیر معنادار ارایه لایحه باوجود اصرار مجلس و کارشناسان، چه آسیبهایی برای مدیریت کشور در پی داشت و تا «بودجه یکدوازدهم» هم پیش رفت!
قانونگرایی دولت در این بخش، دست نمایندگان را چه در کمیسیون تلفیق و چه در صحن مجلس برای اتخاذ تصمیمات واقعبینانه و بررسی جامع همه بندها باز گذاشته است. برایناساس توجه به نکات زیر ضروری است:
1- در نطق برخی مخالفان بودجه، کمتوجهی به کاهش وابستگی اقتصاد ایران به فروش نفتخام، موردتاکید قرار گرفت، که جا دارد نکاتی پیرامون آن بیان شود. رعایت سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی موردتاکید مقاممعظمرهبری، اتفاقا در لایحه دولت کاملا مشهود است. این امر در بودجه سالجاری هم دیده شد، تاجاییکه از 211هزارمیلیاردتومان منابع عمومی، بالغ بر 100هزارمیلیاردتومان از درآمدهای مالیاتی و سایر موارد کسب شد و حدود 78هزارمیلیاردتومان از فروش نفت بهدست آمد. درآمد مالیاتی و سایر منابع تامینکننده بودجه عمومی در سال94، حدود 120هزارمیلیاردتومان تعیینشده و 70هزارمیلیاردتومان هم به درآمدهای نفتی اختصاص داشت که کمیسیون تلفیق، آن را به 54هزارمیلیاردتومان کاهش داد پس وابستگی بودجه به نفت بهطور مشخصی کمتر شده است.
2- سهم درآمدهای مالیاتی بهعنوان «منبع پایدار» اداره کشورها، همانند سال93 با اهتمام خاصی منظور شده است. اگر بناست دولتی پاسخگو و غیرمتکی به درآمدهای نفت داشته باشیم، منابع عمومی دولت باید توسط مالیات تامین شود. دولت امسال تلاشکرده از طریق کاهش فرار مالیاتی و افزایش پایههای مالیاتی و پرهیز از افزایش غیرمنطقی نرخ مالیات -که سبب فشار به مردم و فعالان اقتصادی میشود- عمل کند. جلوگیری از «فرار مالیاتی»، راهکار دولت در این حوزه است.
3- تلاش برای خروج از رکود تورمی اقتصاد ایران، در بودجه سال94 هم توسط دولت دیده شده است. گفته میشود حدود 70شغل بهطور مستقیم و غیرمستقیم با مسکن درارتباط است و سهم بخش ساختمان در خروج از رکود بسیار تعیینکننده است. اعتبارات طرحهای عمرانی آنهم در شرایط تنگنای مالی، رشد کافی دارد و کمیسیون تلفیق نیز با نگاه کارشناسی، ششدرصد به آن افزود.
اکنون اعتبارات عمرانی از 42هزارمیلیاردتومان به 50هزارمیلیاردتومان رسیده است و درمجموع 25درصد رشد اعتبارات عمرانی در بودجه سال94 لحاظ شده است. سال آینده حدود 7400میلیاردتومان نیز برای آب و خاک به مصرف میرسد که به اعتبارات عمرانی اضافه شده و با در نظر گرفتن آن، افزایش اعتبارات عمرانی به 40درصد خواهد رسید.
4- تقویت بنیه دفاعی کشور هم به شکل واقعی مورد توجه دولت قرار داشته است. اعتبارات این فصل از هزارو760میلیاردتومان به ششهزارو200میلیاردتومان افزایش یافته است. یعنی این اعتبارات 5/3 برابر شده یا در بیانی دیگر، 350درصد رشد را ثبت کرده است.
5-یکی دیگر از شاخصهای بررسی بودجه، «شفافیت» آن است. ارقام و اعداد لایحه بودجه سال94، «پنهان» نیست و آنچه قرار است رخ دهد، بهصورت شفاف، قابل پیگیری و محاسبه مکتوب شده است. این ویژگی سبب میشود کارکرد مجلس و سایر نهادهای نظارتی برای نظارت بیشتر بر بودجه تسهیل شده و دولت هم در قبال عملکرد خود، پاسخگو باشد.
6- موضوعات مرتبط با جوانان و اشتغال آنان و فارغالتحصیلان دانشگاهی از جمله دغدغههای جامعه است که با نرخ بیکاری دورقمی بهویژه در میان چهرههای تحصیلکرده مواجه است. نخستینبار است که رقم یکهزارمیلیاردتومان اعتبار برای این امر در نظر گرفته شده است که با توجه به محدودیتهای بودجهای دولت، قابل دفاع است. ارائه تسهیلات هزارو300میلیاردی جهت تامین مسکن حمایتی زوجهای جوان از جمله نکات دیگر بودجه است. همچنین در لایحه دولت 300میلیوندلار برای افزایش سرمایه «صندوق نوآوری و شکوفایی» لحاظ شده که به شرکتهای دانشبنیان نوپا امکان دریافت تسهیلات میدهد.
اکثر فعالان این عرصه را جوانان تحصیلکرده یا دارای ایدههای خلاقانه تشکیل میدهند و با این اقدام، هم توان و ظرفیت علمی کشور را ارتقا داده و هم تولید محصولات دانشبنیان را افزایش میدهند. رویهمرفته، اعتبارات فصل علم و فناوری افزون بر 40درصد رشد را نشان میدهد. اعتبار بخش تکمیل مجتمعهای ورزشی نیمهتمام نیز 90درصد رشد دارد که درک اهمیت ورزش برای جوانان و همه اقشار توسط دولت و مجلس را نشان میدهد.
7- در کنار همه اینها، اقدام شایسته دولت در اجرای طرح تحول نظام سلامت در بودجه 94 نیز تداوم یافته و هزینه پرداختی برای بیماران، به کمتر از 10درصد رسیده است. این در حالی است که این رقم در سالهای گذشته نزدیک به 50درصد بود. توجه به همه اقشار جامعه، در بندهای دیگر بودجهای نیز دیده میشود. با وجود کاهش درآمدهای نفتی به کمتر از نصف، اعتبارات محرومیتزدایی در بودجه از سههزارو700میلیاردتومان در سالجاری به ششهزارو300میلیاردتومان افزایش یافته که رشد 70درصدی را نشان میدهد.
8- نگرانی پیرامون وضعیت محیطزیست کشور، همچنان دغدغه اصلی مردم و فعالان این حوزه است. علاوهبر اعتبارات سال93، هزارمیلیاردتومان برای افزایش بهرهوری آب اختصاص یافته است که از مهمترین اولویتهای امروز کشور بهویژه در بخش کشاورزی و به صرفهکردن تولید محصولات است. کمیسیون تلفیق، مبلغ 400میلیاردتومان نیز برای آب روستایی در نظر گرفت. موضوع این روزهای کشور؛ یعنی «ریزگردها» هم اعتبار 55میلیاردتومانی در بودجه دارد که حفاظت از تالابها و دریاچهها نیز در آن لحاظ شده است. باتوجه به وضعیت اقلیمی کشور، همکاران محترم در صحن مجلس میتوانند با کاهش اعداد و ارقام برخی ردیفها، این رقم را بهشکل قابلتوجهی افزایش دهند. لایحه بودجه سال94 و اصلاحات صورتگرفته در کمیسیون تلفیق با نظر به تنگناهای امروز اقتصادی کشور، قابلدفاع بهنظر میرسد. بههرحال هربودجهای، دارای کموکاستیهایی نیز هست، بااینحال تصویب کلیات بودجه و دغدغه دولت و مجلس برای بهبود وضعیت مردم، نوید نگاه مثبت به جزییات را میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.