|

به بهانه سالگرد خاکسپاری «فروغ فرخزاد»

روزی که چهره‌های ادبیات، به‌سوگ نشستند

صفدر تقی‌زاده

فروغ فرخزاد: شاعر، فیلمساز. امروزه دیگر فروغ فرخزاد در فرهنگ و ادب معاصر ایران، جایگاه بس بلندی دارد. زندگی‌اش پر فراز‌و‌نشیب بود. در 18سالگی با پرویز شاپور ازدواج کرد و به اهواز رفت. سه‌سال بعد کارش به جدایی کشید. دو‌سال بعد به ایتالیا رفت. زبان ایتالیایی و آلمانی را فراگرفت. در 26سالگی به انگلستان رفت. پس از بازگشت خود را آماده ساختن فیلم‌های مستند کرد. در 29سالگی طی سفری به تبریز، در جذام‌خانه این شهر، فیلم «خانه سیاه است» را ساخت که سال بعد در جشنواره «اوبر‌هوزن» جایزه بهترین فیلم مستند را گرفت.

در 33سالگی، بر اثر سانحه تصادف اتومبیل در تهران درگذشت؛ ضایعه‌ای بزرگ که شعر نوی فارسی را از شکوفایی بیشتر باز ایستاند. علاوه‌بر محتوای تازه و بکر، در اوزان شعر فارسی نیز، دست به ابداعاتی زد و تحول دیگری در شعر فارسی بعد از «نیما یوشیج» پدید آورد. مرگ او در 33سالگی، مصادف بود با تولد دختر من که بنابه توصیه «سیروس طاهباز» و «م.آزاد» نام «فروغ» را به او دادیم. من از این اتفاق همواره احساس افتخار می‌کردم و احساس نشاط. چون در آن ایام، «فروغ» به اوج خلاقیت‌های خود رسیده بود.
به‌قول «سیمین بهبهانی»: «ای‌بسا که اگر مرگِ نابهنگام، او را برنمی‌چید و او فرصت بیشتری برای شکفتن کامل می‌یافت، شاعری می‌شد که جامعه و مردم و اندیشه‌های مردمی، در شعرش به اوج‌و‌کمال می‌رسید. با‌این‌همه درهمین فرصت اندک هم به‌شتاب تا کمال دوید.» حضور چهره‌های برجسته شعر معاصر فارسی در مراسم وداع او، نشانه اقبال همگان به آثار او بود که در آن ایام هم او را در سطحی جهانی ارزیابی می‌کردند؛ حضور احمد شاملو، مهدی اخوان‌ثالث، سیمین بهبهانی، محمدرضا شفیعی‌کدکنی و نام‌های دیگری که واقعا سوگوار مرگ نابهنگام او بودند. یادش گرامی ‌باد.

فروغ فرخزاد: شاعر، فیلمساز. امروزه دیگر فروغ فرخزاد در فرهنگ و ادب معاصر ایران، جایگاه بس بلندی دارد. زندگی‌اش پر فراز‌و‌نشیب بود. در 18سالگی با پرویز شاپور ازدواج کرد و به اهواز رفت. سه‌سال بعد کارش به جدایی کشید. دو‌سال بعد به ایتالیا رفت. زبان ایتالیایی و آلمانی را فراگرفت. در 26سالگی به انگلستان رفت. پس از بازگشت خود را آماده ساختن فیلم‌های مستند کرد. در 29سالگی طی سفری به تبریز، در جذام‌خانه این شهر، فیلم «خانه سیاه است» را ساخت که سال بعد در جشنواره «اوبر‌هوزن» جایزه بهترین فیلم مستند را گرفت.

در 33سالگی، بر اثر سانحه تصادف اتومبیل در تهران درگذشت؛ ضایعه‌ای بزرگ که شعر نوی فارسی را از شکوفایی بیشتر باز ایستاند. علاوه‌بر محتوای تازه و بکر، در اوزان شعر فارسی نیز، دست به ابداعاتی زد و تحول دیگری در شعر فارسی بعد از «نیما یوشیج» پدید آورد. مرگ او در 33سالگی، مصادف بود با تولد دختر من که بنابه توصیه «سیروس طاهباز» و «م.آزاد» نام «فروغ» را به او دادیم. من از این اتفاق همواره احساس افتخار می‌کردم و احساس نشاط. چون در آن ایام، «فروغ» به اوج خلاقیت‌های خود رسیده بود.
به‌قول «سیمین بهبهانی»: «ای‌بسا که اگر مرگِ نابهنگام، او را برنمی‌چید و او فرصت بیشتری برای شکفتن کامل می‌یافت، شاعری می‌شد که جامعه و مردم و اندیشه‌های مردمی، در شعرش به اوج‌و‌کمال می‌رسید. با‌این‌همه درهمین فرصت اندک هم به‌شتاب تا کمال دوید.» حضور چهره‌های برجسته شعر معاصر فارسی در مراسم وداع او، نشانه اقبال همگان به آثار او بود که در آن ایام هم او را در سطحی جهانی ارزیابی می‌کردند؛ حضور احمد شاملو، مهدی اخوان‌ثالث، سیمین بهبهانی، محمدرضا شفیعی‌کدکنی و نام‌های دیگری که واقعا سوگوار مرگ نابهنگام او بودند. یادش گرامی ‌باد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.