|

دردسر خودسرها برای رییس‌جمهوری آرژانتین

شرق: مرگ «آلبرتو نیسمان»، دادستان آرژانتینی به چالشی عمیق برای دولت این کشور تبدیل شده است. «کریستینا فرناندز»، رییس‌جمهور 62ساله این کشور، در مرکز اتهامات قرار دارد. مخالفان دولت و گروه‌های سیاسی ذی‌نفع مانور زیادی روی این پرونده می‌دهند.
روز ۱۸جولای سال۱۹۹۴ در مرکز فرهنگی یهودیان(آمیا) در آرژانتین بمبی منفجر شد، که در جریان آن ۸۵نفر کشته و ۳۰۰نفر زخمی شدند. تحقیق درباره این واقعه مرگبار حدود ۱۰سال متوقف ماند و تلاش رژیم اسراییل برای محکوم‌کردن ایران که با پیگیرد قضایی تعدادی از مقام‌های ایرانی توسط آرژانتین همراه شد، به نتیجه نرسید، تا اینکه آلبرتو نیسمان در سال۲۰۰۴ وظیفه دنبال‌کردن پرونده را برعهده گرفت.
در ژانویه2013، ایران و آرژانتین توافق کردند پنج‌قاضی مستقل برای پرسش از تعدادی از مقامات ایرانی به ایران سفر کنند، اگرچه این توافق چندماه بعد لغو شد، اما کریستینا فرناندز، رییس‌جمهور وقت آرژانتین، در سخنرانی خود در سازمان‌ملل در سال۲۰۱۴، گفت ما تحقیقاتی کرده بودیم که نشان می‌داد ایران و حزب‌الله لبنان در این حادثه دست نداشته‌اند. آلبرتو نیسمان، دادستان مسوول این پرونده، رییس‌جمهور آرژانتین را متهم کرده بود تلاش‌کرده به‌قصد بهبود روابط آرژانتین با ایران و انجام معامله‌ای پرمنفعت، جلوی تحقیقات درباره ایرانیان مظنون‌به دست‌داشتن در ماجرای آمیا را بگیرد. این دادستان قرار بود روز دوشنبه ۱۹ژانویه دربرابر کمیته‌ای در پارلمان این کشور از ادعاهای خود دفاع کند، اما جسد نیسمان ساعاتی پیش از اینکه در دادگاه حاضر شود در آپارتمانش در بوئنس‌آیرس پیدا شد. نیسمان در پرونده‌ای 300صفحه‌ای، خانم فرناندز، رییس‌جمهوری این کشور و هکتور تیمرمن، وزیر امور خارجه و برخی از مقام‌های دولت او را متهم کرده بود درمقابل واردات نفت از ایران، درباره نقش مقام‌های ایرانی در انفجار آمیا پنهان‌کاری کرده‌اند، اگرچه دولت آرژانتین بارها این اتهام‌ها را پوچ و بی‌اساس خوانده است.
عناصر خودسر عامل قتل
چندروز بعد از کشف جسد آلبرتو نیسمان، فرناندز اعلام کرد مرگ او بخشی از یک‌عملیات اطلاعاتی برای ضربه‌زدن به دولت او بوده و توسط عناصر خودسر سازمان اطلاعات این کشور برنامه‌ریزی و اجرا شده است. پس از آن رییس‌جمهور آرژانتین از طرحی برای برچیدن سازمان اطلاعات سابق آرژانتین و تشکیل سازمانی فدرال خبر داد. او در یک‌نطق تلویزیونی گفت پیش‌نویس لایحه‌ای را برای ایجاد یک‌دستگاه تازه اطلاعاتی آماده کرده است.
سازمان اطلاعات آرژانتین که بیشتر با مخفف نام قدیمش «ساید» شناخته می‌شود. یکی از ترسناک‌ترین و منفورترین سازمان‌های دولتی آرژانتین است. این سازمان که در سال۱۹۴۶ به دستور ژنرال خوان دومینگو پرون، رهبر وقت آرژانتین، تاسیس شد، در ابتدا یک‌سازمان اطلاعاتی غیرنظامی بود که تحت‌عنوان دایره استخبارات فعالیت می‌کرد. این سازمان در دوران حاکمیت نظامی‌ها بر آرژانتین (1983-1976) به یک‌نیروی پلیس مخفی تبدیل شد که وظیفه‌اش تعقیب مخالفان دولت نظامی و جاسوسی از کسانی بود که خراب‌کار محسوب می‌شدند؛ ازجمله دانشجوها، اعضای اتحادیه‌های کارگری و فعالان چپ‌گرا. در این دوره که به دوره جنگ کثیف مشهور است، رهبران نظام با کمک سرویس‌های اطلاعاتی جنایات زیادی مرتکب شدند. آخرین رهبر نظامی این دوره خورخه رافائل ویدلا بود که در اوایل سال2013 درگذشت. حدود ۳۰هزار نفر از شهروندان آرژانتین در جنگ کثیف نظامیان با مخالفان چپ‌گرا جان خود را از دست دادند. به گفته منتقدان، دبیرخانه اطلاعات بعد از سقوط دولت نظامی در سال۱۹۸۳ و بازگشت دموکراسی، بدون‌هیچ تغییری به کار خود ادامه‌داده و به خواست دولت‌های پی‌درپی، فعالیت‌های رقیبان سیاسی، روزنامه‌نگاران، قضات و دادستان‌ها را تحت نظر داشته است. اکنون پس از گذشت 40سال سیستم اطلاعاتی فاسد آرژانتین همچنان قربانی می‌گیرد. براساس گزارش‌ها، سازمان اطلاعاتی پیشین آرژانتین به نیسمان برای تهیه گزارش علیه دولت وقت و رییس‌جمهور آرژانتین کمک زیادی کرده بود و به گفته مقامات دولتی این مقام‌های اطلاعاتی عملا سعی داشتند نیسمان را گمراه کنند. در ماه‌دسامبر سال2014، رییس سازمان اطلاعات آرژانتین درنتیجه اخراج مامورانی که به تحقیقات نیسمان کمک کرده بودند، تغییر کرد. نیسمان مامورانی از جناح دیگر دستگاه اطلاعاتی دولت را به مشارکت در توطئه علیه فرناندز برای پاک‌کردن ردپای ایران از ماجرای بمب‌گذاری در مرکز آمیا متهم کرده بود. یکی از کسانی که در ماه‌دسامبر درنتیجه تغییر و تحولات از سازمان اطلاعات آرژانتین اخراج شده بود، آنتونیو استیوسو، یک مامور ارشد اطلاعاتی، بود که به تحقیقات نیسمان کمک کرده بود. مکالمات تلفنی شنودشده این دونفر مبنای اتهام‌های نیسمان علیه رییس‌جمهوری آن کشور بوده‌ است.

شرق: مرگ «آلبرتو نیسمان»، دادستان آرژانتینی به چالشی عمیق برای دولت این کشور تبدیل شده است. «کریستینا فرناندز»، رییس‌جمهور 62ساله این کشور، در مرکز اتهامات قرار دارد. مخالفان دولت و گروه‌های سیاسی ذی‌نفع مانور زیادی روی این پرونده می‌دهند.
روز ۱۸جولای سال۱۹۹۴ در مرکز فرهنگی یهودیان(آمیا) در آرژانتین بمبی منفجر شد، که در جریان آن ۸۵نفر کشته و ۳۰۰نفر زخمی شدند. تحقیق درباره این واقعه مرگبار حدود ۱۰سال متوقف ماند و تلاش رژیم اسراییل برای محکوم‌کردن ایران که با پیگیرد قضایی تعدادی از مقام‌های ایرانی توسط آرژانتین همراه شد، به نتیجه نرسید، تا اینکه آلبرتو نیسمان در سال۲۰۰۴ وظیفه دنبال‌کردن پرونده را برعهده گرفت.
در ژانویه2013، ایران و آرژانتین توافق کردند پنج‌قاضی مستقل برای پرسش از تعدادی از مقامات ایرانی به ایران سفر کنند، اگرچه این توافق چندماه بعد لغو شد، اما کریستینا فرناندز، رییس‌جمهور وقت آرژانتین، در سخنرانی خود در سازمان‌ملل در سال۲۰۱۴، گفت ما تحقیقاتی کرده بودیم که نشان می‌داد ایران و حزب‌الله لبنان در این حادثه دست نداشته‌اند. آلبرتو نیسمان، دادستان مسوول این پرونده، رییس‌جمهور آرژانتین را متهم کرده بود تلاش‌کرده به‌قصد بهبود روابط آرژانتین با ایران و انجام معامله‌ای پرمنفعت، جلوی تحقیقات درباره ایرانیان مظنون‌به دست‌داشتن در ماجرای آمیا را بگیرد. این دادستان قرار بود روز دوشنبه ۱۹ژانویه دربرابر کمیته‌ای در پارلمان این کشور از ادعاهای خود دفاع کند، اما جسد نیسمان ساعاتی پیش از اینکه در دادگاه حاضر شود در آپارتمانش در بوئنس‌آیرس پیدا شد. نیسمان در پرونده‌ای 300صفحه‌ای، خانم فرناندز، رییس‌جمهوری این کشور و هکتور تیمرمن، وزیر امور خارجه و برخی از مقام‌های دولت او را متهم کرده بود درمقابل واردات نفت از ایران، درباره نقش مقام‌های ایرانی در انفجار آمیا پنهان‌کاری کرده‌اند، اگرچه دولت آرژانتین بارها این اتهام‌ها را پوچ و بی‌اساس خوانده است.
عناصر خودسر عامل قتل
چندروز بعد از کشف جسد آلبرتو نیسمان، فرناندز اعلام کرد مرگ او بخشی از یک‌عملیات اطلاعاتی برای ضربه‌زدن به دولت او بوده و توسط عناصر خودسر سازمان اطلاعات این کشور برنامه‌ریزی و اجرا شده است. پس از آن رییس‌جمهور آرژانتین از طرحی برای برچیدن سازمان اطلاعات سابق آرژانتین و تشکیل سازمانی فدرال خبر داد. او در یک‌نطق تلویزیونی گفت پیش‌نویس لایحه‌ای را برای ایجاد یک‌دستگاه تازه اطلاعاتی آماده کرده است.
سازمان اطلاعات آرژانتین که بیشتر با مخفف نام قدیمش «ساید» شناخته می‌شود. یکی از ترسناک‌ترین و منفورترین سازمان‌های دولتی آرژانتین است. این سازمان که در سال۱۹۴۶ به دستور ژنرال خوان دومینگو پرون، رهبر وقت آرژانتین، تاسیس شد، در ابتدا یک‌سازمان اطلاعاتی غیرنظامی بود که تحت‌عنوان دایره استخبارات فعالیت می‌کرد. این سازمان در دوران حاکمیت نظامی‌ها بر آرژانتین (1983-1976) به یک‌نیروی پلیس مخفی تبدیل شد که وظیفه‌اش تعقیب مخالفان دولت نظامی و جاسوسی از کسانی بود که خراب‌کار محسوب می‌شدند؛ ازجمله دانشجوها، اعضای اتحادیه‌های کارگری و فعالان چپ‌گرا. در این دوره که به دوره جنگ کثیف مشهور است، رهبران نظام با کمک سرویس‌های اطلاعاتی جنایات زیادی مرتکب شدند. آخرین رهبر نظامی این دوره خورخه رافائل ویدلا بود که در اوایل سال2013 درگذشت. حدود ۳۰هزار نفر از شهروندان آرژانتین در جنگ کثیف نظامیان با مخالفان چپ‌گرا جان خود را از دست دادند. به گفته منتقدان، دبیرخانه اطلاعات بعد از سقوط دولت نظامی در سال۱۹۸۳ و بازگشت دموکراسی، بدون‌هیچ تغییری به کار خود ادامه‌داده و به خواست دولت‌های پی‌درپی، فعالیت‌های رقیبان سیاسی، روزنامه‌نگاران، قضات و دادستان‌ها را تحت نظر داشته است. اکنون پس از گذشت 40سال سیستم اطلاعاتی فاسد آرژانتین همچنان قربانی می‌گیرد. براساس گزارش‌ها، سازمان اطلاعاتی پیشین آرژانتین به نیسمان برای تهیه گزارش علیه دولت وقت و رییس‌جمهور آرژانتین کمک زیادی کرده بود و به گفته مقامات دولتی این مقام‌های اطلاعاتی عملا سعی داشتند نیسمان را گمراه کنند. در ماه‌دسامبر سال2014، رییس سازمان اطلاعات آرژانتین درنتیجه اخراج مامورانی که به تحقیقات نیسمان کمک کرده بودند، تغییر کرد. نیسمان مامورانی از جناح دیگر دستگاه اطلاعاتی دولت را به مشارکت در توطئه علیه فرناندز برای پاک‌کردن ردپای ایران از ماجرای بمب‌گذاری در مرکز آمیا متهم کرده بود. یکی از کسانی که در ماه‌دسامبر درنتیجه تغییر و تحولات از سازمان اطلاعات آرژانتین اخراج شده بود، آنتونیو استیوسو، یک مامور ارشد اطلاعاتی، بود که به تحقیقات نیسمان کمک کرده بود. مکالمات تلفنی شنودشده این دونفر مبنای اتهام‌های نیسمان علیه رییس‌جمهوری آن کشور بوده‌ است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.