«توماس لاپوس»:
امیدوارم رادیکال باشد!
«توماس لاپوس» همچنان پرشور است؛ همانند ساز بوزوکی که با تبحر مینوازد و موسیقی بلوز کافهای کوچک که «خیابان ریجنت» را در جوانیمان مفتون و سحر میکرد. دانشآموخته اقتصاد در دانشگاههای «آتن» و «اکستر» انگلستان است و تحقیق پایاننامه خود را بر پایه «اقتصاد سیاسی و بدهی دولت براساس بحران یونان» ارایه داده است. جدای از رفاقت چندساله و بحثهای بیپایان و معمولا بیتوافق ما، به سراغش رفتم تا قبل از اینکه مجبور شوم احتمالا ردش را در جایی دورافتاده در هند پیدا کنم، گپی کوچک با او زده باشم:
من شخصا به اینها (سیریزا) رای ندادهام و اطمینانی هم ندارم که حقیقتا بتوانند کاری از پیش ببرند. اما اگر از یک آدم معمولی جامعه بپرسی خواهد، گفت: «فکر نمیکنم چیزی تغییر کند. تنها به آنها رای دادهام چون از بقیه خسته شده بودم. آنها قول خیلی چیزها را دادهاند، بگذار ببینیم در عمل چه میکنند و اگر به قولهایشان عمل نکردند خب من رایام را عوض خواهم کرد.» برای حداقل 41سال دولت بین سوسیالدموکراتها (حزب پاسوک یا همان حزب سوسیالیست یونان) و محافظهکاران (حزب دموکراسی نو) دستبهدست شده است و هردویشان کشور را با سر به سوی صخره هدایت کردهاند. نتیجه این دولتها در آخر این بوده که طی 25سال (یعنی بین سالهای 1981 تا 2005) ما خود را زیر دین وامها و بدهیهای غیرموجهی بردهایم.
«سیریزا» (که ائتلاف چپ رادیکال معنی میدهد) خود شامل 12شاخه یا جناح است که پس از اولین درخشش سیاسی 17ژوئن2012 در کنگره جولای2013 خود را زیر چتر حزبی واحد قرار داد. اما حقیقت امر این است که تا پیش از این، آنها ائتلافی ناهمگون از عقاید گوناگون بودند که نظری واحد در مسایل مختلف نداشتند و امروز هم فارغ از تمامی شادیهایی که پس از اعلام نتایج انتخابات به وجود آمده است، فکر نمیکنم این درصد واقعا بهخاطر خود آنها باشد، مثلا اگر نیمنگاهی به گذشته داشته باشیم، به یاد خواهیم آورد که چگونه «ائتلاف نیروهای چپ و پیشرو» یا «سیناسپیسموس» که سلف همین سیریزا بود) بهنفع پیمان ماستریخت در 1992 رای داد و از آن حمایت کرد. این هم که تصور کنیم آنها (سیریزا) بخشی از حزب بازیهای پیشین یونان نبودهاند، چندان ساده نخواهد بود چرا که بیشتر آنها تا پیش از این از «پاسوک» (حزب سوسیالیست) حمایت میکردند. برای مثال بسیاری از اعضای ائتلاف رادیکال چپ تا سال2009 به سوسیالیستها (همان پاسوک که آن موقع در قدرت بود) پیوستند؛ بهعنوان نمونه «یانیس واتوفاکیس»، «ماریا داماناکی»، «میمیس آندرولاکیس» و خیلیهای دیگر. در کنار اینها و براساس تحقیقی
فردی میتوان اضافه کرد طرفداران سنتی «سیریزا» (که حدود سه یا چهاردرصد رایدهندگان یونانی را دربرمیگیرند و البته این آمار شامل نتایج انتخاباتی سال2012 نمیشود)، خود چپگرایانی هستند که از حقوق و مزایای بالا و رفاه اجتماعی نسبی بهرهمند هستند. یونانیها اصطلاحی دارند که: «پاسوک» و «سیریزا» دوقلوهایی به هم چسبیدهاند. و اما درباره اتحادیه اروپا باید صبر کرد و دید که این محدودیتها تا کجا میخواهد پیش برود. اقدامات ریاضتیای که از اولین یادداشت تفاهم بهاینسو اعمال شده، رمق صنایع میانه را گرفته (البته شرکتهای بزرگ که همه وضعیتشان را میدانند) و صاحبان خانه (با وامهایشان) را هدف قرار داده است.
اگر با اعداد و ارقام بگویم:
آمار رسمی بیکاری در سال2013 حدود 27درصد بوده است.
رشد ناخالص ملی (بر پایه شاخصهای 2007) 45/23درصد کاهش داشته است.
مالیاتها (مستقیم و نامستقیم) به 50درصد رسیده است.
آمار خودکشی بین 2007 تا 2011، دوبرابر شده است (1946نفر).
بر پایه آمار اتحادیه اروپا 1/23درصد از یونانیها زیر خط فقر هستند.
بگذار اینطور بگویم که ما یونانیها موش آزمایشگاهی اتحادیه اروپا هستیم و اگر دولت جدید فرمولی جدید برای ارایه نداشته باشد، آینده همچنان ناروشن خواهد بود. باید دید اتحادیه اروپا چه رویهای در مقابل یونان پیش خواهد گرفت، اگر در همچنان روی همین پاشنه بچرخد، امیدی برای یونان نیست تا بتواند خود را از این مخمصه رها کند. در این صورت طبقه متوسط بهطورکامل از بین خواهد رفت و تنها دوطبقه باقی میماند: فقیران با اکثریتی 90 تا 95درصدی و آنچه که میتوانیم ثروتمندان بنامیم.
اما اینکه سیریزا با راستها ائتلاف کرده است، فکر نمیکنم چندان نگرانکننده باشد، از نظر ما، «یونانیهای مستقل» جناح چپ جریان محافظهکار هستند و مطمئن نیستم سیریزا آنطور که نشان میدهد، حقیقتا رادیکال باشد؛ چون این بار اولی نیست که چنین اتفاقی در یونان میافتد. حزب پاسوک (سوسیالیست) در ابتدای قدرت نمایش در دهه80 همین رویه را پیش گرفته بود، اما سیاست یونانی آنها را هم رام خود کرد. «سیریزا» از این شانس بهرهمند است که گفتمان سیاسی اروپا را تغییر دهد اما نه آنقدر رادیکال که تصور میشود. تاریخ، مملو از چرخههای تکرار است و امروز یونان برای دومینبار است که در چنین موقعیتی قرار گرفته است؛ (خیزش پاسوک و چپمیانه در دهه80) آن هم در شرایطی که در دوره گذشته آنها (چپمیانه) از عهده آنچه وعده داده بود، برنیامد.
من رادیکالتر از این هستم که فکر کنم چنین اتفاقی واقعا تغییری در شرایط پدید آورد، اما شخصا امیدوارم اتفاقی رادیکال در یونان بیفتد چون نیاز یونان حرکتی بیرون از قواعد و چارچوبهای کنونی است اما اینکه چنین اتفاقی بیفتد را نمیدانم، تنها امیدوارم چنین شود.
«توماس لاپوس» همچنان پرشور است؛ همانند ساز بوزوکی که با تبحر مینوازد و موسیقی بلوز کافهای کوچک که «خیابان ریجنت» را در جوانیمان مفتون و سحر میکرد. دانشآموخته اقتصاد در دانشگاههای «آتن» و «اکستر» انگلستان است و تحقیق پایاننامه خود را بر پایه «اقتصاد سیاسی و بدهی دولت براساس بحران یونان» ارایه داده است. جدای از رفاقت چندساله و بحثهای بیپایان و معمولا بیتوافق ما، به سراغش رفتم تا قبل از اینکه مجبور شوم احتمالا ردش را در جایی دورافتاده در هند پیدا کنم، گپی کوچک با او زده باشم:
من شخصا به اینها (سیریزا) رای ندادهام و اطمینانی هم ندارم که حقیقتا بتوانند کاری از پیش ببرند. اما اگر از یک آدم معمولی جامعه بپرسی خواهد، گفت: «فکر نمیکنم چیزی تغییر کند. تنها به آنها رای دادهام چون از بقیه خسته شده بودم. آنها قول خیلی چیزها را دادهاند، بگذار ببینیم در عمل چه میکنند و اگر به قولهایشان عمل نکردند خب من رایام را عوض خواهم کرد.» برای حداقل 41سال دولت بین سوسیالدموکراتها (حزب پاسوک یا همان حزب سوسیالیست یونان) و محافظهکاران (حزب دموکراسی نو) دستبهدست شده است و هردویشان کشور را با سر به سوی صخره هدایت کردهاند. نتیجه این دولتها در آخر این بوده که طی 25سال (یعنی بین سالهای 1981 تا 2005) ما خود را زیر دین وامها و بدهیهای غیرموجهی بردهایم.
«سیریزا» (که ائتلاف چپ رادیکال معنی میدهد) خود شامل 12شاخه یا جناح است که پس از اولین درخشش سیاسی 17ژوئن2012 در کنگره جولای2013 خود را زیر چتر حزبی واحد قرار داد. اما حقیقت امر این است که تا پیش از این، آنها ائتلافی ناهمگون از عقاید گوناگون بودند که نظری واحد در مسایل مختلف نداشتند و امروز هم فارغ از تمامی شادیهایی که پس از اعلام نتایج انتخابات به وجود آمده است، فکر نمیکنم این درصد واقعا بهخاطر خود آنها باشد، مثلا اگر نیمنگاهی به گذشته داشته باشیم، به یاد خواهیم آورد که چگونه «ائتلاف نیروهای چپ و پیشرو» یا «سیناسپیسموس» که سلف همین سیریزا بود) بهنفع پیمان ماستریخت در 1992 رای داد و از آن حمایت کرد. این هم که تصور کنیم آنها (سیریزا) بخشی از حزب بازیهای پیشین یونان نبودهاند، چندان ساده نخواهد بود چرا که بیشتر آنها تا پیش از این از «پاسوک» (حزب سوسیالیست) حمایت میکردند. برای مثال بسیاری از اعضای ائتلاف رادیکال چپ تا سال2009 به سوسیالیستها (همان پاسوک که آن موقع در قدرت بود) پیوستند؛ بهعنوان نمونه «یانیس واتوفاکیس»، «ماریا داماناکی»، «میمیس آندرولاکیس» و خیلیهای دیگر. در کنار اینها و براساس تحقیقی
فردی میتوان اضافه کرد طرفداران سنتی «سیریزا» (که حدود سه یا چهاردرصد رایدهندگان یونانی را دربرمیگیرند و البته این آمار شامل نتایج انتخاباتی سال2012 نمیشود)، خود چپگرایانی هستند که از حقوق و مزایای بالا و رفاه اجتماعی نسبی بهرهمند هستند. یونانیها اصطلاحی دارند که: «پاسوک» و «سیریزا» دوقلوهایی به هم چسبیدهاند. و اما درباره اتحادیه اروپا باید صبر کرد و دید که این محدودیتها تا کجا میخواهد پیش برود. اقدامات ریاضتیای که از اولین یادداشت تفاهم بهاینسو اعمال شده، رمق صنایع میانه را گرفته (البته شرکتهای بزرگ که همه وضعیتشان را میدانند) و صاحبان خانه (با وامهایشان) را هدف قرار داده است.
اگر با اعداد و ارقام بگویم:
آمار رسمی بیکاری در سال2013 حدود 27درصد بوده است.
رشد ناخالص ملی (بر پایه شاخصهای 2007) 45/23درصد کاهش داشته است.
مالیاتها (مستقیم و نامستقیم) به 50درصد رسیده است.
آمار خودکشی بین 2007 تا 2011، دوبرابر شده است (1946نفر).
بر پایه آمار اتحادیه اروپا 1/23درصد از یونانیها زیر خط فقر هستند.
بگذار اینطور بگویم که ما یونانیها موش آزمایشگاهی اتحادیه اروپا هستیم و اگر دولت جدید فرمولی جدید برای ارایه نداشته باشد، آینده همچنان ناروشن خواهد بود. باید دید اتحادیه اروپا چه رویهای در مقابل یونان پیش خواهد گرفت، اگر در همچنان روی همین پاشنه بچرخد، امیدی برای یونان نیست تا بتواند خود را از این مخمصه رها کند. در این صورت طبقه متوسط بهطورکامل از بین خواهد رفت و تنها دوطبقه باقی میماند: فقیران با اکثریتی 90 تا 95درصدی و آنچه که میتوانیم ثروتمندان بنامیم.
اما اینکه سیریزا با راستها ائتلاف کرده است، فکر نمیکنم چندان نگرانکننده باشد، از نظر ما، «یونانیهای مستقل» جناح چپ جریان محافظهکار هستند و مطمئن نیستم سیریزا آنطور که نشان میدهد، حقیقتا رادیکال باشد؛ چون این بار اولی نیست که چنین اتفاقی در یونان میافتد. حزب پاسوک (سوسیالیست) در ابتدای قدرت نمایش در دهه80 همین رویه را پیش گرفته بود، اما سیاست یونانی آنها را هم رام خود کرد. «سیریزا» از این شانس بهرهمند است که گفتمان سیاسی اروپا را تغییر دهد اما نه آنقدر رادیکال که تصور میشود. تاریخ، مملو از چرخههای تکرار است و امروز یونان برای دومینبار است که در چنین موقعیتی قرار گرفته است؛ (خیزش پاسوک و چپمیانه در دهه80) آن هم در شرایطی که در دوره گذشته آنها (چپمیانه) از عهده آنچه وعده داده بود، برنیامد.
من رادیکالتر از این هستم که فکر کنم چنین اتفاقی واقعا تغییری در شرایط پدید آورد، اما شخصا امیدوارم اتفاقی رادیکال در یونان بیفتد چون نیاز یونان حرکتی بیرون از قواعد و چارچوبهای کنونی است اما اینکه چنین اتفاقی بیفتد را نمیدانم، تنها امیدوارم چنین شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.