انتقاد «آلفرد یعقوبزاده» به داوران «ورلد پرس فوتو»:
از این انتخاب بهشدت دلخورم
شرق: «به نظرم انتخاب امسال داوران جایزه جهانی عکس بسیار عجیب بود و بیشتر از اینکه این عکس انتخاب داوران باشد یکجور نشاندادن ضربشست به ولادیمیر پوتین و ماجرای اوکراین بود.»این نظر آلفرد یعقوبزاده، عکاس ایرانی آژانس خبری سیپا است که در دورههای قبلی جزو هیاتداوران جایزه عکس جهانی بوده. او در گفتوگو با «شرق» با ابراز نارضایتی از انتخاب امسال داوران جایزه جهانی عکس خبری میگوید: «اینکه ماجرای دو همجنسگرا را عکس یک کنند به این بهانه که ما از جنگ خسته شدهایم به نظر عجیب میآید. اگر اسم این جایزه ورلد آو ارت یا جایزه عکس هنری یا جایزه عکس جهانی بود، شاید میشد با این انتخاب همراه شد. اما شما با جایزه عکس خبری جهان روبهرو هستید. تعریف عکس خبری هم در همه دنیا مشخص است و به نظرم انتخاب این عکس به هیچوجه قابل قبول نیست.»با یعقوبزاده فردای اعلام نتیجه عکس خبری سال2014 از طریق وایبر در فرانسه صحبت میکردیم. او ادامه داد: «چیزی که برای من باعث تعجب است نظر برخی هیاتداوران است که دبیران آژانسهای معتبر عکاسی جهان هستند و تا پیش از این مخالف چنین عکسهایی بودند اما همه از انتخاب امسال دفاع کردهاند. من بهشدت از این انتخاب دلخور هستم و این انتقاد را به داوران و برگزارکنندگان این جایزه هم منتقل خواهم کرد.»او با یادآوری برخی از اتفاقات سال 2014 جهان علت نارضایتیاش را چنین میگوید: «در مقابل این همه مشکلاتی که در سال گذشته جهان با آن روبهرو بود این عکس به عنوان یک آیکن در مقابل این اتفاقات قرار نمیگیرد. البته در ورلدپرسفوتو همیشه این بحثها جریان داشته و دفعه اولی نیست که ما در مقابل این انتخابها قرار داریم. یادم است یکبار درباره عکسی از سومالی که درباره گرسنگی بود. بحثمان شد. استدلال این بود که آنچه این عکس نشان نداده. این است که این قحطی دستساخته آدمهاست و به طبیعت مربوط نیست. در حالی که در عکس این تصویر مشخص نیست.»به گفته یعقوبزاده: «عکس امسال و سال گذشته عکسهای زیبایی هستند. این نکتهای است که در انتخاب هیات داوران هست و همین باعث میشود داوران در برابر اعتراضی که سال گذشته عکاسان درباره عکس اول داشتند بگویند: این عکس اگر پوستر بشود مردم از آن استقبال میکنند. مردم از عکس جنگ و خونریزی تهوع میگیرند. اما واقعیت این است که ما در عکسهای خبری بهدنبال نشاندادن واقعیت هستیم نه فانتزی. ما آینهای در برابر جهان میگذاریم.»اما یعقوبزاده درباره انتخاب دو عکاس ایرانی یعنی آرش خاموشی و فاطمه بهبودی نظری مثبت دارد و میگوید انتخاب بسیار خوبی است: «عکسهایی که از ایران در میان برندگان است انتخابهای خوبی است. من عکسهای آرش خاموشی را دیدم. تصویری که از بخشش یک فرد در زمان اعدام در عکسهای او به نمایش درآمده، بسیار درخشان است و فکر میکنم این جایزه حقش است. اینکه عکاس در لحظه مناسب در جای خودش قرار داشته است نکته مهم این عکسهاست. عکسهای فاطمه بهبودی هم عکسهای خوبی است. این عکسها که هم عکاسش زن است و هم سوژه زنان و بهخصوص مادران شهید است بسیار مورد توجه است و عکاس هم بهخوبی توانسته حرفش را در عکسهایش با زبانی سیاه و سفید بزند. اینکه عکسها سیاهوسفید است نکته مثبت آن است.»یعقوبزاده این نظر که فتوژورنالیسم با وجود دوربینهای دیجیتال و عکاسان آماتور به سمت فراموشی رفته را قبول ندارد و میگوید: «این حقیقت است که نگاه به فتوژورنالیسم در دنیا عوض شده و عکاسی فتوژورنالیستی از جنگ به سمت فانتزی رفته است. همین انتخاب ورلدپرس نشان از این دارد که فتوژورنالیسم در حال مرگ است. این را در عکسهای برتر هم میبینیم. دیگر عکاسان بهدنبال ثبت جنگ و وقایع نیستند و به سمت دیدن آدمهای معروف میروند. اما هنوز هم عکاسانی هستند که خطر کنند.»او میگوید: «من قبول ندارم که عکسی که توسط مردم گرفته میشود، قدرت عکسی که یک عکاس میگیرد را داشته باشد. هنوز هم در جهان آژانسهای معتبر و روزنامهها عکس را از عکاس حرفهای میگیرند چون در کنار ثبت واقعیت برایشان کیفیت عکس هم مهم است. این باعث نگرانی عکاسان خبری نیست که شهروندخبرنگاران و افراد غیرحرفهای بهدنبال ثبت تصاویر هستند. اما موضوع ما عکس خبری نیست. الان مشکل سر این نیست که عکاسانی که خطر میکنند تا از اتفاقات مهم عکاسی کنند، عکسهایشان دیده نمیشود؛ عکس مستند خبری هم مورد توجه قرار نمیگیرد.»یعقوبزاده که سال گذشته برای تهیه گزارش از جنایات داعش به عراق رفته، مجموعههایی از زنان و مردان درگیر در این جنگ تهیه کرده است که در مجله پاریماچ منتشر شده است. او درباره این عکسها میگوید: «در یکسال گذشته چندینبار به عراق و سوریه سفر کردم و از زنان ایزدی عکاسی کردم که بخشی از آن در مجله پاریماچ منتشر شده است. وقتی عکسهای چهرهها را میدیدم، بسیار ناراحت میشدم که یک عکس از این زنان در میان این تصاویر وجود نداشت. اصلا جایی برای عکسهای داعش نبود؛ یک کابوسی که جهان و خاورمیانه را در خود اسیر کرده است. ما با زنان زیادی روبهرو بودیم که مورد تجاوز قرار گرفته بودند. زنی بود که به سه مرد فروخته شده بود. اما کمتر کسی تصویرشان را ثبت کرده است. برای خود من هم عکسگرفتن از این زنها سخت بود. این زنها خیلیهایشان درباره اتفاقی که برایشان افتاده بود حرف نمیزدند. مثلا وقتی میپرسیدیم به شما تجاوز شده، میگفتند که نشده. میدانستیم که این اتفاق افتاده است. بسیاری از این زنان در اردوگاهها زندگی میکنند. اما بخشی از آنها دارند اسلحه به دست میگیرند تا در مقابل داعش بایستند.»
شرق: «به نظرم انتخاب امسال داوران جایزه جهانی عکس بسیار عجیب بود و بیشتر از اینکه این عکس انتخاب داوران باشد یکجور نشاندادن ضربشست به ولادیمیر پوتین و ماجرای اوکراین بود.»این نظر آلفرد یعقوبزاده، عکاس ایرانی آژانس خبری سیپا است که در دورههای قبلی جزو هیاتداوران جایزه عکس جهانی بوده. او در گفتوگو با «شرق» با ابراز نارضایتی از انتخاب امسال داوران جایزه جهانی عکس خبری میگوید: «اینکه ماجرای دو همجنسگرا را عکس یک کنند به این بهانه که ما از جنگ خسته شدهایم به نظر عجیب میآید. اگر اسم این جایزه ورلد آو ارت یا جایزه عکس هنری یا جایزه عکس جهانی بود، شاید میشد با این انتخاب همراه شد. اما شما با جایزه عکس خبری جهان روبهرو هستید. تعریف عکس خبری هم در همه دنیا مشخص است و به نظرم انتخاب این عکس به هیچوجه قابل قبول نیست.»با یعقوبزاده فردای اعلام نتیجه عکس خبری سال2014 از طریق وایبر در فرانسه صحبت میکردیم. او ادامه داد: «چیزی که برای من باعث تعجب است نظر برخی هیاتداوران است که دبیران آژانسهای معتبر عکاسی جهان هستند و تا پیش از این مخالف چنین عکسهایی بودند اما همه از انتخاب امسال دفاع کردهاند. من بهشدت از این انتخاب دلخور هستم و این انتقاد را به داوران و برگزارکنندگان این جایزه هم منتقل خواهم کرد.»او با یادآوری برخی از اتفاقات سال 2014 جهان علت نارضایتیاش را چنین میگوید: «در مقابل این همه مشکلاتی که در سال گذشته جهان با آن روبهرو بود این عکس به عنوان یک آیکن در مقابل این اتفاقات قرار نمیگیرد. البته در ورلدپرسفوتو همیشه این بحثها جریان داشته و دفعه اولی نیست که ما در مقابل این انتخابها قرار داریم. یادم است یکبار درباره عکسی از سومالی که درباره گرسنگی بود. بحثمان شد. استدلال این بود که آنچه این عکس نشان نداده. این است که این قحطی دستساخته آدمهاست و به طبیعت مربوط نیست. در حالی که در عکس این تصویر مشخص نیست.»به گفته یعقوبزاده: «عکس امسال و سال گذشته عکسهای زیبایی هستند. این نکتهای است که در انتخاب هیات داوران هست و همین باعث میشود داوران در برابر اعتراضی که سال گذشته عکاسان درباره عکس اول داشتند بگویند: این عکس اگر پوستر بشود مردم از آن استقبال میکنند. مردم از عکس جنگ و خونریزی تهوع میگیرند. اما واقعیت این است که ما در عکسهای خبری بهدنبال نشاندادن واقعیت هستیم نه فانتزی. ما آینهای در برابر جهان میگذاریم.»اما یعقوبزاده درباره انتخاب دو عکاس ایرانی یعنی آرش خاموشی و فاطمه بهبودی نظری مثبت دارد و میگوید انتخاب بسیار خوبی است: «عکسهایی که از ایران در میان برندگان است انتخابهای خوبی است. من عکسهای آرش خاموشی را دیدم. تصویری که از بخشش یک فرد در زمان اعدام در عکسهای او به نمایش درآمده، بسیار درخشان است و فکر میکنم این جایزه حقش است. اینکه عکاس در لحظه مناسب در جای خودش قرار داشته است نکته مهم این عکسهاست. عکسهای فاطمه بهبودی هم عکسهای خوبی است. این عکسها که هم عکاسش زن است و هم سوژه زنان و بهخصوص مادران شهید است بسیار مورد توجه است و عکاس هم بهخوبی توانسته حرفش را در عکسهایش با زبانی سیاه و سفید بزند. اینکه عکسها سیاهوسفید است نکته مثبت آن است.»یعقوبزاده این نظر که فتوژورنالیسم با وجود دوربینهای دیجیتال و عکاسان آماتور به سمت فراموشی رفته را قبول ندارد و میگوید: «این حقیقت است که نگاه به فتوژورنالیسم در دنیا عوض شده و عکاسی فتوژورنالیستی از جنگ به سمت فانتزی رفته است. همین انتخاب ورلدپرس نشان از این دارد که فتوژورنالیسم در حال مرگ است. این را در عکسهای برتر هم میبینیم. دیگر عکاسان بهدنبال ثبت جنگ و وقایع نیستند و به سمت دیدن آدمهای معروف میروند. اما هنوز هم عکاسانی هستند که خطر کنند.»او میگوید: «من قبول ندارم که عکسی که توسط مردم گرفته میشود، قدرت عکسی که یک عکاس میگیرد را داشته باشد. هنوز هم در جهان آژانسهای معتبر و روزنامهها عکس را از عکاس حرفهای میگیرند چون در کنار ثبت واقعیت برایشان کیفیت عکس هم مهم است. این باعث نگرانی عکاسان خبری نیست که شهروندخبرنگاران و افراد غیرحرفهای بهدنبال ثبت تصاویر هستند. اما موضوع ما عکس خبری نیست. الان مشکل سر این نیست که عکاسانی که خطر میکنند تا از اتفاقات مهم عکاسی کنند، عکسهایشان دیده نمیشود؛ عکس مستند خبری هم مورد توجه قرار نمیگیرد.»یعقوبزاده که سال گذشته برای تهیه گزارش از جنایات داعش به عراق رفته، مجموعههایی از زنان و مردان درگیر در این جنگ تهیه کرده است که در مجله پاریماچ منتشر شده است. او درباره این عکسها میگوید: «در یکسال گذشته چندینبار به عراق و سوریه سفر کردم و از زنان ایزدی عکاسی کردم که بخشی از آن در مجله پاریماچ منتشر شده است. وقتی عکسهای چهرهها را میدیدم، بسیار ناراحت میشدم که یک عکس از این زنان در میان این تصاویر وجود نداشت. اصلا جایی برای عکسهای داعش نبود؛ یک کابوسی که جهان و خاورمیانه را در خود اسیر کرده است. ما با زنان زیادی روبهرو بودیم که مورد تجاوز قرار گرفته بودند. زنی بود که به سه مرد فروخته شده بود. اما کمتر کسی تصویرشان را ثبت کرده است. برای خود من هم عکسگرفتن از این زنها سخت بود. این زنها خیلیهایشان درباره اتفاقی که برایشان افتاده بود حرف نمیزدند. مثلا وقتی میپرسیدیم به شما تجاوز شده، میگفتند که نشده. میدانستیم که این اتفاق افتاده است. بسیاری از این زنان در اردوگاهها زندگی میکنند. اما بخشی از آنها دارند اسلحه به دست میگیرند تا در مقابل داعش بایستند.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.