دوگانههای برنامهوبودجه شهر تهران
محمد حقانی .رییس کمیته محیطزیست و خدمات شهری شورای شهر تهران
شهرداریها بهعنوان یک نهاد عمومی وظایف گسترده، پیچیده و متنوعی برعهده دارند. روح حاکم بر قوانین مرتبط به این نهاد، مدیریت اجرایی شهر است؛ اما در عمل شهرداریها و نهادهای اجرایی چندگانه دولتی و غیردولتی دچار تعارضهای متعدد هستند. نشانه روشن این تعارضها در نظام برنامهوبودجه بهخوبی نمایان است با آنکه شهر سیستمی یکپارچه است و کارکردها و فرآیندهای آن در تعامل با همدیگر فعالیت میکنند ولی هیچگاه برنامهوبودجه آن یکپارچه نیست. هرچند در تبصره 32 ذیل ماده71 قانون شوراهای اسلامی کشوری (الحاقی 6/7/1382) بیان شده است واحدهای شهرستانی تمامی سازمانها و موسسات عمومی غیردولتی که در زمینه ارایه خدمات شهری وظایفی را برعهده دارند، موظفند برنامه سالانه خود درخصوص خدمات شهری را که در چارچوب اعتبارات و بودجه سالانه خود تنظیم شده، به شورا ارایه کنند. با آنکه در این قانون الزامی برای تصویب برنامهوبودجه سازمانها و دستگاههای اجرایی خدماترسان شهری که بهنحوی خارج از شهرداری هستند ولی در شهر فعالیت میکنند ارایه نشده است، ولی میتوان با استناد به اصل یکصدوسوم قانون اساسی نتیجه گرفت که ارایه برنامهوبودجه مندرج در بند32
بهمثابه تصویب آن برنامهوبودجه در شورای شهر است. اینروزها که مطابق با قانون، شهردار تهران بودجه سال1394 شهرداری را برای بررسی و تصویب به شورای شهر ارسال کرده است جدا از ایرادات و نارساییهای محتوایی و ساختاری بودجه شهرداری، آنچه که این بررسی و تصویب را با چالش مواجه میکند، عدماطلاع، آشنایی و آگاهی از برنامهوبودجه سایر نهادها و دستگاههای خدماترسان شهری است. با آنکه شرایط اقتصادی کشور بهواسطه تحولات ناپایدار قیمت نفت و همچنین تحریمها و ابلاغ سیاستهای اقتصاد مقاومتی توسط مقاممعظمرهبری دارای مختصات و مولفههای انقباضی است، ولی بودجه ارسالی شهرداری فاقد این اسلوبها بهویژه شرایط انقباضی است. راه انقباضیکردن و به عبارت دقیقتر انضباطپذیری بودجه شهرداری تهران در سال1394، بودجهریزی عملیاتی است. سال1393 این رویکرد مورد تاکید و تایید اعضای شورای شهر تهران بود، به نحوی که در تبصره سیوهفتم مصوبه بودجه بیان و مصوب شد: «شهرداری تهران مکلف است بودجه سال1394 را صرفا منطبق با عملکرد و بودجهریزی عملیاتی، تدوین کند و تا پایان تیرماه1393 چارچوبهای تهیه بودجه بر این اساس تهیه و به شورای شهر ارایه شود.»
شهرداری تهران چارچوبها را در زمان مقرر ارسال نکرد، شورای شهر بهناچار خود موضوع را در قالب طرح پیش برد، ولی انطباق آن احکام با لایحه بودجه نشان میدهد که اصولا در لایحه بودجه هیچگونه رویه بودجهریزی عملیاتیای که همانا بودجهریزی برمبنای خدمت و فعالیت است دیده نمیشود.
شهرداریها بهعنوان یک نهاد عمومی وظایف گسترده، پیچیده و متنوعی برعهده دارند. روح حاکم بر قوانین مرتبط به این نهاد، مدیریت اجرایی شهر است؛ اما در عمل شهرداریها و نهادهای اجرایی چندگانه دولتی و غیردولتی دچار تعارضهای متعدد هستند. نشانه روشن این تعارضها در نظام برنامهوبودجه بهخوبی نمایان است با آنکه شهر سیستمی یکپارچه است و کارکردها و فرآیندهای آن در تعامل با همدیگر فعالیت میکنند ولی هیچگاه برنامهوبودجه آن یکپارچه نیست. هرچند در تبصره 32 ذیل ماده71 قانون شوراهای اسلامی کشوری (الحاقی 6/7/1382) بیان شده است واحدهای شهرستانی تمامی سازمانها و موسسات عمومی غیردولتی که در زمینه ارایه خدمات شهری وظایفی را برعهده دارند، موظفند برنامه سالانه خود درخصوص خدمات شهری را که در چارچوب اعتبارات و بودجه سالانه خود تنظیم شده، به شورا ارایه کنند. با آنکه در این قانون الزامی برای تصویب برنامهوبودجه سازمانها و دستگاههای اجرایی خدماترسان شهری که بهنحوی خارج از شهرداری هستند ولی در شهر فعالیت میکنند ارایه نشده است، ولی میتوان با استناد به اصل یکصدوسوم قانون اساسی نتیجه گرفت که ارایه برنامهوبودجه مندرج در بند32
بهمثابه تصویب آن برنامهوبودجه در شورای شهر است. اینروزها که مطابق با قانون، شهردار تهران بودجه سال1394 شهرداری را برای بررسی و تصویب به شورای شهر ارسال کرده است جدا از ایرادات و نارساییهای محتوایی و ساختاری بودجه شهرداری، آنچه که این بررسی و تصویب را با چالش مواجه میکند، عدماطلاع، آشنایی و آگاهی از برنامهوبودجه سایر نهادها و دستگاههای خدماترسان شهری است. با آنکه شرایط اقتصادی کشور بهواسطه تحولات ناپایدار قیمت نفت و همچنین تحریمها و ابلاغ سیاستهای اقتصاد مقاومتی توسط مقاممعظمرهبری دارای مختصات و مولفههای انقباضی است، ولی بودجه ارسالی شهرداری فاقد این اسلوبها بهویژه شرایط انقباضی است. راه انقباضیکردن و به عبارت دقیقتر انضباطپذیری بودجه شهرداری تهران در سال1394، بودجهریزی عملیاتی است. سال1393 این رویکرد مورد تاکید و تایید اعضای شورای شهر تهران بود، به نحوی که در تبصره سیوهفتم مصوبه بودجه بیان و مصوب شد: «شهرداری تهران مکلف است بودجه سال1394 را صرفا منطبق با عملکرد و بودجهریزی عملیاتی، تدوین کند و تا پایان تیرماه1393 چارچوبهای تهیه بودجه بر این اساس تهیه و به شورای شهر ارایه شود.»
شهرداری تهران چارچوبها را در زمان مقرر ارسال نکرد، شورای شهر بهناچار خود موضوع را در قالب طرح پیش برد، ولی انطباق آن احکام با لایحه بودجه نشان میدهد که اصولا در لایحه بودجه هیچگونه رویه بودجهریزی عملیاتیای که همانا بودجهریزی برمبنای خدمت و فعالیت است دیده نمیشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.