|

بر سر شاخ

کریم ارغنده‌پور

روزانه تیتر روزنامه‌ها و خبرسازی‌های پاره‌ای رسانه‌های ناهمراه با دولت را که می‌بینم، این سوال برایم پررنگ می‌شود که «جایگاه منافع ملی از دید رسانه‌های ما چیست؟» من به ثمربخشی آزادی گردش اطلاعات در توسعه کشور و پیشگیری از فساد سازمان‌یافته باور دارم. و نیز به کثرت رسانه‌ها و همچنین به نقش انتقاد در نشان‌دادن ضعف‌های تصمیمات و اجراها.

این را هم می‌دانم که مدیران تمایلشان به عدم پاسخگویی است و هرکاری می‌کنند تا از تیررس پرسش‌های رسانه‌ها دور باشند. با این حال این را هم می‌دانم که آنچه امروز تحت عنوان کار رسانه‌ای در کشور ما می‌گذرد، گاهی نه انتقاد است و نه پرسشگری، بلکه کار دیگری است. بسیاری از این تولیداتی که به‌نام رسانه ارایه می‌شود اساسا اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی نیست. یکی از اینها جنجال رسانه‌ای برمبنای هیچ است. با فشار می‌خواهند حقوق قانونی فرد یا جریانی را به هر ترتیب ممکن مخدوش کنند. اضافه کنید به این فقره توهین و احیانا تهمت را. گویی هدف برایشان وسیله را توجیه می‌کند. ادعای مهمی علیه فردی حقیقی یا حقوقی مطرح می‌کنند -که ممکن است از اساس درست نباشد- و بعد حتی حق پاسخگویی به او نمی‌دهند. از آن مهم‌تر این است که بسیاری از این رسانه‌ها دقیقا معلوم نیست چه قشری را نمایندگی می‌کنند، از کجا کمک می‌گیرند و چگونه اداره می‌شوند.
جهت‌گیری بیشتر اینها هم علیه دولت است. بعضا ادعاهای سیاسی دارند ولی برآیند کارشان بسیار بخشی‌نگر است. گاهی که اینها را می‌بینم و تلاش مدامشان علیه دولت را، به یاد مثال مکانیسم سیستم دفاعی بدن می‌افتم. سیستم ایمنی بدن انسان گاهی خود فرد را غریبه تشخیص می‌دهد و شروع به حمله به او می‌کند. این اتفاق سخت‌ترین بیماری‌ها را ایجاد می‌کند که گاهی حتی فرد را کاملا بی‌تحرک می‌کند و از کارکردش می‌اندازد. مایل نیستم اینجا از رسانه‌های خاصی نمونه نقل کنم که منظورم را بهتر برسانم. تصور می‌کنم خواننده خودش می‌تواند این تقریب را در ذهنش ایجاد کند. روشن است که هر رسانه‌ای طبق قانون، حقوقی دارد که بخش خدشه‌ناپذیری از آن انتقاد از دولت است. سخن من تردید درباره این حق نیست، سیاسی هم نیست.
سخنم درباره آشفتگی رسانه‌ای است. درباره آسیبی است که به این ترتیب به اصل رسانه وارد می‌شود. درباره استفاده نادرست و غیرحرفه‌ای از رسانه است. درباره کار غیررسانه‌ای است که به اسم رسانه عرضه می‌شود. درباره این است که با این ترتیب کارکرد رسانه نه‌تنها آشکار نمی‌شود سهل است که تضعیف هم می‌شود. پیشنهاد می‌دهم دولت گروهی از عالمان و پیشکسوت‌های بی‌طرف رسانه‌ای را برای آسیب‌شناسی وضعیت فعلی دعوت کند، نتیجه حتما خواندنی خواهد بود.

روزانه تیتر روزنامه‌ها و خبرسازی‌های پاره‌ای رسانه‌های ناهمراه با دولت را که می‌بینم، این سوال برایم پررنگ می‌شود که «جایگاه منافع ملی از دید رسانه‌های ما چیست؟» من به ثمربخشی آزادی گردش اطلاعات در توسعه کشور و پیشگیری از فساد سازمان‌یافته باور دارم. و نیز به کثرت رسانه‌ها و همچنین به نقش انتقاد در نشان‌دادن ضعف‌های تصمیمات و اجراها.

این را هم می‌دانم که مدیران تمایلشان به عدم پاسخگویی است و هرکاری می‌کنند تا از تیررس پرسش‌های رسانه‌ها دور باشند. با این حال این را هم می‌دانم که آنچه امروز تحت عنوان کار رسانه‌ای در کشور ما می‌گذرد، گاهی نه انتقاد است و نه پرسشگری، بلکه کار دیگری است. بسیاری از این تولیداتی که به‌نام رسانه ارایه می‌شود اساسا اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی نیست. یکی از اینها جنجال رسانه‌ای برمبنای هیچ است. با فشار می‌خواهند حقوق قانونی فرد یا جریانی را به هر ترتیب ممکن مخدوش کنند. اضافه کنید به این فقره توهین و احیانا تهمت را. گویی هدف برایشان وسیله را توجیه می‌کند. ادعای مهمی علیه فردی حقیقی یا حقوقی مطرح می‌کنند -که ممکن است از اساس درست نباشد- و بعد حتی حق پاسخگویی به او نمی‌دهند. از آن مهم‌تر این است که بسیاری از این رسانه‌ها دقیقا معلوم نیست چه قشری را نمایندگی می‌کنند، از کجا کمک می‌گیرند و چگونه اداره می‌شوند.
جهت‌گیری بیشتر اینها هم علیه دولت است. بعضا ادعاهای سیاسی دارند ولی برآیند کارشان بسیار بخشی‌نگر است. گاهی که اینها را می‌بینم و تلاش مدامشان علیه دولت را، به یاد مثال مکانیسم سیستم دفاعی بدن می‌افتم. سیستم ایمنی بدن انسان گاهی خود فرد را غریبه تشخیص می‌دهد و شروع به حمله به او می‌کند. این اتفاق سخت‌ترین بیماری‌ها را ایجاد می‌کند که گاهی حتی فرد را کاملا بی‌تحرک می‌کند و از کارکردش می‌اندازد. مایل نیستم اینجا از رسانه‌های خاصی نمونه نقل کنم که منظورم را بهتر برسانم. تصور می‌کنم خواننده خودش می‌تواند این تقریب را در ذهنش ایجاد کند. روشن است که هر رسانه‌ای طبق قانون، حقوقی دارد که بخش خدشه‌ناپذیری از آن انتقاد از دولت است. سخن من تردید درباره این حق نیست، سیاسی هم نیست.
سخنم درباره آشفتگی رسانه‌ای است. درباره آسیبی است که به این ترتیب به اصل رسانه وارد می‌شود. درباره استفاده نادرست و غیرحرفه‌ای از رسانه است. درباره کار غیررسانه‌ای است که به اسم رسانه عرضه می‌شود. درباره این است که با این ترتیب کارکرد رسانه نه‌تنها آشکار نمی‌شود سهل است که تضعیف هم می‌شود. پیشنهاد می‌دهم دولت گروهی از عالمان و پیشکسوت‌های بی‌طرف رسانه‌ای را برای آسیب‌شناسی وضعیت فعلی دعوت کند، نتیجه حتما خواندنی خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.